2. Teoria Freuda | Quizlet

Sigmund Freud (1856-1939)

najstarszy z ośmiorga rodzeństwa; żonaty, 6 dzieci: 3 dziewczynki i 3 chłopców; lekarz-biolog: jego teoria jest zorientowana na naukę i patologię; anty-religijny Żyd: cała religia jest iluzją używaną do radzenia sobie z infantylnym poczuciem bezradności; 78 lat życia spędził w Wiedniu; przez całe życie nałogowo palił cygara: zmarł na raka szczęki

5 modeli w teorii Freuda

strukturalny, dynamiczny, ekonomiczny, topograficzny, rozwojowy

model strukturalny

funkcjonalnie odmienne struktury psychiki

model dynamiczny

rola popędów

model ekonomiczny

gospodarowanie zasobami energii

model topograficzny

świadomość i nieświadomość

model rozwojowy

stadia rozwoju i jego zaburzenia

id (to)

popędy - zasada przyjemności - procesy pierwotne

ego (ja)

wiedza - zasada rzeczywistości - procesy wtórne

superego (nad-ja)

standardy moralne - ocenianie, co jest dobre, co złe - sumienie, Ja idealne

popędy (model dynamiczny)

są siłą motywacyjną wszystkich zachowań człowieka; obejmują źródło, cel i obiekt

rodzaje popędów

libidalny (eros), agresji (tanatos)

źródło

pochodzi z wnętrza człowieka (głód, napięcie seksualne)

cel

rozładowanie napięcia i osiągnięcie przyjemności

obiekt

dzięki działaniu w jego kierunku możliwe jest osiągnięcie celu

energia psychiczna (model ekonomiczny)

każda czynność naładowana jest energią psychiczną, która koncentruje się na obiekcie (kateksja); dystrybucją energii rządzą zasada przyjemności (id) i zasada realizmu (ego)

kateksja

wybór obiektu popędu, oznaczający proces inwestycji energii w działanie lub wyobrażenie, które zaspokaja popęd

psychiczny determinizm

kluczowe założenie psychoanalizy; wszystko, cokolwiek robimy, ma swój psychologiczny motyw (często nieświadomy), nic nie jest przypadkowe

świadomość

aktywność psychiczna obejmująca to, czego doświadczamy bezpośrednio

przedświadomość

treści pamięci długotrwałej, które mogą być łatwo wydobyte do świadomości

nieświadomość

wszystko, czego o sobie nie wiemy i wiedzieć nie chcemy

pomyłka freudowska

psychologiczny błąd podczas mówienia lub pisania; oznaka jakiegoś nieświadomego pragnienia, żądzy, konfliktu lub walki wewnętrznej; efekt działania elementów id przy niedostatecznym funkcjonowaniu ego i superego

interpretacja snów

każdy sen ma znaczenie, które może być interpretowane przez odkodowanie reprezentacji nieświadomego materiału - nieświadomość symbolicznie manifestuje się w snach

jawna treść snu

to, co osoba pamięta i świadomie rozważa - tylko częściowo reprezentuje rzeczywiste znaczenie

ukryta treść snu

zasadnicza część rzeczywistego znaczenia snu

symbol senny

reprezentuje osobę, rzecz lub działanie związane z procesem nieświadomym

funkcja snów

reprezentacja spełnienia infantylnych życzeń

stadia rozwoju

oralne, analne, falliczne, latencji, genitalne

stadium oralne

0-2 r.ż.; ufność vs zależność

stadium analne

2-3 r.ż.; niezależność, kontrola lub jej brak

stadium falliczne

4-5 r.ż.; identyfikacja płciowa pozwalająca na częściowe rozwiązanie kompleksów Edypa i Elektry

stadium latencji

6-12 r.ż.; standardy moralne i obyczajowe

stadium genitalne

13-18 r.ż.; dojrzałość, gotowość do podjęcia ról społecznych

kompleks Edypa

matka stanowi obiekt fantazji erotycznej (obsadzenie libido); ojciec jest rywalem w walce o względy matki; zazdrość i wrogość wobec ojca prowadzi do chęci zabicia ojca

kompleks kastracji (chłopiec)

kobieta nie ma członka, lęk kastracyjny przed odwetem ze strony ojca

rozwiązanie kompleksu Edypa

identyfikacja z ojcem, rozwój superego

kompleks kastracji (dziewczynka)

