PRIVAATRECHT HC 1

privaatrecht is grotendeels aanvullend recht

bv. de wet voorziet in een wettelijk huwelijksvermogensstelsel indien de partijen niets hebben bepaald , maar partijen kunnen via een huwelijksovereenkomst daarvan afwijken.

=> partijen kunnen afwijken v.d. bepalingen, behalve indien het om definities gaat of de wet anders bepaalt (dwingend recht).

Evolutie 1 – vermaatschappelijking van het privaatrecht

De vermaatschappelijking van het privaatrecht is een gevolg vd. toenemende sociaal-economische ordening van de maatschappij, onder andere door technologische ontwikkelingen. Het strikte liberalisme en individualisme hielden onvoldoende rekening met de feitelijke ongelijkheid tussen burgers en het sociale aspect van samenleven.

Daarom werd de wilsautonomie in het privaatrecht steeds meer beperkt, onder andere door de vertrouwensleer, de goede trouw, de verdere invulling van het relativiteitsbeginsel en het tegenwerpbaarheidsbeginsel.

De vermaatschappelijking blijkt ook uit het toenemende ingrijpen van de overheid via dwingendrechtelijke bepalingen die bescherming bieden aan bepaalde (zwakere) personen of groepen. Afwijken van dwingend recht kan leiden tot nietigheid.

Een voorbeeld hiervan is het huurrecht, dat steeds meer werd opgesplitst in bijzondere beschermingsregelingen zoals woninghuur, handelshuur, pacht en sociale huur.

Daarnaast komt veel beschermingswetgeving voort uit Europese regelgeving, zoals consumentenbescherming, waarbij een gelijkwaardige bescherming tussen lidstaten wordt nagestreefd.

Evolutie 2 – meergelaagdheid van het privaatrecht

Het Burgerlijk Wetboek is niet langer de enige bron van privaatrecht: het privaatrecht is meergelaagd geworden.

Enerzijds ondergaat het privaatrecht een europeanisering en internationalisering, waarbij veel nieuwe wetgeving voortkomt uit Europese regelgeving, zoals consumentenbeschermende wetgeving die een gelijkwaardig beschermingsniveau in de lidstaten nastreeft.

Anderzijds is er ondanks de tendens naar convergentie van het recht ook op nationaal vlak een toenemende versnippering door de regionalisering van bevoegdheden (deelstaten).

Evolutie 3 – constitutionalisering

De toenemende invloed van de publiekrechtelijke grondrechten dwz. grondrechten steeds belangrijker worden in het (privaat)recht, met het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel (art. 10-11 Gw.) als belangrijkste voorbeeld.

Deze evolutie zorgt ervoor dat het onderscheid tussen publiekrecht en privaatrecht verder wordt gerelativeerd (minder strikt wordt).

Dit (alle) rechtsdomein(en staat bovendien in interactie met andere nationale rechtsdomeinen en met supranationale niveaus zoals het Europees en internationaal recht