bio 2nd

නීරෝගි ජීවිතයක් සහ ප්‍රජනනය සඳහා ස්වභාවයේ ඇති මූලද්‍රව්‍යවලින් කොපමණ ප්‍රතිශතයක් අත්‍යවශ්‍යද?

20 - 25% ප්‍රමාණයක්

මිනිසාට සහ ශාකවලට අත්‍යවශ්‍ය මූලද්‍රව්‍ය සංඛ්‍යාවන් පිළිවෙලින් කොපමණද?

මිනිසාට 25ක් පමණ ද ශාකවලට 17ක් පමණ ද වේ

ජීවි පදාර්ථයේ 96%ක ප්‍රමාණයක් සෑදී ඇත්තේ කුමන මූලද්‍රව්‍ය 4න්ද?

ඔක්සිජන් (O), කාබන් (C), හයිඩ්‍රජන් (H) සහ නයිට්‍රජන් (N)

ජීවීන්ගේ ස්කන්ධයෙහි ඉතිරි 4% බහුලව අඩංගු වන මූලද්‍රව්‍ය 4 කුමක්ද?

කැල්සියම් (Ca), පොස්ෆරස් (P), පොටෑසියම් (K) සහ සල්ෆර් (S)

ජල අණුවක රසායනික ව්‍යූහයට අනුව එහි බන්ධන කෝණයේ අගය කොපමණද?

104.5°

ජල අණුව තුළ අසමාන ලෙස ආරෝපණ ව්‍යාප්ත වීම හඳුන්වන පදය කුමක්ද?

ධ්‍රැවීයතාව

ජලයේ ද්‍රව අවස්ථාවේ පවතින හයිඩ්‍රජන් බන්ධනවල ස්වභාවය කෙබඳුද?

ඉතා භංගුර වේ (ඉහළ සංඛ්‍යාතයකින් සෑදීම හා බිඳවැටීම සිදු වේ)

පෘථිවිය මත ජීවය පවත්වාගෙන යෑමට අවශ්‍ය ජලයේ ප්‍රධාන භෞතික ගුණ 4 කුමක්ද?

සංසක්ති හැසිරීම, උෂ්ණත්වය මධ්‍යස්ථ කිරීමේ හැකියාව, හිමායනයේදී සිදුවන ප්‍රසාරණය, සර්වනිපුණ ද්‍රාවක ගුණය

හයිඩ්‍රජන් බන්ධන නිසා ජල අණු අතර ඇති වන ආකර්ෂණය හඳුන්වන්නේ කෙසේද?

සංසක්තිය

ජල අණු සහ වෙනත් ද්‍රව්‍ය (සෛල බිත්ති වැනි) අතර ඇති වන ආකර්ෂණය කුමක්ද?

ආසක්තිය

ජලයට ඉහළ පෘෂ්ඨික ආතතියක් ලැබීමට හේතු වන ජල අණු අතර පවතින ආකර්ෂණය කුමක්ද?

සංසක්තිය

ජලයේ උපරිම ඝනත්වය පවතින්නේ කුමන උෂ්ණත්වයේදීද?

4 °C දී

ජලයේ ද්‍රාව්‍යතාව අයනික ස්වභාවය මත නොව, ද්‍රාව්‍යයක කුමන ලක්ෂණය මත රඳා පවතීද?

ද්‍රාව්‍යයක ධ්‍රැවීයතාව මත

කාබෝහයිඩ්‍රේටවල අඩංගු හයිඩ්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් පරමාණු අතර අනුපාතය කුමක්ද?

2:1 (ජලය මෙන්ම)

සියලුම මොනොසැකරයිඩවල පොදු ලක්ෂණ දෙකක් ලියන්න.

සියල්ල ඔක්සිහාරක සීනි වන අතර ජලයේ ද්‍රාව්‍ය වේ (ස්ඵටික ආකාරයෙන් පවතී)

ට්‍රයෝස, ටෙට්‍රෝස සහ පෙන්ටෝස සීනි සඳහා සම්පත් පොතේ ඇති නිදසුන් පිළිවෙලින් ලියන්න.

ට්‍රයෝස: ග්ලිසරැල්ඩිහයිඩ් | ටෙට්‍රෝස: එරිත්‍රෝස් | පෙන්ටෝස: රයිබෝස්, ඩිඔක්සිරයිබෝස්, රිබියුලෝස්

කාබොනයිල් කාණ්ඩයේ වර්ගය අනුව ග්ලූකෝස්/ගැලැක්ටෝස් සහ ෆ්රක්ටෝස් අයත් වන කාණ්ඩ පිළිවෙලින් මොනවාද?

