Biologie Review: Erfelijkheid, Organen, Energie en Ecologie

Een uitgebreide set flashcards over biologieonderwerpen waaronder erfelijkheid, menselijke organen, de bloedsomloop, ademhaling, vertering en ecologie.

Erfelijkheid

Het proces waarbij je eigenschappen zoals oogkleur, haarkleur en lengte van je ouders krijgt.

Genen

Een stukje DNA dat een eigenschap bepaald; je krijgt één gen van je moeder en één gen van je vader.

Dominant

Een sterke eigenschap die altijd tot uiting komt en wordt geschreven met een hoofdletter.

Recessesief

Een zwakke eigenschap die met een kleine letter wordt geschreven.

Genotype

De combinatie van letters die je hebt voor een eigenschap, bijvoorbeeld $BB$, $Bb$ of $bb$.

Orgaan

Een deel van het lichaam met een specifieke functie, zoals het hart, de maag of de longen.

Organenstelsel

Groepen organen die samenwerken om een belangrijke lichaamsfunctie te vervullen.

Verteringstelsel

Een organenstelsel bestaande uit de mond, slokdarm, maag en darmen met als functie het afbreken van eten.

Ademhalinstelsel

Een organenstelsel bestaande uit de neus, luchtpijp en longen met als functie het opnemen van zuurstof.

Bloedvatenstelsel

Bestaat uit het hart, bloed en bloedvaten en heeft als functie transport van stoffen.

Koolydraten

Voedingsstoffen die het lichaam energie geven, te vinden in producten zoals brood, pasta en rijst.

Vetten

Voedingsstoffen die worden opgeslagen als reserve energie, te vinden in boter, kaas en noten.

Eiwitten

Voedingsstoffen die zorgen voor de groei en het herstel van het lichaam, te vinden in eieren, vlees en melk.

Vertering

Het afbreken van voedsel in het lichaam via de route: mond naar slokdarm, naar maag en eindigend in de darmen.

Cellen

Het kleinste levende onderdeel van het organisme waaruit alles is opgebouwd.

Verbranding

Het proces waarbij het lichaam energie maakt met de formule: $\text{glucose} + \text{zuurstof} \rightarrow \text{energie}$.

Bloedsomloop

Het rondgaan van het bloed door het lichaam: het hart pompt het bloed rond omdat het lichaam overal bloed nodig heeft.

Slagaders

Bloedvaten die bloed van het hart AF vervoeren.

Aders

Bloedvaten die bloed terug NAAR het hart vervoeren.

Haarvaten

Kleine bloedvaten die stoffen zoals zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan de cellen.

Zuurstofrijk bloed

Bloed met veel zuurstof dat afkomstig is van de longen.

Zuurstofarm bloed

Bloed met weinig zuurstof en relatief veel koolstofdioxide dat terugkomt uit het lichaam.

Dubbel bloedsomloop

Het proces waarbij het bloed twee rondjes maakt: 1. $Hart \rightarrow longen \rightarrow hart$ en 2. $Hart \rightarrow lichaam \rightarrow hart$.

Gaswisseling

De uitwisseling waarbij we zuurstof ($O_2$) inademen en koolstofdioxide ($CO_2$) uitademen.

Bronchiën

De vertakking van de luchtpijp naar beide longen.

Longblaasjes

Kleine zakjes in de longen waar zuurstof van de longen naar het bloed gaat en koolstofdioxide van het bloed naar de longen.

Diffusie

Het proces waarbij stoffen bewegen van een plek met veel naar een plek met weinig concentratie.

Mechanische vertering

Het kleiner maken van voedsel door beweging, zoals kauwen met de tanden.

Chemische vertering

Het afbreken van voedsel met behulp van enzymen, zoals de stofjes in speeksel.

Peristaltiek

De beweging waarbij spieren in de slokdarm het voedsel vooruit duwen naar de maag.

Resorptie

Het proces in de dunne darm waarbij voedingsstoffen worden opgenomen in het bloed.

Ecosysteem

Alle levende (biotische) en niet-levende (abiotische) factoren in een bepaald gebied.

Producenten

Organismen die hun eigen voedsel maken met behulp van zonlicht door fotosynthese, zoals planten.

Consumenten

Dieren of mensen die planten of andere organismen eten.

Reducenten

Schimmels en bacteriën die dode resten in de natuur afbreken.

Biotische factoren

De levende delen van een ecosysteem, zoals dieren, planten en bacteriën.

Abiotische factoren

De niet-levende delen van een ecosysteem, zoals zon, water, licht en bodem.

Symbiose

Een situatie waarbij twee organismen elkaar helpen, zoals een bij en een bloem.

Paraciet

Een organisme dat leeft op of in een gastheer en daarvan profiteert, zoals een teek op een hond.

Fotosynthese formule

$$6 CO_2 + 6 H_2O + \text{licht} \rightarrow C,H_{12}O + 6 O_2$$