matka stanowi obiekt fantazji erotycznej (obsadzenie libido); zazdrość o członek - obciążenie matki winą za brak członka, odwrócenie się od matki

kompleks Elektry

ojciec jest obiektem miłości, z którym dziewczynka chce mieć dziecko (zadośćuczynienie)

rozwiązanie kompleksu Elektry

identyfikacja z matką, rozwój superego

psychopatologia

istotę stanowi dążenie do zaspokajania popędów, które uległy fiksacji we wcześniejszym stadium rozwoju

konflikt

to samo zachowanie jest kojarzone jednocześnie z przykrością i przyjemnością

behawioralna konsekwencja

wypadkowa życzenia "chcę uprawiać seks!" i lęku "takie uczucia są złe i zostaną ukarane" w postaci odrzucenia wszelkich zachowań seksualnych

mechanizmy obronne

redukują nieprzyjemne doświadczanie lęku, ale mogą przyczynić się do rozwinięcia objawów (zamaskowane wyrażenie wypartego życzenia)

lęk

sygnał dla ego (ja), które musi poradzić sobie z danym konfliktem za pomocą mechanizmów obronnych

lęk obiektywny

wynik realnego zagrożenia

lęk moralny

konflikt id (to) i superego (nad-ja); sumienie przeciwstawia się popędowi

lęk neurotyczny

konflikt id (to) i ego (ja); ego chroni się przed zdominowaniem przez id

wyparcie

usunięcie ze świadomości przykrych dla ego myśli lub wspomnień

zaprzeczanie

udawanie, że zagrażająca sytuacja nie miała miejsca

reakcja upozorowana

przesadne wyrażanie uczuć, które są odwrotne do odczuwanych

projekcja

przypisywanie innym własnych, nieakceptowalnych cech lub impulsów

przemieszczenie

przeniesienie "nieodpowiednich" uczuć na inny "dozwolony" obiekt

sublimacja

przemieszczenie celu popędowego na zgodny z wartościami społecznymi

izolacja

oddzielenie myśli (zwykle o treści agresywnej lub seksualnej) od towarzyszących im uczuć, które podlegają stłumieniu

intelektualizacja

agresja lub popęd seksualny zostaje "przełożony" na aktywność intelektualną co pozwala na odcięcie się od tych myśli i uczuć

racjonalizacja

samooszukiwanie, znajdowanie "sztucznych" usprawiedliwień dla swoich nieakceptowanych działań

anulowanie

rytualne "odczynianie" czynu agresywnego, np. poprzez wynagrodzenie go ofierze; odczuwane jako przymus dokonywany w samotności

regresja

powrót do zachowań z wcześniejszego okresu rozwoju (zwykle z powodu stresu)

identyfikacja z agresorem

przejęcie (często ze strachu) roli i atrybutów agresora

techniki psychoanalityczne

swobodne (wolne) skojarzenia, interpretacje, analiza snów

swobodne (wolne) skojarzenia

klient ugłaśnia natychmiastowo swoje myśli i uczucia bez żadnej cenzury

analiza snów

terapeuta używa "królewskiej drogi do nieświadomości", by wydobyć nieświadome treści na światło dzienne

interpretacje

terapeuta wskazuje, wyjaśnia i uczy znaczenia pojawiających się treści

przeniesienie

klient reaguje na terapeutę tak samo jak reagował na wcześniejszego Znaczącego Innego, co pozwala mu doświadczyć uczuć niedostępnych w inny sposób; analiza pozwala klientowi osiągnąć wgląd we wpływ przeszłości na obecne życie

przeciwprzeniesienie

reakcja terapeuty na przeniesienie klienta, która może interferować z obiektywną oceną przypadku i indukować osobiste zaangażowanie

istota terapii psychoanalitycznej wg Freuda

praca z przeniesieniem i kontrola przeciwprzeniesienia

opór

wszystko, co działa przeciwko postępowi terapii i zapobiega ujawnianiu treści nieświadomych

analiza oporu

pomaga klientowi w dostrzeżeniu, że odwoływanie spotkań, przedwczesna rezygnacja z terapii, to zawsze sposoby obrony przed lękiem; takie działania interferują ze zdolnością do zaakceptowania zmian, które mogłyby prowadzić do bardziej satysfakcjonującego życia