vwo 3 h3.3 beg

aardbeving

Schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst door de werking van endogene krachten.

aardkern

Het binnenste van de aarde.

aardmantel

Deel in het binnenste van de aardbol tussen de aardkorst en de binnenkern.

afzettingsgesteente

Gesteente dat is ontstaan uit materiaal dat door wind, water of ijs is neergelegd. Heet ook sedimentgesteente.

archipel

Eilandengroep.

basalt

Stollingsgesteente dat ontstaat door de snelle afkoeling van lava.

caldeiravulkaan

Oude vulkaan met een grote, kilometersbrede krater door het leeggelopen van de magmakamer waardoor het dak ervan is ingestort.

convectiestroom

Stroming van het gesmolten gesteente onder de aardkorst binnen in de aarde.

divergentie

Het uit elkaar drijven van platen.

effusieve uitbarsting

Rustige vulkaanuitbarsting.

eruptie

Vulkaanuitbarsting.

explosieve uitbarsting

Heftige vulkaanuitbarsting.

gesteentekringloop

Proces waarbij gesteenten door geologische processen (verwering, erosie, sedimentatie, gesteentevorming) telkens worden afgebroken en omgevormd.

graniet

Stollingsgesteente dat ontstaat door de langzame afkoeling van lava.

hotspot

De plaats aan het aardoppervlak waar een mantelpluim door de aardkorst is gebroken.

kraterpijp

Verbinding tussen de magmakamer van een vulkaan en de krater.

lava

Magma dat door de aardkorst naar buiten is gestroomd.

magma

Heet, vloeibaar gesteente binnen in de aarde.

mantelpluim

Opstijgend magma vanaf een vaste plek in de aardmantel.

metamorf gesteente

Gesteente dat onder hoge druk of temperatuur andere eigenschappen heeft gekregen.

mid-oceanische rug

Langgerekte bergrug onder in de zee, ontstaan doordat magma bij het uit elkaar drijven van oceanische platen naar boven komt.

plaat

Stuk van de aardkorst. Heet ook schol.

pyroclastische stroom

Hete gassen vermengd met stenen en as die bij een vulkaanuitbarsting de helling afrazen. Heet ook gloedwolk.

schildvulkaan

Lage, brede vulkaan met flauwe hellingen.

sedimentgesteente

Zie afzettingsgesteente.

stollingsgesteente

Gesteente dat is ontstaan door de afkoeling van lava of magma.

stratovulkaan

Vulkaan met steile hellingen die is opgebouwd uit lagen lava en pyroclastisch materiaal.

subductie

Het wegduiken van een oceanische plaat onder een continentale plaat.