ග්ලූකෝස්/ගැලැක්ටෝස්: ඇල්ඩෝස් | ෆ්රක්ටෝස්: කීටෝස්

මොනොසැකරයිඩ අණු දෙකක් එකිනෙක සම්බන්ධ කරමින් සාදනු ලබන බන්ධනය කුමක්ද?

ග්ලයිකොසිඩික් බන්ධනය

ග්ලූකෝස් අණු වෙනත් මොනොසැකරයිඩ සමඟ සංඝනනය වී මෝල්ටෝස්, සුක්‍රෝස් සහ ලැක්ටෝස් සාදන ආකාරය ලියන්න.

ග්ලූකෝස්+ග්ලූකෝස්=මෝල්ටෝස් | ග්ලූකෝස්+ෆ්රක්ටෝස්=සුක්‍රෝස් | ග්ලූකෝස්+ගැලැක්ටෝස්=ලැක්ටෝස්

ඩයිසැකරයිඩ අතුරින් නික්ඔක්සිහාරක සීනියක් ලෙස සලකන එකම සීනිය කුමක්ද?

සුක්‍රෝස්

පොලිසැකරයිඩවල පවතින පොදු භෞතික ලක්ෂණ 3ක් ලියන්න.

ස්ඵටිකීකරණය නොවේ, ජලයේ අද්‍රාව්‍ය වේ, සීනි ලෙස නොසලකයි

රේඛීය සහ ශාඛනය වූ පොලිසැකරයිඩ සඳහා සම්පත් පොතේ ඇති නිදසුන් ලියන්න.

රේඛීය: සෙලියුලෝස්, ඇමයිලෝස් | ශාඛනය වූ: ග්ලයිකොජන්, ඇමයිලෝපෙක්ටින්, හෙමිසෙලියුලෝස්

ඉනියුලින්, පෙක්ටින් සහ කයිටීන් යන පොලිසැකරයිඩවල තැනුම් ඒකක පිළිවෙලින් ලියන්න.

ඉනියුලින්: ෆ්රක්ටෝස් | පෙක්ටින්: ග්ලැක්ටීයුරොනික් අම්ලය | කයිටීන්: ග්ලූකොසැමීන්

ඩේලියා ආකන්දවල සංචිත වී ඇති පොලිසැකරයිඩය කුමක්ද?

ඉනියුලින්

නයිට්‍රජන් අඩංගු සුවිශේෂී පොලිසැකරයිඩය කුමක්ද?

කයිටීන්

ලිපිඩ මහා අණු හෝ බහුඅවයවක ලෙස නොසලකන්නේ ඇයි?

ඒවා ජලභීතික අණු සහිත විවිධාකාර කාණ්ඩයක් වන බැවින්

එක් මේද අණුවක් (ට්‍රයිඒසයිග්ලිසරෝල්) සෑදීමට සම්බන්ධ වන සංඝටක සහ බන්ධන වර්ගය කුමක්ද?

ග්ලිසරෝල් අණුවක්, මේද අම්ල අණු 3ක් සහ එස්ටර බන්ධන

සංතෘප්ත සහ අසංතෘප්ත මේද කාමර උෂ්ණත්වයේ පවතින භෞතික අවස්ථා පිළිවෙලින් ලියන්න.

සංතෘප්ත මේද: ඝන (බටර්) | අසංතෘප්ත මේද: ද්‍රව (එළවළු තෙල්)

අධික ලෙස පරිභෝජනය කිරීමෙන් ධමනි බිත්ති ඝනවීම (Atherosclerosis) සිදුවන ලිපිඩ වර්ග දෙක කුමක්ද?

සංතෘප්ත මේද සහ ට්‍රාන්ස් (Trans) අසංතෘප්ත මේද

පොස්පොලිපිඩ අණුවකට ඍණ විද්‍යුත් ආරෝපණයක් ලබා දෙන්නේ කුමන සංඝටකය මඟින්ද?

පොස්ෆේට් කාණ්ඩය මඟින්

පොස්පොලිපිඩ අණුවක හිස සහ වලිගය පෙන්වන සුවිශේෂී හැසිරීම් මොනවාද?

හිස: ජලකාමි | වලිගය (හයිඩ්‍රොකාබන් දාම): ජලභීතික

ප්‍රෝටීන සෑදීමට දායක වන මූලද්‍රව්‍ය සංයුතිය කුමක්ද?

C, H, O, N සහ S

මැද අසමමිතික කාබන් පරමාණුවක් නොමැති එකම සරල ඇමයිනෝ අම්ලය කුමක්ද?

