PKLP W5 & W6

komunidad

Ang — ang unang lugar kung saan nahuhubog ang ating pagkatao.

komunidad

Dito natin natutunan ang wika, tradisyon, at paraan ng pamumuhay.

komunidad

pamilya

kapitbahay

paaralan

simbahan

palengke

barangay

iba pang institusyong nakapaligid sa atin

Ang — ay maaaring binubuo ng?

Mga bumubuo sa komunidad

Sa araw-araw nating pakikisalamuha sa mga ito, unti-unti nating nauunawaan kung sino tayo at kung paano tayo bahagi ng mas malaking lipunan.

heograpiya, pisikal na kapaligiran

Malaki ang impluwensiya ng — o — sa paraan ng pamumuhay ng mga tao sa isang komunidad.

Baybayin

Kapatagan

Lungsod

Mga Halimbawa ng Heograpiya na may kaugnay na Pamumuhay

Pangingisda

Sa Baybayin (Kung ang komunidad ay matatagpuan malapit sa dagat, ilog, o lawa, karaniwang pangingisda ang pangunahing kabuhayan ng mga tao.)

Pagsasaka

Sa Kapatagan (Kung ang komunidad naman ay nasa malawak at matabang kapatagan, ang pangunahing kabuhayan ay karaniwang pagsasaka.)

Negosyo at Serbisyo

Sa Lungsod (Sa mga lungsod, mas laganap ang negosyo, kalakalan, at iba’t ibang uri ng serbisyo tulad ng pagtatrabaho sa opisina, tindahan, paaralan, ospital, at iba pang establisyemento.)

Ilaya, Ilawod

Ang sariling komunidad ay maaaring magkaroon ng mga katangian na katulad ng —- o —, depende sa lokasyon at paraan ng pamumuhay ng mga tao rito.

Ilaya

Kung ang komunidad ay nasa bundok, mataas na lugar, o malayo sa baybayin, maituturing itong may katangian ng —-.

Ilawod

Kung ang komunidad naman ay nasa mababang lugar, tabing-dagat, o malapit sa ilog at lawa, ito ay may katangian ng —.

Tama

Sa pagtingin sa sariling komunidad, mas madaling maunawaan kung ito ba ay mas kahawig ng Ilaya o Ilawod. Sa ganitong paraan, nagiging mas makabuluhan ang pag-aaral ng kasaysayan at kultura dahil nakikita natin ang koneksiyon nito sa ating sariling buhay. Tama o Mali?

pagpapahalaga

Ang pag-unawa sa sariling komunidad ay mahalaga sapagkat dito nagsisimula ang — sa ating sarili bilang bahagi ng lipunan.

Mabuo ang Identidad

Mapahalagahan ang Kultura

Maunawaan ang Kasaysayan

Kahalagahan ng Pag-unawa sa Sariling Komunidad

Mabuo ang Identidad

Sa pamamagitan ng pag-aaral ng sariling komunidad, nalalaman natin kung sino tayo, saan tayo nagmula, at ano ang mga katangiang bumubuo sa ating pagkatao.

Mapahalagahan ang Kultura

Kapag nauunawaan natin ang kultura ng ating komunidad, mas natututo tayong igalang at pahalagahan ang mga tradisyon, paniniwala, at pamana ng ating mga ninuno.

Maunawaan ang Kasaysayan

Ang lokal na kasaysayan ay bahagi ng pambansang kasaysayan.

Maunawaan ang Kasaysayan

Sa pag-aaral ng sariling komunidad, mas naiintindihan natin kung paano naging bahagi ang ating lugar sa pag-unlad ng bansa.

Tama

Ang sariling komunidad ay mahalagang simula ng pag-unawa sa ating sarili at sa lipunang ating kinabibilangan. Tama o Mali?

komunidad

Dito nahuhubog ang ating pagkatao, natututuhan ang kultura, at nauunawaan ang kahalagahan ng kapaligiran sa pamumuhay.

komunidad

Ang — ay mahalagang bahagi ng ating identidad dahil dito nagsisimula ang ating pag-unawa sa kultura.

Tama

Ang heograpiya at karanasan ang humuhubog sa ating pamumuhay. Tama o Mali?

Tama

“We are shaped by where we come from.” – Unknown

Tama o Mali?

Ilaya

Ang — ay tumutukoy sa mga pamayanang matatagpuan sa matataas na lugar, kabundukan, o pinagmumulan ng ilog.

Ilaya

Ang kanilang pamumuhay ay karaniwang nakabatay sa yamang lupa, kagubatan, at kabundukan.

Ilawod

Ang — ay tumutukoy sa mga pamayanang nasa mababang lugar, baybayin, bukana ng ilog, o dagat.

Ilawod

Malaki ang papel ng katubigan sa kanilang kabuhayan, kalakalan, at pakikipag-ugnayan sa ibang pamayanan.

Komunidad, pamumuhay, kultura, interaksiyon, R.E. Park, 1929

Ito ay pangkat ng mga tao na namumuhay ng sama sama sa isang tiyak na lokasyon at nakikibahagi sa uri ng —, —-, at — (—-).

village, child

"It takes a —-, to raise a —-"

Tao/Mamamayan

Lokasyon

Elemento ng Komunidad

Tao/Mamamayan, sambahayan

Ang — pinakamahalagang elemento; sila ang nagpapatakbo at nag-aalaga sa komunidad.

