Pediatria - Kompleksowe Podsumowanie Rozwoju i Opieki nad Dzieckiem

Zbiór flashcardów w stylu słownikowym obejmujący kluczowe zagadnienia z pediatrii, rozwoju dziecka, stanów nagłych oraz procedur pielęgniarskich w oparciu o dostarczone materiały.

Siatki centylowe w Polsce (Norma)

Zakres od 3. do 97. centyla, przy czym przedział 10.–90. centyl oznacza prawidłowe odżywienie i rozwój.

BMI u dzieci (Nadwaga i Otyłość)

Nadwaga jest rozpoznawana powyżej 85. centyla, natomiast otyłość powyżej 95. centyla.

Głużenie a Gaworzenie

Głużenie pojawia się około 3. miesiąca życia, natomiast gaworzenie około 6. miesiąca życia.

Kamienie milowe (9. miesiąc życia)

Dziecko siedzi samodzielnie, wykazuje chwyt pęsetowy oraz gaworzy.

Skala Apgar

System oceny noworodka obejmujący: zabarwienie skóry, tętno, reakcję na bodziec, napięcie mięśniowe oraz czynność oddechową.

FOTOENDOSKOP

Specjalistyczny sprzęt służący do pomiaru tętna noworodka przez minimum 30 sekund podczas oceny w skali Apgar.

Trójkąt Oceny Pediatrycznej (PAT)

Narzędzie do wstępnej oceny stanu pacjenta obejmujące trzy elementy: wygląd, wysiłek oddechowy oraz zabarwienie skóry/krążenie.

Czas powrotu kapilarnego ($CRT$)

Parametr oceny perfuzji tkankowej; wynik prawidłowy wynosi $\le 2\,s$.

Skala AVPU

Szybka skala oceny świadomości: A (Alert - przytomny), V (Voice - reaguje na głos), P (Pain - reaguje na ból), U (Unresponsive - brak reakcji).

Kangurowanie

Kontakt „skóra do skóry” noworodka z rodzicem, wspierający termoregulację i kolonizację właściwą florą bakteryjną.

Pielęgnacja kikuta pępowinowego

Zalecana jest „sucha pielęgnacja” (czysty i suchy kikut) oraz wywijanie pieluszki poniżej poziomu pępka.

Szczepionki żywe

Zawierają osłabione drobnoustroje wywołujące silną odporność, np. MMR lub szczepionka przeciw ospie wietrznej.

Wcześniactwo

Urodzenie dziecka przed ukończeniem $37$ tygodnia ciąży.

Martwicze zapalenie jelit (NEC)

Poważny problem pokarmowy wynikający z niedojrzałości układu pokarmowego, występujący często u wcześniaków.

Atopowe Zapalenie Skóry (AZS)

Przewlekła choroba skóry wymagająca stosowania emolientów $3-4$ razy na dobę oraz krótkich kąpieli w temperaturze $36-37\,^\text{o}C$.

Ciemieniucha

Odmiana łojotokowego zapalenia skóry głowy u niemowląt, leczona emolientami i delikatnym wyczesywaniem.

Skala Aldrete

Skala służąca do monitorowania pacjenta na sali wybudzeń bezpośrednio po zabiegu operacyjnym.

Sonda żołądkowa (Pomiar)

Długość wprowadzenia mierzy się od nosa do płatka ucha, a następnie do wyrostka mieczykowatego.

Test podania powietrza

Metoda potwierdzenia położenia sondy polegająca na podaniu $20-30\,ml$ powietrza przy jednoczesnym osłuchiwaniu nadbrzusza.

Wymiennik Węglowodanowy (WW)

Jednostka odpowiadająca $10\,g$ węglowodanów przyswajalnych zawartych w produkcie.

Skala FLACC

Skala oceny bólu dla niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia, oparta na obserwacji twarzy, nóg, aktywności, płaczu i pocieszalności.