ග්ලයිසීන් (R කාණ්ඩය වෙනුවට H පවතින නිසා)

ඇමයිනෝ අම්ලයක ඇති R කාණ්ඩය සහ R කාණ්ඩය හැර ඉතිරි කොටස හඳුන්වන්නේ කෙසේද?

R කාණ්ඩය: අංශ දාමය | ඉතිරි කොටස: පිට කොන්ද (back bone)

ඇමයිනෝ අම්ල උභයගුණි අණු ලෙස හැඳින්වීමට හේතුව කුමක්ද?

එකම අණුවක ක්ෂාරීය ඇමයිනෝ කාණ්ඩය සහ ආම්ලික කාබොක්සිල් කාණ්ඩය යන දෙකම පැවතීම

ඇමයිනෝ අම්ල දාමයක් සෑදීමේදී ඇතිවන බන්ධනය කුමක්ද?

පෙප්ටයිඩ බන්ධනය

ප්‍රෝටීනයක ප්‍රාථමික ව්‍යූහය යනු කුමක්ද?

පෙප්ටයිඩ් බන්ධන මඟින් සම්බන්ධ වූ ඇමයිනෝ අම්ලවල අනන්‍ය රේඛීය අනුපිළිවෙළයි

ප්‍රෝටීනයක ද්විතීයික ව්‍යූහය (α හෙලික්ස සහ β රැළිතල) ස්ථායී කරනු ලබන බන්ධන වර්ගය කුමක්ද?

පිටකොන්දේ ඇති කාණ්ඩ අතර ඇතිවන අන්තඃඅණුක හයිඩ්‍රජන් බන්ධන

α හෙලික්සය සහ β රැළිතල ආකාරය සඳහා සම්පත් පොතේ ඇති නිදසුන් ලියන්න.

α හෙලික්ස: කෙරටීන් | β රැළිතල: මකුළුවාගේ සිල්ක් තන්තු

ප්‍රෝටීනයක තෘතීයික ව්‍යූහය (ත්‍රිමාන හැඩය) ඇති කිරීමට දායක වන අංශදාම (R කාණ්ඩ) අතර ඇතිවන අන්තර්ක්‍රියා 4 කුමක්ද?

හයිඩ්‍රජන් බන්ධන, ඩයිසල්ෆයිඩ බන්ධන, අයනික බන්ධන, ජලභීතික සහ වැන්ඩවාල් අන්තර්ක්‍රියා

චතුර්ථ ව්‍යූහය සහිත ප්‍රෝටීන සඳහා සම්පත් පොතේ ඇති නිදසුන් දෙක කුමක්ද?

හිමොග්ලොබීන් සහ කොලැජන්

ප්‍රෝටීනයක ඇති දුර්වල රසායනික බන්ධන වෙනස් වීමෙන් එහි විශිෂ්ට ත්‍රිමාන හැඩය නැති වීම හඳුන්වන්නේ කෙසේද?

දුස්වභාවීකරණය (Denaturation)

නියුක්ලෙයික් අම්ලවල අඩංගු වන මූලද්‍රව්‍ය වර්ග 5 කුමක්ද?

C, H, O, N, හා P

පොස්ෆේට් කාණ්ඩය රහිත නියුක්ලියෝටයිඩයක් හඳුන්වන නම සහ ඒ සඳහා නිදසුන් ලියන්න.

නියුක්ලියෝසයිඩ (උදා: ඇඩිනෝසින්, ගුවනෝසින්)

පියුරින් සහ පිරිමිඩීන් කාණ්ඩවලට අයත් නයිට්‍රජනීය භස්ම වර්ග මොනවාද?

පියුරින් (වළලු දෙකයි): ඇඩිනීන් (A), ගුවැනීන් (G) | පිරිමිඩීන් (එක් වළලුවයි): තයමීන් (T), යුරැසිල් (U), සයිටොසින් (C)

නියුක්ලෙයික් අම්ලවලට ආම්ලික ස්වභාවය ලබා දෙන්නේ කුමන සංඝටකය මඟින්ද?

පොස්ෆේට කාණ්ඩය මඟින්

පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ දාමයක් සෑදීමේදී යාබද නියුක්ලියෝටයිඩ බැඳෙන බන්ධනය කුමක්ද?

ෆොස්ෆොඩයිඑස්ටර් බන්ධනය

DNA අණුවේ එක සම්පූර්ණ දඟරයක් (turn) තුළ අඩංගු වන භස්ම යුගල් සංඛ්‍යාව කොපමණද?

භස්ම යුගල් 10ක් ඇත

සෛල තුළ අඩුවෙන්ම පවතින සහ බහුලවම පවතින RNA වර්ග පිළිවෙලින් ලියන්න.

