Chương VII "Chương trình phòng chống bệnh ung thư ở Việt Nam"

Tổng số có khoảng bao nhiêu bệnh ung thư khác nhau?

Khoảng hơn 200 bệnh ung thư khác nhau

Kể tên những loại ung thư khá thường gặp theo thống kê?

Ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư dạ dày, ung thư đại - trực tràng, ung thư phế quản, ung thư gan, ung thư vòm họng

Kết quả điều trị ung thư phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố nào?

Phụ thuộc chủ yếu vào việc phát hiện bệnh ở giai đoạn nào

Ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị bệnh ung thư như thế nào?

Hoàn toàn có thể chữa khỏi bệnh ung thư

Đặc điểm của việc điều trị ung thư ở các giai đoạn muộn là gì?

Điều trị vừa tốn kém, vừa ít hiệu quả, chủ yếu chỉ có thể kéo dài và giảm nhẹ triệu chứng

Bệnh ung thư gây gánh nặng đối với đối tượng nào ngoài người bệnh?

Đối với cộng đồng

Hậu quả tâm lý của chẩn đoán ung thư đối với người bệnh là gì?

Gây cho người bệnh nỗi lo sợ về cái chết

Tỷ lệ bệnh nhân ung thư có biểu hiện lo lắng và trầm cảm là bao nhiêu?

Hơn 1/3 bệnh nhân

Ung thư gây ra những ảnh hưởng gì đối với gia đình bệnh nhân?

Gây đau buồn làm ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt và kinh tế, bao gồm cả mất thu nhập và các chi phí chữa bệnh

Mất mát lớn nhất đối với xã hội khi có bệnh nhân ung thư là gì?

Mất mát về lực lượng lao động và chi phí cho điều trị, chăm sóc

Nhóm bệnh nào được dự báo sẽ trở thành nguyên nhân chủ yếu đe dọa sức khỏe con người trong thế kỷ XXI?

Các bệnh không lây nhiễm trong đó có ung thư

Các bệnh không lây nhiễm chiếm bao nhiêu phần trăm nguyên nhân gây tử vong theo dự báo?

Chiếm tới 54%

Theo ước tính hàng năm trên thế giới có bao nhiêu người mắc ung thư?

Khoảng 14 triệu người

Hàng năm trên thế giới có khoảng bao nhiêu người chết do ung thư?

8,2 triệu người

Dự báo đến năm 2015, mỗi năm trên thế giới sẽ có bao nhiêu người mới mắc ung thư?

15 triệu người

Trong số 9 triệu người chết do ung thư dự báo năm 2015, có bao nhiêu phần thuộc về các nước đang phát triển?

2/3 là ở các nước đang phát triển

Ở khu vực châu Á Thái Bình Dương, ung thư đứng thứ mấy trong các nguyên nhân chính gây tử vong?

Một trong 3 nguyên nhân chính

Ước tính đến năm 2030, số trường hợp mắc ung thư mới toàn cầu tăng lên mức nào?

Tăng lên tới 27 triệu người

Số tử vong do ung thư trên toàn cầu ước tính đạt mức nào vào năm 2030?

Đạt tới mức 17 triệu người

Tổng số người mắc bệnh ung thư trên toàn cầu theo dự báo năm 2030 là bao nhiêu?

Khoảng 75 triệu người

Nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng mắc bệnh ung thư tăng là gì?

Tuổi thọ người dân tăng, thói quen lối sống có hại, ô nhiễm môi trường

Độ tuổi thường bắt đầu xuất hiện hoặc biểu hiện bệnh ung thư rõ rệt là bao nhiêu?

Trên 45 tuổi

Những yếu tố nào góp phần làm tăng tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm hiện nay?

Tỷ lệ hút thuốc lá tăng cao, chế độ ăn và lối sống thay đổi, ô nhiễm môi trường gia tăng

Nguy cơ bệnh tật ở Việt Nam hiện nay có đặc điểm gì theo đánh giá của Bộ Y tế?

Bên cạnh bệnh nhiễm trùng, suy dinh dưỡng là các bệnh ung thư, tim mạch, tâm thần đang tăng lên

Ước tính mỗi năm ở nước ta có khoảng bao nhiêu bệnh nhân ung thư mới mắc?

Khoảng 150.000 bệnh nhân

Mỗi năm ở Việt Nam có khoảng bao nhiêu người chết vì ung thư?

75.000 người

Dự kiến đến năm 2020 ở Việt Nam có khoảng bao nhiêu trường hợp mắc mới?

Khoảng 200.000 trường hợp

Loại ung thư nào đứng hàng đầu ở nam giới tại Việt Nam?

Ung thư phổi

Loại ung thư đứng hàng thứ hai ở nam giới Việt Nam là gì?

Ung thư dạ dày

Ở nữ giới Việt Nam, loại ung thư nào đứng hàng đầu?

Ung thư vú

Sau ung thư vú, loại ung thư nào phổ biến tiếp theo ở nữ giới Việt Nam?

