H5: macht in veel handen

politieke cultuur (2)

= alle waarden, normen, afspraken, regels… in sl over politiek → over inhoud van overheidsbeleid, over politieke proces en die orde brengt en betekenis geven aan politieke

= ook patroon van orientaties op politieke objecten (attitude) A&V

1. cognitief: veel/weinig kennis over objecten

2. affectief:: goede/slechte gevoelens over objecten

3. evaluatief: goed/slecht oordeel over objecten

politieke socialisatie

overdracht van culturele aspecten (afspraken, regels, normen) IN politiek systeem en bredere socio-culturele inbedding VAN politiek in samenleving

civic culture

Almond & verba (politieke houding van burgers) ~ Parsons AGIL-model

onderzoek naar politieke attitudes en democratie in 5 naties: welke voorwaarden voor democratie? → afhankelijk van pol. systeem & attitudes

civic culture= patroon van orientaties op politieke objecten (3→4)

→ gesocialiseerd in samenleving: integreert mensen via culturele subsystemen en normatieve orde en behoudt deze orde via socialisatieprocessen => democratisch

• ideale civic culture: evenwicht tussen kritisch en actief verbonden publiek die ook de autoriteit vd staat respecteert

4 politieke objecten A&V

3 orientaties (cognitief, affectief, evaluatief) op 4 politieke objecten VAN DE MASSA

1. politiek systeem in het geheel

2. individu als deel vh politiek systeem (rechten & plichten)

3. inputobjecten (alles dat leidt tot instandkoming beleid)

4. outputobjecten (alles met betrekking tot beleid en uitvoering ervan)

3 ideaaltypes politieke cultuur

A&V

1. parochial political culture (mexico)

= geen kennis & geen participatie, machteloos publiek = democratisch

2. subject political culture (duitsland & italie)

= wel politieke kennis maar weinig participatie & inspraak, nog steeds machteloos publiek

3. participant political culture (VS&VK)

= veel kennis en veel participatie, actief trots publiek (soms te veel)

=> ideale civic culture = combinatie: autoriteit van staat accepteren + geloof in participatie in civic culture (kritisch & actief ~ respect voor autoriteit)

voorwaarden voor democratie A&V

evenwicht tussen juiste hoeveelheid betrokkenheid, samenhorigheid & geloof in een legitiem systeem

• sociaal kapitaal: als collectieve hulpbron voor mensen om te participeren

• politieke kennis: de meer mensen weten over politieke systeem de meer participatie & legitimiteit → the good citizen

• tradities/geschiedenis (±)

the good/monitorial citizen

Schudson, goede politieke burger is monitorial (> informed) → bezitten globale politieke kennis maar kennen niet alles (+ democratie)

politieke legitimiteit

overheidsgezag aanvaarden & regels vrijwillig respecteren omwille van de bron van macht: rechtvaardig bezit van macht (competent, verdiend, juist…) = duurzaam en stabiel

4 vormen van legimiteit

1. inputlegitimiteit = goed & veel politieke participatie en belangenvertegenwoordiging

2. outputlegitimiteit = beleid komt overeen met wensen van burgers

3. proceslegitimiteit = besluitvorming verloopt volgens juiste/goede procedures

4. feedbacklegitimiteit = publiek heeft recht op kritiek en bestuurders moeten zichzelf effectief verantwoorden

breuklijntheorie / political cleavage

duurzame fundamenteel verdelende conflicten structureren de politieke ruimte: conflicten op en tussen breuklijnen

= politiek codeerschema voor tegenstellingen

• bv. loonsverhoging: arbeid vs. kapitaal

• bv. productielimiet: ecologisme vs economie…

• OOK tussen: sociaal-cultureel (ethniciteit) EN economisch (werkloosheid): ´migranten stelen jobs

• 
  

3 criteria voor breuklijnen

bartolini & mair

1. empirisch element → creatie van groepen (dierenliefhebbers)

2. normatief element → groepen delen waarden, normen, bewuste identiteit (dierenliefde, respect natuur…)

3. organisatorisch → die groepen organiseren zich via interacties, instituties, politieke partijen… (basis = positie op bep. breuklijn) (dierenprotesten, PETA, WWF…)

=> onstaan van een breuklijn

similar party systems and voter allignments

lipset en rokkan: in elk land gelijkaardige partijen & ideologie

→ door 2 universele revoluties met 2 breuklijnen

1. politieke/nationale revolutie = kerk vs. staat & centrum vs. periferie

2. economische (industriele) revolutie = arbeider vs kapitaal (werknemer-werkgever), landbouweconomie vs industrie

freezing hypothesis

breuklijnen kunnen blijven bestaan en mensen verdelen ook als conflict al lang voorbij is → krijgen permanent, geinstitutionaliseerd karakter (bevroren)

→ belgie: communautaire breuklijn

cross cutting cleavages/ doorkruisende breuklijnen

de positie op een breuklijn zorgt voor matigend effect op andere. bv. christenen stemt heel links en ongelovige stemt centrum-rechts