අඩුවෙන්ම: පණිවිඩකාරක RNA (mRNA) | බහුලවම: රයිබොසෝමීය RNA (rRNA)

ප්‍රභාසංශ්ලේෂණයේදී සහ ශ්වසනයේදී ඉලෙක්ට්‍රෝන වාහක ඔක්සිකාරක ලෙස ක්‍රියා කරන නියුක්ලියෝටයිඩ දෙක කුමක්ද?

ප්‍රභාසංශ්ලේෂණයේදී: NADP⁺ | ශ්වසනයේදී: NAD⁺

සංයුක්ත ආලෝක අණ්වීක්‍ෂයේ සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන අණ්වීක්‍ෂයේ උපරිම විභේදන බලයන් පිළිවෙලින් කොපමණද?

ආලෝක අණ්වීක්‍ෂය: 0.2 um | ඉලෙක්ට්‍රෝන අණ්වීක්‍ෂය: 2 nm

සෛලයේ අභ්‍යන්තර ව්‍යූහය සහ මතුපිට පෘෂ්ඨයේ ත්‍රිමාන පෙනුම අධ්‍යයනයට ගන්නා ඉලෙක්ට්‍රෝන අණ්වීක්‍ෂ පිළිවෙලින් ලියන්න.

අභ්‍යන්තර ව්‍යූහය: TEM (සම්ප්‍රේෂණ) | මතුපිට ත්‍රිමාන පෙනුම: SEM (පරිලෝකන)

නිරීක්‍ෂණයට පෙර TEM සහ SEM සඳහා නිදර්ශක වර්ණ ගැන්වීමට/ආලේප කිරීමට ගන්නා ද්‍රව්‍ය මොනවාද?

TEM: බැර ලෝහ | SEM: රත්‍රන් (Gold)

Robert Hook (1665) විසින් ප්‍රථමයෙන්ම "සෛලය" යන පදය හඳුන්වා දීමට පරීක්ෂා කළ ද්‍රව්‍යය කුමක්ද?

වල්කයක් (Cork)

පළමුවෙන්ම ඒක සෛලික ජීවීන් (Euglena) සහ බැක්ටීරියා පිළිබඳ විස්තර කර වාර්තා කළ විද්‍යාඥයා කවුද?

Anton Van Leeuwenhoek

"සියලු සෛල ඇතිවන්නේ කලින් පැවති සෛලවල සෛල විභාජනයෙන්" බව පෙන්වා දුන්නේ කවුද?

Rudolf Virchow (1855)

සියළුම සෛලවලට (ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික සහ සූන්‍යෂ්ටික) පොදු මූලික ලක්‍ෂණ 5 කුමක්ද?

ප්ලාස්ම පටලයක් පැවතීම, සයිටොසොලය පැවතීම, උපසෛලීය සංඝටක අවලම්බනය වී තිබීම, ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍ය ලෙස DNA පැවතීම, රයිබොසෝම පැවතීම

ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික සෛලවල සහ සූන්‍යෂ්ටික සෛලවල රයිබොසෝම වර්ග මොනවාද?

ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටික: 70S පමණි | සූන්‍යෂ්ටික: 80S (සහ මයිටොකොන්ඩ්‍රියා/හරිතලව තුළ 70S)

බැක්ටීරියාවල සෛල බිත්තියේ අඩංගු ප්‍රධාන රසායනික සංඝටකය කුමක්ද?

පෙප්ටිඩෝගලයිකැන්

සත්ත්ව සෛල පටලයේ ලිපිඩ ද්විත්ව ස්තරයේ අහඹුව ඇති, පටලයට දෘඪතාවක් හා ස්ථායිතාවක් ලබාදෙන අණුව කුමක්ද?

කොලෙස්ටෙරෝල්

න්‍යෂ්ටි ආවරණයේ පටල දෙක අතර පවතින අවකාශයේ ප්‍රමාණය කොපමණද?

20 - 40 nm

විභාජනය නොවන සෛලයක න්‍යෂ්ටිය තුළ DNA සහ ප්‍රෝටීන විසිරුණු ගොනුවක් ලෙස පවතින්නේ?

ක්‍රොමැටීන්

රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාව (Rough ER) "පටල කර්මාන්තශාලා" ලෙස හැඳින්වීමට හේතුව කුමක්ද?