Analgenezja niefarmakologiczna u niemowląt

Podanie $2\,ml$ glukozy $30\%$ na śluzówki na około 2 minuty przed zabiegiem (powyżej 32 tyg. c.ż.).

Migrena z aurą

Ból głowy poprzedzony jednym zaburzeniem czucia, widzenia, mowy lub ruchu.

Protokół ABCDE

Schemat oceny w stanach nagłych: A (Airway), B (Breathing), C (Circulation), D (Disability), E (Exposure).

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u dzieci (RKO)

Stosunek uciśnięć klatki piersiowej do oddechów ratowniczych wynosi $15:2$.

Stopnie odwodnienia (Utrata masy ciała)

Lekkie ($<3\%$), umiarkowane ($3-9\%$), ciężkie ($>9\%$).

Hipoglikemia u noworodka i dziecka

Poziom glukozy we krwi poniżej $55\,mg/dl$ ($<70\,mg/dl$ u dzieci z cukrzycą).

Triada Cushinga

Objawy wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego: wzrost ciśnienia tętniczego, bradykardia oraz nieregularny oddech.

Stan padaczkowy

Napad drgawkowy trwający powyżej 5 minut lub seria napadów bez odzyskania świadomości pomiędzy nimi.

Wysypka wybroczynowa

Kluczowy objaw sepsy; drobne, fioletowe kropki nieblednące pod uciskiem.

Wstrząs anafilaktyczny (Postępowanie)

Natychmiastowe podanie adrenaliny domięśniowo w dawce $0,01\,mg/kg$ masy ciała.

Stridor

Głośny, świszczący dźwięk oddechowy słyszalny zazwyczaj przy wdechu, sugerujący niedrożność w obrębie krtani.

Mukowiscydoza

Genetyczna choroba wywołana mutacją genu CFTR, charakteryzująca się produkcją lepkiego śluzu uszkadzającego płuca i trzustkę.

Algorytm DOPE

Służy do szukania przyczyn pogorszenia stanu dziecka na respiratorze: D (Displacement), O (Obstruction), P (Pneumothorax), E (Equipment).

$EtCO_2$ (Kapnometria)

Wskaźnik stężenia $CO_2$ w wydechu (norma $35-45\,mmHg$); najszybszy wskaźnik poprawności wentylacji.

Celiakia

Autoimmunologiczna choroba polegająca na nietolerancji glutenu, prowadząca do uszkodzenia kosmków jelita cienkiego.

Tłuszcze MCT

Specjalne preparaty tłuszczowe stosowane w chorobach wątroby, wchłaniane bezpośrednio do żyły wrotnej bez udziału żółci.

ZUM (Zakażenie Układu Moczowego)

Obecność drobnoustrojów (najczęściej $Escherichia\,coli$) w drogach moczowych wraz ze stanem zapalnym.

Wady serca sinicze

Wady z przeciekiem prawo-lewym (np. Tetralogia Fallota), gdzie saturacja spoczynkowa wynosi zwykle $70-85\%$.

OCŻ (Ośrodkowe Ciśnienie Żylne)

Parametr monitorowany po zabiegach kardiochirurgicznych; wartość prawidłowa wynosi $2-10\,mmHg$.

Hemoglobina glikowana ($HbA1c$)

Wskaźnik określający średnie stężenie glukozy we krwi z ostatnich 3 miesięcy; norma $<6,5\%$.

Anemia (Ciężka niedokrwistość)

Spadek stężenia hemoglobiny ($Hb$) poniżej $7\,g/dl$.

Płonica (Szkarlatyna)

Choroba bakteryjna cechująca się anginą, drobnopiaszczystą wysypką oraz „malinowym” językiem.

Strategia TIME

Strategia leczenia ran: T (Tissue - tkanka), I (Infection - infekcja), M (Moisture - wilgoć), E (Edge - brzeg rany).

Hipokaliemia

Poziom potasu $<3,5\,mmol/l$; wymaga monitorowania EKG i ostrożnej podaży potasu (nigdy w bolusie!).