LES 6: anatomie: endocrien stelsel en het lymfestelsel met lymfe organen

endocrien stelsel functie

Coördineren en reguleren cellen, weefsels, organen en orgaanstelsel adv hormonen (chemische signaalstoffen)

hypothalamus

verbinden zenuwstelsel met het endocriene stelsel

• endocrien orgaan

• zorgt voor regulatie van de hypofyse

• sympatische innervatie van bijniermerg

in diencephalon gelegen

hypothalamus ←> hypofyse werking

regelaar ←> uitvoerder

maken van hormonen ←> opslagen hormonen en afgeven aan bloed uiteindelijk

sella turcica

= het botstructuur waar de hypofyse in ligt

andere naam = os sphenoidale

gezien als een Turks zadel waar de hypofyse in kan zitten

hypofyse

= onder de hypothalumus hangen

voor en achterkwab: lobus anterior en lobus posterior

poortadersysteem

= vaatverbinding tussen 2 capillairnetwerken hypothalamus en voorkwab van de hypofyse

1. hypofyse arteriën naar hypothalamus

2. capillair netwerk in de hypothalamus

3. poortaders vetrekken vandaaruit naar de hypofysesteel

4. voorkwab hypofyse heb je een 2e capillair netwerk waar de poortaders vertakken tot capillairen

5. vanuit 2e capillair netwerk ga je naar de hypofysevenen en zo naar de veneuze circulatie in je lichaam

hypofysehormonen

glandula thyroidea

= schilklieren, aan de voorkant van de trachea

2 kwabben (isthmus) verbonden door een stukje

4 aa. thyroidea / 6 vv. thyroidea

jodium/TSH

thyroxine/calcitonine

aa. carotis communes

ader aan linkerkant van de schildklieren

aa. subclavia

? rol bij de schildklieren?

aa. thyroidea

= 4 stuks van

slagaders die de schilklier van bloed voorzien

vv.thyroidea

= 6 stuks van

venen die het bloed afvoeren van de schildklieren

arcus aorta

gebogen deel van de aorta dat het bloed verdeelt naar hoofd, hals en bovenste ledematen

•Truncus brachiochephalica

•Arteria carotis communis sinistra

•Arteria subclavia sinistra

de grote aftakkingen van je arcus aorta

• alleen rechts, kort en dik

• direct uit aortaboog, recht omhoog in de hals

• direct uit aortaboog, lateraal onder de clavicula

glandulae parathyroideae

= 4 kleine bijschilklieren aan de achterzijde van de schilklieren

2 superior en 2 inferior

PTH

Cortex adrenalis

buitenste deel van de bijnieren

-Glucocorticoiden

-Stresshormoon (cortisol)

-Glucose metabolisme

glandulae adrenales

bijnieren

2 kleine uiterste vitale organen bovenop de nieren

bestaat uit merg en cortex

liggen in het vet van de achterholte —> retropritoreaal

medulla adrenalis

= binnenste kern van de bijnier

bijniermerg

(nor)-epinephrine

a. renalis

= de nier-slagader, zuurtsofrijk bloed van aorta naar de nieren en bijnieren brengen

vascularisatie van de bijnieren

• a. phrenica inferior

  • aa. adrenalis superior

• a. adrenalis media

• a. renalis

  • aa. adrenalis inferior

pancreas

= alvleesklier

exo- en endocriene functie (lipase en amylase) (glucagon en insuline)

ligt retro extra permoniaal (achter de buikholte)

eilandjes van langerhans

= endocriene rol in de pancreas

liggen ingebed in de staart van je pancreas

regelen bloedsuikerspiegel

lymfestelsel

•Verdediging tegen virussen& bacteriën

•Transport weefselvloeistof

•Transport hormonen voeding- (vetten) afvalstoffen

•Bestaat uit:

•Lymfevaten

•Lymfe(-vloeistof) = chylus

•Lymfocyten

•Lymfoïde weefsels: MALT (appendix), tonsillen

•Lymfoïde organen: lymfeknopen, thymus, milt

lymfecapillairen

allerkleinste vaten van lymfestelsel

lymfevaten

uitgebreid netwerk van transportbuizen in het lichaam dat parallel loopt aan het bloedvatenstelsel

lymfe wordt verzameld en komt samen in borstbuis

chylus

lymfevloeistof

lymfocyten

specifiek type witte bloedcellen

ductus thoracicus

= borstbuis, grootste lymfevat van lichaam

ligt retro, perviaal en vanachter

deel van lymfe terugbrengen naar bloedcirculatie

afvoer lymfe voor heel de rechterkant en onderste linkerkant

cisterna chyli

= opvangreservoir van lymfesysteem

diep in de buikholte, einde van de borstbuis

v. subclavia

= ader die een cruciale rol speelt bij bloedsomloop en lymfestelsel

= linker en rechterkant 1

ductus lyphaticus dexter

= lymfeavoer linkerbovenkant van het lichaam

v. jugularis

= linker en rechterkant een

aders in de hals die het zuurstofarme bloed van het hoofd en de nek terugvoeren naar het hart

tonsil pallatinae

= gehemelteamandelen

= 2 van, onder het dak van de mond/keelholte

laatste deel ervan is weefsel

tonsilla lingualis

= tongamandel

= aan de achterzijde, basis van je tong gelegen

tonsilla pharyngealis

= neusamandelen/keelamandelen?

= ligt hoog achter de neus in de neusholte

rode streep = neusamandel

lymfeknopen

= een lymfoidorgaan

= 1ste afweer tegen infecties en bacteriën → controleposten van je immuunsysteem

= zuiveren van je lymfe

= over heel trachea heen heb je lymfeknopen

= afferente en efferente banen

•IA submentaal

IB submandibulair

= onderdelen van de halslymfeklieren

thymus

= zwezerik

• lymfoïde orgaan

• bevindt zich in mediastinum

• T-cel productie

• thymosine

= een linker en een rechterkwab

Milt

• Filtert bloed

• Opslag ijzer

• Activatie lymfocyten

hilus

= inkneping aan de binnenzijde van de milt

= waar belangrijke verbindingen het orgaan binnen-en buitengaan

rode pulpa en witte pulpa van de folikkel

witte: afweersysteem + behoort bij de follikels

rode: bloedfilter