Mariang Makiling bersyon ni Jose Rizal

Ano ang ibig sabihin ng unang pangungusap: In my town there is preserved a legend, the legend of Mariang Makiling.

there is a continuing communal effort to preserve the legend

Anu-ano ang alam natin tungkol kay Maria Makiling?

Ila sa popular na kaalam tungkol kay Maria Makiling:

1. Diwata sa kabundokan at hayop

2. Nakatira sa bundok Laguna

3. Maganda, mabait, mapagkawanggawa

4. Alamat ng luya

• Mayaman sa ginto ang kabundokan at lupa. Hindi ito ipinagdamot ni Maria Makiling. Ngunit naging ganid sa ginto ang tao noong panahon ng kolonyalismong Kastila sa Pilipinas, kung kaya’t ang mga sinamsam na ginto ay ginawang luya ni Maria

Ano ang larawan ni Jose Rizal kay Maria Makiling?

• matangkad

• malaki

• morena/kayumanggi

• hindi sexy

5. Hitsura ni Maria: matangkad, mainam ang tindig, malaki’t maiitim ang mga mata, mahaba’t malago ang buhok, kayumangging kaligatan ang kulay ng balat, maliliit at makikinis ang mga kamay at paa, at matimpi’t matapat ang mukha

• autronesian

• super detailed and almost poetic description

Kailan at saan nailathala ang orihinal ng “Si Mariang Makiling” ni Jose Rizal?

sa pahayagang La Solidaridad noon Disyembre 31, 1890

• nasa wikang kastila originally

Sino si Maria Makiling?

• diwata

• tagaprotekta ng bundok

• lower form of god

• boyfriend: banahaw

• hindi namamatay pero natutulog ng matagal

• kailangan magpahinga para magpagaling → nagiging masa o bundok

Ano ang Alamat ng Lupa?

Mayamana sa ginto ang kabundukan at at lupa. Hindi ito <>

• dahil sa kasamiana at Spanish colonialism, ginagawang luya ang ginto

Sino nga ba si Maria Makiling?

Paano kaya siya ipinakita ni Jose RIzal sa bersiyon niya ng alamat?

At ano ang epekto ng kolonyalismong Kastila sa alamat ni Maria Makiling?

Ano ang Buod ng kuwento?

1. “Sa aking bayan ay may iniingatang isang alamat, ang alamat ni Mariang Makiling”

2. Nakatira si Maria sa bundok na nahihiwalay sa mga lalawigan ng Laguna at Tayabas (ngayon ay Quezon)

3. Hindi alam ang tiyak na pool sa bundok kung saan nakatira si Maria

4. Tahanan: May nagsasabing nakatira sa palasyo si Maria. Mga nagsasabi sa dampa siya nakatira.

• oral literature

  • maraming version

  • subject to perspective

5. Hitsura ni Maria: matangkad, mainam ang tindig, malaki’t maiitim ang mga mata, mahaba’t malago ang buhok, kayumangging kaligatan ang kulay ng balat, maliliit at makikinis ang mga kamay at paa, at matimpi’t matapat ang mukha

• autronesian

• super detailed and almost poetic description

6. Birhen, walang karangyaan at mahiwaga (nimpa/diwata)

7. Makatarunang; nagbibigay ng kaparusahan sa masasamang loob ngunit hindi marahas

• gantimpala sa mga mabubuti ang loob

8. Pag Biyernes Santo ay namamasyal at nagpapakita sa mga tao. Mahilig rin mamasyal tuwing pagkatapos ng sigwa (storm).

• Maria Makiling exists during the Spanish colonial period

• patay si Jesus on good friday → mahina ang colonial religion; reminded of indigenous beliefs and origins

• pagkatapos ng sigwa → fixing and checking on the people, nature, and community; siya yung quick response team on her own (would be considered npa in the current age)

9. Nagpapahiram siya ng mga alahas at iba pang mga gamit.

10. Matulunging laluna sa mga taong aba o mahirap

• sa kasalukuyan: npa ang gumagawa ng gawain ni Mariang Makiling; first respondents sa humanitarian crises

11. Bigla na lang nawala si Mariang Makiling. Diumano’y nagtampo sa mga hindi nagsauli ng ipinahiram niyang gamit. May nagsasabi ring dahil kinakamkam ng mga prayleng dominiko ang kaniyang lupa.

12. Ngunit may nagsasabi ring nawala o di na nagpapakita sis Maria dahil sa kasawian niya sa pag-ibig

• appealing to popular themes

13. Umibig si maria sa isang binatang makisig, matipuno, at masipag sa naglilinag ng isang makitid na lupa. Ang binata ang tumutustos sa kaniyang mga ubanin (lolo’t lola) at magulang.

