Vorming van gecentraliseerde staten en strijd om de hegemonie in Europa

Deze flashcards behandelen de vorming van gecentraliseerde staten, de macht van de Habsburgers onder Karel V en Filips II, en de opkomst van het parlementaire regime in Engeland.

Gecentraliseerde staten

Staten die vanaf de tweede helft van de 15de eeuw gevormd werden door vorsten die macht probeerden te centraliseren door de invloed van de adel te beperken.

Theocratische opvatting

De opvatting van vorsten die absolutistisch regeerden en zichzelf beschouwden als «koning door Gods genade».

Keizer Karel V (1500-1558)

Habsburgse vorst die een wereldrijk erfde en in 1519 werd gekozen tot keizer van het Heilig Roomse Rijk.

XVII Provinciën

De naam gegeven aan de Bourgondische Nederlanden nadat Karel V in 1515 de Bourgondische gebieden erfde en de noordoostelijke gewesten veroverde.

Raad van State

Een van de 3 Collaterale Raden, bestaande uit hoge edelen die voor het leven waren aangesteld om raad te geven over het bestuur.

Geheime Raad

Een van de 3 Collaterale Raden, bestaande uit juristen die raad gaven over bestuur, wetgeving en rechtspraak.

Raad van Financiën

Een van de 3 Collaterale Raden die specifiek advies gaf over financiële zaken aan de landvoogd(es).

Parlement van Mechelen

De hoogste rechtbank in de Nederlanden die tot het einde van de 18de eeuw zou blijven bestaan.

Staten-Generaal

Een door Filips de Goede opgerichte instelling om het goedkeuren van beden (belastingen) door de provinciale staten te vergemakkelijken.

Edict van Worms (1521)

Een edict dat Maarten Luther in de rijksban sloeg en waartegen verschillende Duitse vorsten en rijkssteden protesteerden.

Vrede van Augsburg (1555)

Een verdrag waarbij werd bepaald dat vorsten in het Heilig Roomse Rijk de godsdienst in hun eigen land mochten bepalen (cuius regio, illius religio).

Filips II (1527-1598)

Zoon van Karel V die Spanje en de Nederlanden erfde en onder wie Spanje zijn hoogste machtspunt in Europa bereikte.

Verenigde Provinciën

De noordelijke gewesten die zich in 1588 afscheidden en beslisten om zonder vorst verder te gaan.

Slag bij Lepanto (1571)

Een zeeslag in de golf van Korinthe waarbij de vloot van Filips II de Ottomanen (Turken) versloeg.

Hogerhuis (House of Lords)

Een onderdeel van het Engelse parlement bestaande uit de hoge adel.

Lagerhuis (House of Commons)

Een onderdeel van het Engelse parlement bestaande uit afgevaardigden van de steden en het platteland.

Armada Invincibile (1588)

De Spaanse vloot die door Filips II naar Engeland werd gestuurd, maar die mislukte door het weer en de beweeglijkheid van Engelse schepen.

Glorious Revolution (1689)

De machtswisseling waarbij Willem III van Oranje koning van Engeland werd nadat hij instemde met de Declaration of Rights.

Declaration of Rights

Een document uit 1689 waarin de rechten van het parlement en persoonlijke vrijheden werden bevestigd, wat het begin van de parlementaire monarchie betekende.