Beeldtaal en Visuele Communicatie

Een uitgebreide set flashcards over beeldtaal, inclusief gestaltwetten, compositie, semiotiek en visuele retorica gebaseerd op de collegereacties.

Beeldtaal

De combinatie van minimaal $2$ van de volgende onderdelen tot een visuele communicatie-uiting: beeld, woorden, beeldelementen en vormen.

Beeld

Alle communicatieve middelen die niet primair tekst zijn, die via een tweedimensionaal medium tot ons komen en primair een communicatief-retorische functie hebben.

Beeldelementen

Onderdelen zoals mensen, bomen en huizen die uit vormen zijn samengesteld.

Vormen

De basiscomponenten van beeldelementen, zoals lijnen, vierkanten en driehoeken.

Gestalt

Het principe dat het geheel van een object of een patroon groter en belangrijker is dan de afzonderlijke delen.

Gestaltwetten

Theorie die verklaart hoe mensen waarnemen en percipiëren door visuele structuren als holistische vormen te registreren.

Cognitive load theory

De theorie die stelt dat visuele orde via gestaltwetten een lagere breinbelasting creëert.

Wet van voorgrond en achtergrond

De neiging om een beeld te scheiden in een figuur en een achtergrond; men kan ze niet allebei tegelijk zien.

Wet van eenvoud

Het principe dat de eenvoudigste elementen voorkeur hebben bij waarneming, sneller worden opgenomen en meer aandacht vangen.

Wet van nabijheid

Dingen die dicht bij elkaar staan worden als een eenheid of als één object waargenomen.

Wet van overeenkomst

De neiging om objecten te groeperen op basis van gemeenschappelijke visuele kenmerken zoals kleur, vorm, grootte of textuur.

Wet van symmetrie

Het verschijnsel waarbij symmetrische beelden als identiek worden beschouwd, bestaande uit twee dezelfde helften, om stabiliteit en structuur te creëren.

Wet van gelijke achtergrond

Het groeperen van elementen op basis van een gedeelde achtergrond zonder daartussen onderscheid te maken.

Wet van ingeslotenheid

Voorwerpen die door een lijn omrand zijn worden als één geheel gezien, terwijl objecten gescheiden door een lijn als aparte elementen worden beschouwd.

Wet van ingevulde hiaat

De neiging van het brein om gaten in een beeld in te vullen om het beeld af te maken of af te ronden.

Wet van continuïteit

Het principe dat elementen die in dezelfde richting georiënteerd staan de neiging hebben om zich te groeperen.

Wet van ervaring

Het koppelen van waarnemingen aan bekende objectieve en subjectieve kennis, vaak gerelateerd aan de semiotiek.

Wet van gelijke bestemming

Het waarnemen van elementen die dezelfde kant op bewegen als een eenheid; vooral relevant bij bewegende beelden.

Infographic

Een informatieve illustratie van een complexe situatie met de nadruk op beeld, die herkenbare onderwerpen en settings bevat.

Handleiding

Informatieve illustratie van een complexe situatie waarin een specifieke handeling van de lezer wordt verwacht.

Logos

Het overtuigen van een publiek door middel van logica, redenering en feiten (het rationele aspect).

Pathos

Het overtuigen van een publiek door een beroep te doen op emoties en emotionele betrokkenheid.

Ethos

Het overtuigen van een publiek door het tonen van eigen geloofwaardigheid, betrouwbaarheid en moreel karakter.

Semiotiek

De studie van tekens en symbolen en hoe deze betekenis overbrengen.

Retoriek

De kunst van het overtuigend spreken en schrijven om een boodschap effectief over te brengen.

Compositie

De wijze waarop elementen in een afbeelding zijn geordend.

Centraal compositie

Beeldopbouw waarbij de belangrijkste elementen centraal zijn geplaatst en in een herkenbare vorm passen.

Patroon compositie

Een herhaling van vormen, kleuren of lijnen in een specifieke structuur die zorgt voor herkenbaarheid en samenhang.

Strooipatroon

Een patroon waarbij elementen spontaan en gelijkmatig over een gebied zijn verdeeld.

Gerijd patroon

Een georganiseerd patroon dat een specifieke richting of lijnen volgt met herhalingen van objecten.

Symmetrische compositie

Een beeldopbouw waarbij beide helften van het beeld elkaars spiegelbeeld zijn.

Asymmetrische compositie

Een beeldopbouw waarbij de visuele elementen ongelijk over het beeldvlak zijn verdeeld.

Vector

Een afbeelding die wordt gedefinieerd door lijnen, paden en vormen.

Uitsnede

Een begrenzing van het beeld waarbij slechts een gedeelte van het volledige beeld wordt getoond.

Kadrering

Het proces van het bepalen van de grenzen van een beeld; wat binnen en buiten het frame valt.

Visuele geletterdheid

Het vermogen om de informatie in een afbeelding te herkennen, te interpreteren en te duiden.

Teken

Een element binnen de semiotiek dat een bepaalde betekenis draagt.

Referentiekader

Het geheel van ervaringen, kennis, overtuigingen en normen waarmee iemand de wereld interpreteert.

Iconische tekens

Tekens die betekenis overbrengen via uiterlijke gelijkenis met het werkelijke object of concept.

Indexicale tekens

Tekens waarbij de betekenis wordt afgeleid via ervaring of een directe relatie (zoals oorzaak en gevolg).

Symbolische tekens

Tekens die betekenis krijgen door middel van afspraken, regels of culturele gewoontes.

Denotatie

De letterlijke en objectieve betekenis van een beeld; het herkennen van wat er afgebeeld is.

Connotatie

De subjectieve betekenis van een beeld; het begrijpen en waarderen op basis van waarden.

Lineair perspectief

Techniek om driedimensionale ruimte op een plat vlak weer te geven via lijnen die naar verdwijnpunten op de horizon leiden.

Kleurenleer van Itten

Een theoretisch systeem over kleuren dat veel gebruikt wordt in kunst en ontwerp.

Actieve kleuren

De kleuren geel, oranje en rood.

Passieve kleuren

De kleuren groen, blauw en paars.

PMS (Pantone)

Een kleursysteem dat vaak wordt gebruikt voor specifieke merkkleuren in drukwerk.

CMYK

Kleursysteem voor full colour printwerk.

RGB

Kleursysteem bedoeld voor weergave op beeldschermen en beamers.

Heraldiek

Een systeem van kleuren en symbolen dat wordt gebruikt in wapens en vlaggen.

Visuele retorica

Het gebruik van visuele elementen om een boodschap over te brengen en overtuigingskracht uit te oefenen.

Rhetor

Een spreker of redenaar die probeert het publiek te overtuigen, informeren of beïnvloeden.

Kairos

Het kiezen van de juiste tijd of het juiste moment voor een specifieke actie of argumentatie.

Framing

De manier waarop de presentatie en selectie van informatie de perceptie van de ontvanger beïnvloedt.

Salience

De manier waarop iets visueel wordt getoond om de aandacht te trekken.

Schema’s

Retorische stijltechnieken gebaseerd op regelmatigheden, zoals rijm en herhaling.

Tropen

Retorische stijltechnieken gebaseerd op onregelmatigheden, zoals metaforen en hyperbolen.

Conventies

Gangbare visuele afspraken en stijlen binnen een cultuur om betekenis over te dragen.

GSR Beeldanalyse

Een methode voor visuele analyse die gebruikmaakt van Gestaltwetten, Semiotiek en Retorica.