• iniibig ang mga magsasaka at magbubukid

• binata’t masipag

14. Ginugugol niya ang mga sandali ng pamamahinga sa paglilibot sa bundok, manaka-naka’y umuupo sa tabi ng isang batisan, o nagsasalita nang wala namang kausap o sa wari’y nakikinig sa mga balintunang tinig.

• kasi diwata si Maria

15. Nang ang binata’y kailangan nang makipagbunutan sa kung sino ang sa bawa’t limang katao’y magiging kintos (1/5) or magiging kawal, ninanais ng kaniyang mga magulang na ito’y takasan.

• binata sa polo y sevicios

• ayaw kasi iaasign yung kawala sa kartel kung saan natututo ng bisyo at mambabae

• anong tawag sa palabunutan kinto

16. Mahirap maging kawal: Pito o walong taon sa kuwartel → pagpapahirap, mala-hayop ang pagturing, natututo ng bisyo, panghahagupit

• ayaw maasign ang polo y servicios

17. Marami ang tinatakasan ito sa pamamagitan ng pagputol sa mga daliri, pamumundok, pagiging tulisan, o di kaya’y pagpapakasal. Para takasan ito, nagdesisyon ang mga magulang ng binata na ipakasal siya sa isang babaing maganda at masipag.

• deformity deems you unqualified

• nagiging tulisan → kalaban ang pamahalaan

18. Ang binata, bagama’t hindi nagpapahalatang pinanabikan niya ang gayong panukala, ay sumang-ayon naman, una’u upang maiwasan ang palabunutan tungkol sa pagkakawal, at ikalawa, upang hwuag mapabayaan ang kanyang matatandang magulang. Palibhasa’y wala siyang katutul-tutol ay inihanda sa loob nang madaling panahon ang kasalan, at itinakda ang kaarawan nito.

19. Habang nalalapit ang kasal, naging malungkutin ang binata, nawawala ang mahahabang oras at sa pagbalik ay matamlay at hindi makausap.

• hinahanap si Mariang Makiling

20. Ngapakita si mariang Makiling sabinata noon gabi bago ang kasal, Dinala niya ang handog na mga hiyas at kasuotan para sa mapapangasawa ng binata.

• soooo dramatic

21. Hindi isinupt ng babae ang hiyas at kasuotan sa araw nila ng binata. Sapul noon ay hindi nagpakita si Mariang Makiling.

22. Ikinuwento na ni Rizal na umakyat siya hanggang sa taluktok ng bundok Makiling. Pinaghinalaan siya ng mga prayle sa naghihimagsik at pagiging pilibustero. Nakita ni Rizal ang magagandang tanawin sa bundok, ngunit walang anino ni Mariang Makiling.

Pagsusuri: Ano ang ipinakaita ng bersiyon?

1. Yaman ng panitikang pasalita: kuwentong bayan; salaysay buhat sa mamamayan (katulong, mangangahoy, magbubukid)

• historia, archive - source of history

• attribute to the source

2. Mararahas na patakaran ng Kolonyalismong Kastila

• pyudalismo - isang sistemang nakatali sa lupa

• systemang encomienda - pangangamkam ng lupa

• sistemang hacienda - sistema ng pang-aalipin

3. Polo y Servicios

• tintatawag ring Prestacion Personal o “personal advice”

  • from Mexico

• Hango sa sistemang Repartimiento de Labor (“distribution of labor”) na ipinatupad ng espaniya sa Mexico.

• Ito ay sapilitang pagpapatrabaho sa mga lalaking Pilipino at Tsino na may edad na 16-60

• Polista ang tawag sa mga mangagawang nito (may bayad)

• Pinagtatrabaho sila ng 40 araw bawat taon

• Ang mga trabaho ay dapat na pampublikong serbisyo tulad ng gusali at simbahan; pagpuputol ng malalaking puno; at pag-aayos ng mga kalsada

  • ginagawang katulong

  • lintrally civil engineers holyyy kwkwkw civil engineering so bad na Filipino soldiers would rather cut off a finger, go off-grid, risk their lives, or get married than have the job of a civil engineer

• Ngunit dahil nasasakop ng sistemang encomieda ang Polo y Servicio, ang ibang mga Polista ay naninilhbihan sa bahay ng encomiendero.

• Makakaliigtas lamang ang mga polista kung magbabayad sila ng falia na katumbas ng pang-awar-araw sa sahod na ibinibigay sa kanila sa halagang isa at kalahating real

• Noong 1884, napababa sa 15 araw kada taon ang polo y servicio

3. Maging ang bersion ng alamat ni Rizal ay politikal: ito ay laban sa kolonyalismong Kastila

Pagsusuri: Paano naging Imahen ng Paghihimagsik Labam sa mga Kastila si Marianag Makiling?

1. Hindi nagpa-bautismo sa koonyal na relihiyon ng mga Kastila

• “HIndi rin napag-alaman ang tunay niyang pangalan; tinatawag syang Maria upang mabigya lamang ng isang pangalan”

• Autronesian name