Ung thư cổ tử cung

Tỷ lệ mắc ung thư vú và cổ tử cung ở phía Bắc là bao nhiêu?

27,3/100.000 dân

Tỷ lệ mắc ung thư vú và cổ tử cung ở phía Nam là bao nhiêu?

17,1/100.000 dân

Ung thư được đánh giá là nguyên nhân số mấy đe dọa sức khỏe cộng đồng trong nhóm bệnh không lây nhiễm?

Nguyên nhân số một

Tỷ lệ ung thư phát sinh do các rối loạn từ bên trong cơ thể (di truyền, nội tiết) là bao nhiêu?

Dưới 10%

Trên 80% ung thư phát sinh liên quan đến yếu tố nào?

Môi trường sống

Các yếu tố môi trường sống liên quan đến ung thư bao gồm những gì?

Lối sống thiếu khoa học, hút thuốc, uống rượu, dinh dưỡng không hợp lý, ô nhiễm môi trường, nghề nghiệp, vệ sinh thực phẩm

Nguyên tắc về mối quan hệ giữa tác nhân và loại ung thư là gì?

Một tác nhân có thể gây ra một số loại ung thư và ngược lại

Kể tên hai loại ung thư có tính di truyền rõ rệt nhất?

Ung thư nguyên bào võng mạc mắt và ung thư tuyến giáp thể tủy

Ung thư nguyên bào võng mạc mắt thường xảy ra ở đối tượng nào?

Trẻ nhỏ

Yếu tố di truyền có thể đóng vai trò gián tiếp như thế nào?

Tạo điều kiện cho các tác nhân khác gây ung thư

Ví dụ về sự khác biệt sắc tộc trong ung thư da do ánh nắng mặt trời?

Người da trắng dễ bị mắc bệnh hơn người da đen

Bệnh tiền ung thư nào liên quan di truyền chuyển thành ung thư đại trực tràng?

Đa polip đại trực tràng

Bệnh xơ da nhiễm sắc dễ chuyển thành loại ung thư nào?

Ung thư da

Vai trò của yếu tố nội tiết trong ung thư được quan niệm như thế nào?

Là điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự xuất hiện và phát triển của tế bào ung thư

Dùng nội tiết sau mãn kinh kéo dài làm tăng nguy cơ loại ung thư nào?

Ung thư nội mạc tử cung

Tình trạng giảm nội tiết tố sinh dục nam làm tăng nguy cơ ung thư nào?

Ung thư tiền liệt tuyến

Kể tên 3 nhóm tác nhân bên ngoài chính gây ung thư?

Vật lý, hóa học và sinh học

Nguồn tia phóng xạ trong bức xạ ion hóa phát ra từ đâu?

Chất phóng xạ tự nhiên hoặc nguồn xạ nhân tạo (tia Rơn-ghen, máy X-quang)

Bức xạ ion hóa có khả năng gây tổn thương gì?

Gây tổn thương gen và sự phát triển tế bào

Nguyên nhân bức xạ ion hóa chiếm bao nhiêu phần trăm trong số các trường hợp ung thư?

Chiếm 3%

Kể tên 3 loại ung thư chủ yếu do bức xạ ion hóa?

Ung thư tuyến giáp, ung thư phổi và ung thư bạch cầu

Công nhân khai thác mỏ nào có nguy cơ mắc ung thư phổi cao?

Mỏ uranium

Loại tia nào có trong ánh sáng mặt trời gây ung thư da?

Tia cực tím

Càng gần vị trí nào thì tia cực tím càng mạnh?

Càng gần xích đạo

Kể tên các nghề nghiệp có nguy cơ ung thư da cao do làm việc ngoài trời?

Nông dân, thợ xây dựng, công nhân làm đường

Hai loại ung thư da thường gặp ở vùng da hở là gì?

Ung thư da tế bào đáy và tế bào vảy

Sắc tố bảo vệ da đối với ánh nắng mặt trời là gì?

Sắc tố melanin (hàm ý từ việc người da trắng ít sắc tố hơn)

Khoảng thời gian tia tử ngoại mặt trời mạnh nhất trong mùa hè là khi nào?

Từ 11 giờ sáng đến 3 giờ chiều

Quy luật đơn giản để tránh ánh nắng mặt trời là gì?

Nên tránh ánh nắng khi bóng ngắn hơn thân người

Nhóm tác nhân nào là chủ yếu nhất gây bệnh ung thư ở người?

Nhóm các tác nhân hóa học

Bao nhiêu phần trăm bệnh ung thư là do hút thuốc lá, chế độ ăn và các yếu tố tương tự?

65%

Hút 1 điếu thuốc làm mất đi bao nhiêu thời gian của cuộc sống?

Mất đi 5,5 phút

Tuổi thọ người hút thuốc giảm bao nhiêu năm so với người không hút?

Giảm từ 5-8 năm

Hút thuốc lá là nguyên nhân của bao nhiêu phần trăm trường hợp mắc ung thư?

30%

Trên 90% trường hợp ung thư nào có nguyên nhân từ thuốc lá?

