Pnömoni Etkenleri, Risk Faktörleri ve Tedavi Yaklaşımları

Pnömoni etkenleri, risk faktörleri, klinik özellikler ve yoğun bakım yatış kriterlerini içeren tıbbi kelime kartları.

Streptococcus pneumoniae (Risk Faktörleri)

Splenektomi, KOAH, $> 65$ yaş ve alkolizm durumlarında en sık görülen pnömoni etkenidir.

Streptococcus pneumoniae (Klinik Bulgular)

Pas rengi balgam ve Herpes labialis bu etkenle ilişkili tipik klinik bulgulardır.

Streptococcus pneumoniae (Tedavi)

Penisilin direnci yoksa Penisilin G; orta düzey dirençte Seftriakson veya Sefotaksim; yüksek düzey dirençte Vankomisin veya Teikoplanin tercih edilir.

Klebsiella pneumoniae (Klinik Bulgular)

Kiremit rengi balgam ve akciğer grafisinde fissürde itilme/şişme görülmesi tipiktir.

Staphylococcus aureus (Risk Faktörleri)

İnfluenza sonrası, IV ilaç kullanımı, huzurevinde yaşamak ve fronkül-karbonkül gibi odak varlığında düşünülmelidir.

Staphylococcus aureus (Klinik Bulgular)

Pnömotosel ve ampiyem oluşumu ile karakterizedir.

MRSA Pnömonisi Tedavisi

Glikopeptidler, Linezolid, Tigesiklin veya 5. kuşak sefalosporinler kullanılır; Daptomisin sürfaktan ile inaktive olduğu için tercih edilmez.

Pseudomonas aeruginosa (Klinik Bulgular)

Bu bakteri ile ilişkili spesifik deri bulgusu Ektima gangrenozumdur.

Pseudomonas aeruginosa (Tedavi)

Antipsödomonal B laktam ile birlikte Aminoglikozit veya Kinolon kombinasyonu kullanılır.

Legionella pneumophila (Klinik Bulgular)

İshal, hiponatremi, KCFT ve BFT bozukluğu ile bradikardi görülmesi karakteristiktir.

Aspirasyon Pnömonisi

Alkolizm, bilinç bozukluğu ve kötü ağız hijyeni olanlarda görülür; putrid/fekaloid kokulu balgam tipiktir.

Mycoplasma pneumoniae

Okul, kışla ve hapishane gibi kalabalık ortamlarda yaygındır; büllöz mirinjit, eritema multiforme ve soğuk tip otoimmün hemolitik anemiye neden olabilir.

Chlamydia psittaci

Kuş teması olan hastalarda splenomegali ile seyreden pnömoni etkenidir.

Coxiella burnetii

Koyun ve sığır teması ile bulaşır; analjeziklere yanıtsız retroorbital baş ağrısı ve granülomatöz hepatit yapabilir.

Pneumocystis jiroveci (carinii)

Hücresel immün yetmezliği olan ve $CD4$ T hücre sayısı $< 200/mm^3$ olan hastalarda görülen etkendir.

Mycobacterium avium-intracellulare

Hücresel immün yetmezliği olan ve $CD4$ T hücre sayısı $< 50/mm^3$ olan hastalarda görülür; tedavisinde Klaritromisin, Rifampisin ve Etambutol kullanılır.

Yoğun Bakım Yatış (Major Kriterler)

İnvazif mekanik ventilasyon gereği veya vazopresör gerektiren septik şok varlığı direkt yatış endikasyonudur.

Yoğun Bakım Yatış (Minor Kriterler - Solunum)

Solunum sayısının $\geq 30/dak$ olması veya $PaO_2 / FiO_2 \leq 250$ olması minör kriterlerdendir.

Yoğun Bakım Yatış (Minor Kriterler - Kan Bulguları)

Üremi ($BUN \geq 20\,mg/dL$), Lökoperi ($< 4000/mm^3$) ve Trombositopeni ($< 100,000/mm^3$) kriterleri mevcuttur.

Aspergillus Pnömonisi

Nötropeni veya $CD4$ sayısı $< 50-100/mm^3$ olanlarda görülür; ilk tercih tedavi Vorikonazoldür.