පොස්පොලිපිඩ, ප්‍රෝටීන සහ කාබෝහයිඩ්‍රේට එක් කරමින් තම පටල වර්ධනය පහසු කරන බැවින්

ලිපිඩ සංශ්ලේෂණය (තෙල්, ස්ටෙරොයිඩ, පොස්පොලිපිඩ), විෂහරණය සහ Ca²⁺ අයන ගබඩා කරන්නේ කුමන ව්‍යූහයෙන්ද?

සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාව (Smooth ER)

ගොල්ගී උපකරණයේ ER දෙසට වන්නට ඇති මුහුණත සහ ස්‍රාවී ආශයිකා පැනනඟින මුහුණත හඳුන්වන්නේ කෙසේද?

ER සමීපයේ ඇති මුහුණත: සිස් (cis) මුහුණත | ස්‍රාවී ආශයිකා පැනනඟින මුහුණත: ට්‍රාන්ස් (trans) මුහුණත

පෙරොක්සිසෝම තුළ ඇති ඔක්සිකරණ එන්සයිම මඟින් බිඳහෙළනු ලබන විෂදායී ද්‍රව්‍යය කුමක්ද?

H₂O₂ (හයිඩ්‍රජන් පෙරොක්සයිඩ්)

ශාකවල මේද සංචිත පටක තුළ ඇති, මේද අම්ල සීනි බවට හරවන විශේෂිත පෙරොක්සිසෝම වර්ගය කුමක්ද?

ග්ලයොක්සිසෝම

මයිටොකොන්ඩ්‍රියා පූරකය තුළ අඩංගු වන සංඝටක 4ක් ලියන්න.

70S රයිබෝසෝම, චක්‍රීය DNA අණු, පොස්ෆේට් කණිකා සහ එන්සයිම

හරිතලවයක තයිලකොයිඩවලට පිටතින් ඇති තරලමය කොටස හඳුන්වන්නේ කෙසේද?

පංජරය (Stroma)

ක්ෂුද්‍රනාලිකාවල බිත්තිය සෑදී ඇත්තේ ටියුබියුලින් අණු ස්තම්භ කීයකින්ද?

ස්තම්භ 13කින්

පක්ෂ්ම/කශිකාවල සහ ඒවායේ පාදස්ථ කණිකාවල ක්ෂුද්‍රනාලිකා සැකසුම් රටාවන් පිළිවෙලින් ලියන්න.

පක්ෂ්ම/කශිකා: 9+2 ව්‍යූහය | පාදස්ථ කණිකාව: 9+0 ව්‍යූහය

න්‍යෂ්ටියට ආසන්නව එකිනෙකට ලම්බකව සැකසුණු කේන්ද්‍රිකා යුගලක් පිහිටි ප්‍රදේශය කුමක්ද?

කේන්ද්‍රදේහය (Centrosome)

ශාක ළපටි සෛලවල මුලින්ම ස්‍රාවය වන බිත්තිය සහ යාබද සෛල අලවා තබන මධ්‍ය සුස්තරයේ අඩංගු ද්‍රව්‍ය මොනවාද?

ප්‍රාථමික සෛල බිත්තිය (සෙලියුලෝස්) | මධ්‍ය සුස්තරය (මැග්නීසියම් සහ කැල්සියම් පෙක්ටේට්)

සත්ත්ව සෛලවල සෛල සන්ධි ආකාර 3 කුමක්ද?

තද සන්ධි, ඩෙස්මොසෝම (නැංගුරම් සන්ධි), හිදැස් සන්ධි (සන්නිවේදන සන්ධි)

සත්ත්ව සෛලවල බහිසෛලීය පූරකයේ (ECM) වඩාත් සුලභව දක්නට ලැබෙන ග්ලයිකොප්‍රෝටීනය කුමක්ද?

කොලැජන්

සූන්‍යෂ්ටික සෛල චක්‍රයේ දීර්ඝතම කලාව වන අන්තර්කලාව (Interphase) අයත් වන උපකලා 3 කුමක්ද?

G₁ කලාව, S කලාව සහ G₂ කලාව

සෛල චක්‍රයේ DNA ප්‍රතිවලිත වීම සහ හිස්ටෝන් ප්‍රෝටීන සංශ්ලේෂණය සිදුවන්නේ කුමන කලාවේද?

S කලාව තුළදී

සෛල විභාජනය සිදු නොවන අදියරක් වන, මිනිස් දේහයේ ස්නායු සහ පේශි සෛල පවතින සෛල චක්‍ර අදියර කුමක්ද?

G₀ කලාව

මිත්‍ර වර්ණදේහ බාහු එකට බැඳ තබන සහ වියෝග කලාවේදී බිඳවැටෙන විශේෂ ප්‍රෝටීනය කුමක්ද?

කොහෙසීන් (Cohesin)