Ung thư phổi

Khói thuốc lá chứa hơn bao nhiêu loại hóa chất?

7000 loại hóa chất

Có bao nhiêu chất trong khói thuốc lá đã được chứng minh gây ung thư?

Có tới 70 chất

Kể tên một số chất gây ung thư điển hình trong khói thuốc?

Benzopyren, nitrosamin, cadmium, nickel, urethan, toluidin

Chất nào trong thuốc lá có khả năng gây ung thư mạnh trên thực nghiệm?

Chất 3-4 Benzopyren

Nguy cơ ung thư do thuốc lá phụ thuộc vào những yếu tố nào về thói quen?

Tuổi hút càng trẻ, thời gian hút càng dài, số lượng hút càng nhiều

Người hút trên 20 điếu/ngày có nguy cơ chết do ung thư phổi cao gấp bao nhiêu lần?

Gấp 15 đến 30 lần

So sánh nguy cơ giữa thuốc lá nâu và thuốc lá vàng?

Hút thuốc lá nâu có nguy cơ cao hơn thuốc lá vàng

Tục lệ nào ở Việt Nam là yếu tố nguy cơ ung thư khoang miệng?

Ăn trầu thuốc

Người vừa hút thuốc vừa nghiện rượu thì nguy cơ ung thư như thế nào?

Nguy cơ sẽ cao hơn

Sau 5 năm ngừng hút thuốc, nguy cơ ung thư phế quản giảm bao nhiêu?

Giảm 50%

Sau bao nhiêu năm ngừng hút thì nguy cơ ung thư phế quản gần như người không hút?

Sau 10 năm

Hút thuốc thụ động là gì?

Người không hút thuốc nhưng sống trong môi trường có người hút và hít phải dòng khói phụ

Dòng khói nào chứa chất độc gây ung thư cao hơn?

Dòng khói phụ từ sự đốt cháy ở đầu điếu thuốc

Trẻ em hít phải khói thuốc dễ mắc các bệnh gì?

Nhiễm trùng hô hấp dưới, hen phế quản, viêm tai giữa, ảnh hưởng cơ tim, bệnh đường ruột

Chế độ ăn uống liên quan đến bao nhiêu phần trăm ung thư ở người?

30-40%

Nhóm có hàm lượng chất béo cao trong khẩu phần có nguy cơ mắc ung thư gì cao?

Ung thư tuyến tiền liệt

Tiêu thụ lượng lớn rượu làm tăng nguy cơ ung thư ở những đường nào?

Đường hô hấp trên và đường tiêu hóa

Xơ gan do rượu thường dẫn đến loại ung thư nào?

Ung thư gan

Uống bao nhiêu rượu mỗi ngày có thể tăng nguy cơ ung thư vú và đại trực tràng?

Một hoặc hai cốc rượu mỗi ngày

Béo phì làm tăng nguy cơ của những loại ung thư nào?

Vú, đại tràng, tiền liệt tuyến, nội mạc tử cung, cổ tử cung, buồng trứng, thận và túi mật

Khoảng bao nhiêu phần trăm tử vong do ung thư ở nữ giới liên quan đến béo phì?

20% tử vong

Yếu tố ô nhiễm thực phẩm gây ra bao nhiêu phần trăm tổng số các loại ung thư?

35%

Hỗn hợp muối nào dùng bảo quản thịt cá chuyển hóa thành nitrosamine?

Muối nitrat, nitrit

Thực phẩm nào chứa nhiều nitrosamine làm tăng nguy cơ ung thư thực quản và dạ dày?

Thịt hun khói, cá muối, mắm, dưa muối, cà muối, dưa khú

Chất Paradimethyl Amino Benzen dùng để làm gì và gây ung thư gì?

Nhuộm bơ thành “bơ vàng”, gây ung thư gan

Dư lượng chất gì trong thực phẩm có khả năng gây ung thư ngoài ngộ độc cấp?

Thuốc trừ sâu

Chất Benzopyrene được tạo ra từ cách chế biến thức ăn nào?

Nướng bằng than, xông khói hoặc rán bằng dầu mỡ đã qua sử dụng

Có bao nhiêu loại nấm mốc có khả năng sinh độc tố mycotoxin có hại?

Trên 50 loại

Độc tố ochratoxin do loại nấm mốc nào sinh ra?

Aspergillus parasiticus, A. ochraceus

Nấm mốc Aspergillus flavus tiết ra độc tố nguy hiểm nào gây ung thư gan?

Aflatoxin B1 và M1

Aflatoxin thường có trong những loại hạt nào?

Lạc, ngô, ngũ cốc, bột mì

Đặc điểm của aflatoxin đối với nhiệt độ là gì?

Bền vững với nhiệt độ cao, không bị phá hủy hoàn toàn khi rang

Thuốc trừ sâu diệt cỏ ở Việt Nam là yếu tố nguy cơ của loại ung thư nào?

Ung thư vú và một số loại ung thư khác

Dioxin (chất độc màu da cam) làm tăng tỷ lệ những loại ung thư nào?

Ung thư gan, máu, hạch, phần mềm