4 afwijkende patronen subculturen

1. verschil tussen elite en massa

2. verschil binnen groep van elites

3. verschil in generaties

4. verschil in sociale structuur en maatschappij

verzuiling

positie op breuklijn/conflict deelt samenleving op in vaste zuilen met hun eigen geinstitutionaliseerde partijen, subculturen, organisaties en netwerken die andere kwesties absorberen (hebben zelfde houding over conflict) → kranten, vakbonden, partijen…

→ hechte banden binnen zelfde zuil, belgie = katholiek, sociaal, liberaal

2 nieuwe breuklijnen

Inglehart, silent revolution

→ door welvaart en onderwijsrevolutie

1. materialisme - post-materialisme (abstracte academische idealen) => behoeften v Lasslow

2. post-materialisme - fundamentalisme (terug naar oorsprong/fundament van ideeen/regels, zonder moderne aanpassing)

breuklijn Stubager

nieuwe breuklijn tussen liberalen met sociale tolerantie & authorarians met sociale hierarchie

kritiek kriesi breuklijnen

door globalisering veranderen conflicten → nieuwe winnaars en verliezers die politieke ruimte veranderen → breuklijnen meer en meer irrelevant (te lokaal)

politieke socialitie

proces waarbij nieuwe individu de politieke kennis, waarden, normen, vaardigheden, rollen… (onbewust) aanleert, internaliseert en zo een autonoom individu in poitiek systeem word

3 invloedsprocessen

• toenemende mediatisering

• burgereducatie

• geopolitieke veranderingen

politieke participatie

= vrijwillige politieke activiteit & invloed op overheidsacties Verba & schlozman

= cruciaal voor democratie (zelfs best actieve participatie)

• recent: deliberative turn: meer burgerbetrokkenheid & dialoog → wisselwerking!

• & meer onlinetechnologie: politieke communicatie (vooral jongeren, denk twitter)

invented vs invited spaces

• burgers creeren ZELF nieuwe ruimtes/kanalen om politieke voorkeur en opinies te delen = protest en participatie

• overheid creert politieke ruimtes voor meer democratische inspraak → burgerpanelen

4 politieke sferen model

Kersting

invented:

• deliberatieve participatie: open fora, burgerpanels, focus op consensus en communicatie binnen deliberative turn

• demonstratieve participatie: informele, vaak illegale participatie, protesten, betogingen, online, symbolisch

invited:

• participatie in representatieve media: meedoen aan verkiezingen: competitie tss partijen en kandidaten, formeel

• participatie in directe democratie = referenda, volksraadplegingen…

2 trends politieke participatie

1. hybride democratie ~ verschillende mengvormen

2. online instrumenten → info & communicatie technologie

!!!! meer verantwoording maar ook manipulatie via internet

participatieparadox

= wanneer er toch participatie elite onstaat bij deliberatieve democratie (bv. meer vrije tijd, meer kennis…)

paradox of voting

stemmen is niet altijd rationeel voor mensen (eigenbelang) waarom dan toch stemmen?

• socialisatietheorie: plicht van burger & sociale druk van anderen (& gevoel van belang)

• gewoonte (vooral ouderen)

• collectieve actie (stem samen effectief)

american voter onderzoek 60s

waarom stemmen mensen zoals ze stemmen?

→ stemgedrag en verklaringen evolueren met tijd

• structerele determinanten (SES)

• waarden en attitudes

• persoonlijk oordeel

+imago, persoonlijkheid, competentie…

michigan model: party-allignment +-

partij-identificatie door socialisatieproces & sociale omgeving (vooral met groepen die zelfde belangen hebben) → bv. op nva stemmen door ouders (zijn rijk)

→ kans op verandering is zeer klein

!!! partisan dealigment & volatiliteit (zwakkere band & meer afwijking)

rational choice model Downs

mensen stemmen voor partij die hun eigenbelang/nut meest dient → nutsmaximalisatie

issue ownership : stemmen obv hoe goed partij met bepaalde problematiek omgaat (en reputatie) → partijen focussen op bepaald thema voor verkiezing

egocentric economic voting voor eigen toestand (sociotropic)

!!! mensen = rationally ignorant

image model

imago & beeldvorming van partij = heel belangrijk, emotionele overweging

→ obv personalisering / presidentialisering

• focus van partij naar individuele politici (pvvd: mark rutte)

• focus van politicus naar mens erachter (trump/obama)

• leider = partij, niet meer onderdeel (marxisme)

+mediatisering (campagnes)

sociale bewegingen

breed: alle mensen die samenkomen voor collectieve actie: traditioneel (vakbond, vbo) en nieuw (milieu,vrouwen,palestina…) => leidt tot politieke mobilisatie (maken & behouden van collectieve machtsbronnen → meer inspraak)

maatschappelijk middenveld

alle vrijwillige sociale bewegingen in ruimte tussen burger en overheid (in netwerk)

dissociatieproces soc. bewegingen

helleman

de band tussen organisatie/beweging en hun leden is sterk afgezwakt, vooraal bij jongeren (ook door losse organisatie van nieuwe sociale bewegingen → 2 utopieen)

de-institutionalisering soc. beweging

extremer, het geloof dat organisaties/instelling de individuele expressie/vrijheid van mensen beknotten

= oorzaak van dissociatie