Thẻ ghi nhớ: HÓA 12 - THẺ GHI NHỚ ĐẠI CƯƠNG POLYMER - VẬT LIỆU POLYPoMER

Polymer là gì?

Là những hợp chất có phân tử khối lớn do nhiều đơn vị nhỏ (còn gọi là mắt xích) liên kết với nhau tạo nên.

Monomer là gì?

Các phân tử nhỏ tạo nên các mắt xích của polymer (có nghĩa là phần).

Hệ số polymer hoá là gì?

Hệ số n.

Cách gọi tên polymer theo danh pháp đơn giản?

poly + tên của monomer (Ví dụ: Polyethylene (PE)).

Công thức cấu tạo của polyethylene (PE)?

(-CH₂-CH₂-)ₙ

Công thức cấu tạo của polypropylene (PP)?

(-CH₂-CH(CH₃)-)ₙ

Công thức cấu tạo của polystyrene (PS)?

(-CH₂-CH(C₆H₅)-)ₙ

Công thức cấu tạo của poly(vinyl chloride) (PVC)?

(-CH₂-CHCl-)ₙ

Công thức cấu tạo của polybuta-1,3-diene?

-(CH₂-CH=CH-CH₂)ₙ-

Công thức cấu tạo của polyisoprene?

(-CH₂-C(CH₃)=CH-CH₂-)ₙ

Công thức cấu tạo của poly(methyl methacrylate)?

CH₃-(CH₂-C(COOCH₃)-)ₙ

Công thức cấu tạo của capron?

-NH[CH₂]₅CO-ₙ

Công thức cấu tạo của nylon-6,6?

-NH[CH₂]₆NHCO[CH₂]₄CO-ₙ

Đặc điểm chung về trạng thái vật lí của hầu hết các polymer?

Là những chất rắn và không bay hơi.

Chất nhiệt dẻo là gì? Nêu ví dụ.

Là các polymer nóng chảy tạo thành chất lỏng nhớt, khi để nguội sẽ rắn lại (Ví dụ: PE, PP, PVC).

Chất nhiệt rắn là gì? Nêu ví dụ.

Là các polymer khi đun nóng không nóng chảy mà bị phân huỷ (Ví dụ: PPF).

Tính chất vật lí nổi bật của polyisoprene?

Tính đàn hồi.

Tính chất vật lí nổi bật của capron và nylon-6,6?

Kéo thành sợi dai, bền.

Các loại phản ứng hoá học của polymer?

Giữ nguyên mạch, phân cắt mạch hoặc tăng mạch.

Phản ứng điển hình làm phân cắt mạch polymer?

Phản ứng thuỷ phân (Ví dụ: tinh bột, cellulose, capron, nylon-6,6).

Phản ứng depolymer hoá là gì?

Polymer bị phân huỷ nhiệt thành các polymer mạch ngắn, cuối cùng tạo ra monomer ban đầu (Ví dụ: polystyrene).

Phản ứng điển hình làm tăng mạch polymer?

Phản ứng lưu hoá cao su.

Phản ứng khâu mạch polymer có tác dụng gì?

Tạo thành mạng không gian, làm polymer khó nóng chảy, khó hoà tan và bền hơn.

Phản ứng trùng hợp là gì?

Quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) giống nhau hay tương tự nhau tạo thành phân tử lớn (polymer).

Điều kiện để monomer tham gia phản ứng trùng hợp?

Trong phân tử phải có các liên kết bội (CH₂=CH₂, CH₂=CHCl,...) hoặc vòng (caprolactam).

Phản ứng trùng ngưng là gì?

Quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ thành phân tử lớn (polymer), đồng thời giải phóng nhiều phân tử nhỏ khác (ví dụ H₂O).

Điều kiện để monomer tham gia phản ứng trùng ngưng?

Trong phân tử phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng để tạo liên kết (ví dụ: NH₂[CH₂]₅COOH).

Chất dẻo là gì?

Là những vật liệu polymer có tính dẻo.

Thành phần chính của chất dẻo?

Polymer và các chất phụ gia (như chất hoá dẻo, chất độn, chất màu, chất ổn định...).

Phản ứng điều chế Poly(phenol formaldehyde) (PPF)?

Đun hỗn hợp phenol (lấy dư) và formaldehyde trong môi trường acid.

Tác hại của việc lạm dụng chất dẻo?

Gây ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh vật và sức khoẻ con người.

Biện pháp hạn chế sử dụng chất dẻo?

Hạn chế sử dụng, thay thế bằng vật liệu khác (inox, thuỷ tinh, tre, giấy...), tái chế và tái sử dụng.

Vật liệu composite là gì?

Là vật liệu được tổ hợp từ hai hay nhiều vật liệu khác nhau, tạo nên vật liệu mới có tính chất vượt trội.

Thành phần của vật liệu composite?

Vật liệu nền (chủ yếu là polymer) và vật liệu cốt (dạng sợi hoặc dạng bột).

Vai trò của vật liệu nền trong composite?

Đảm bảo cho các thành phần cốt liên kết với nhau tạo ra tính nguyên khối và thống nhất.

Vai trò của vật liệu cốt trong composite?

Đảm bảo cho composite có được các đặc tính cơ học cần thiết.

Ứng dụng của composite sợi carbon?

Chế tạo các bộ phận quan trọng trong lĩnh vực hàng không, vũ trụ, ô tô (do nhẹ và có độ bền cao).

Tơ là gì?

Là những vật liệu polymer hình sợi dài và mảnh với độ bền nhất định.

Đặc điểm cấu tạo của polymer dùng làm tơ?

Mạch không phân nhánh, xếp song song với nhau.

Các loại tơ theo nguồn gốc và quy trình chế tạo?

Tơ tự nhiên, tơ tổng hợp, tơ bán tổng hợp.

Ví dụ về tơ tự nhiên?

Bông (cellulose), len lông cừu, tơ tằm (protein).

Tơ nylon-6,6 và tơ capron thuộc loại tơ nào?

Tơ tổng hợp (polyamide).

Tơ visco và tơ cellulose acetate thuộc loại tơ nào?

Tơ bán tổng hợp.

Cao su là gì?

Là vật liệu polymer có tính đàn hồi.

Thành phần chính của cao su thiên nhiên?

Polyisoprene (các mắt xích isoprene đều có cấu hình cis).

Lưu hoá cao su là gì và có ý nghĩa gì?

Là phản ứng giữa cao su thiên nhiên với lưu huỳnh (S), tạo ra cầu disulfide -S-S- giữa các phân tử, giúp cao su có tính đàn hồi, chịu nhiệt, lâu mòn hơn.

Phản ứng điều chế cao su buna?

Trùng hợp buta-1,3-diene (xúc tác Na, t°, p).

Phản ứng điều chế cao su buna-S?

Cho buta-1,3-diene trùng hợp với styrene.

Phản ứng điều chế cao su buna-N?

Cho buta-1,3-diene trùng hợp với acrylonitrile.

Keo dán là gì?

Là vật liệu có khả năng kết dính bề mặt của hai vật liệu rắn với nhau mà không làm biến đổi bản chất các vật liệu được kết dính.