Lokasyon

Isang tiyak na pook o heograpikal na kinaroroonan na nagpapakita ng pagkakaunawaan sa pamamagitan ng interaksiyon at komunikasyon gamit ang partikular na wika.

Pamilya

Pook-dasalan/Simbahan/Relihiyon

Paaralan o Edukasyon

Pamahalaan o Otoridad

Sektor ng Hanapbuhay o Kalakan

Mga Institusyon sa Komunidad

Pamilya

Pinakamaliit na yunit ng pamayanan kung saan binubuo ng mga magulang at mga anak.

Pook-dasalan/Simbahan/Relihiyon

Sentro ng espirituwalidad at pagtuturo ng mabuting asal.

Paaralan o Edukasyon

Dito nag-aaral ang mga kabataan at nagiging produktibong miyembro ng lipunan.

Pamahalaan o Otoridad

Nagpapanatili ng kapayapaan, kaayusan, at nagpapatupad ng batas.

Sektor ng Hanapbuhay o Kalakan

Sektor ng ekonomiya ng komunidad, kailangan mag Hanapbuhay upang kumita at ipambili ng mga pangangailangan.

kultura

Ang — ay sumasalamin sa paraan ng pamumuhay ng isang komunidad.

kultura

Ipinapakita ito sa mga natatanging tradisyon, paniniwala, wika, sining, at pagdiriwang na nagbibigay-buhay at nag-uugnay sa mga tao sa isang partikular na lugar.

kultura

Sa Pilipinas, ang — ay buhay na patunay ng ating kasaysayan at pagkakaisa.

kultura

Ito ay nagpapakita ng ating pagpapahalaga sa pamilya, pananampalataya, at bayanihan.

Tinikling, Sinulog, Cebu, Bangus Festival, Dagupan, Pangasinan

Bawat lugar ay may kani-kaniyang ipinagmamalaki—mula sa mga katutubong sining at sayaw gaya ng —, hanggang sa mga makukulay na piyesta tulad ng — sa — o — sa inyong lugar sa —-. Ang mga ito ay sumisimbolo sa pagiging malikhain, matatag, at masayahin nating mga Pilipino.

Kasaysayan

— bilang Buhay na Karanasan

kasaysayan

Ang — ay hindi lamang simpleng pagaaral ng mga pangyayari sa nakaraan.

kasaysayan

Ito ay isang buhay na bahagi ng ating pang-araw-araw na pamumuhay na patuloy na nakaaapekto sa kasalukuyan.

Tama

Ang mga tradisyon, kaugalian, paniniwala, at paraan ng pamumuhay na mayroon tayo ngayon ay nagmula sa mga karanasan at pangyayaring naganap noon. Tama o Mali?

Tama

Hindi lamang ito makikita sa mga aklat o aralin sa paaralan, kundi sa ating tahanan, komunidad, at lipunan. Tama o Mali?

Tradisyunal na Pagkain → Patuloy Pa Ring Kinakain

Pista → Ipinagdiriwang Pa Rin Ngayon

Kabuhayan → Nag-evolve Ngunit May Pinagmulan

Mga Halimbawa ng Ugnayan ng Nakaraan at Kasalukuyan

kamalayang pangkasaysayan

Ang — ay ang kakayahang maunawaan at mapahalagahan ang ugnayan ng nakaraan at kasalukuyan.

kamalayang pangkasaysayan

Nakikita ang Koneksyon ng Nakaraan at Kasalukuyan

kamalayang pangkasaysayan

Naiintindihan ang Pagbabago sa Lipunan

kasaysayan

Ang — ay hindi lamang tungkol sa nakaraan kundi isang buhay na karanasan na patuloy nating nararanasan araw-araw.

Tama

Sa pagkain, pista, kabuhayan, at mga tradisyong patuloy nating isinasagawa, makikita ang malalim na ugnayan ng nakaraan at kasalukuyan. Tama o Mali?

kamalayang pangkasaysayan

Sa pagkakaroon ng —, mas nauunawaan natin ang ating sarili, ang ating komunidad, at ang ating lipunan.

kalikasan

Naniniwala ang sinaunang Pilipino na ang — ay may buhay at espiritu.

espiritwal

Ang mga bundok, ilog, puno, at dagat ay hindi lamang pisikal na bagay kundi may — na kahalagahan.

Tama

May mga paniniwala na ang malalaking puno ay tirahan ng mga espiritu.

Ang ilog at dagat ay may tagapagbantay.

Ito ay mga halimbawa, Tama o Mali?

Mabubuting espiritu

Masasamang espiritu

May iba't ibang uri ng espiritu:

Mabubuting espiritu

nagbibigay proteksyon

Masasamang espiritu

nagdudulot ng sakit o kamalasan

Diwata

Nuno sa Punso

Anito ng mga Ninuno

Mabubuting Espiritu (mga halimbawa)

Diwata

Espiritu ng kalikasan (gubat, bundok, ilog).

Diwata

Pinaniniwalaang nagpoprotekta sa kalikasan at sa mga taong may paggalang dito.

Nuno sa Punso

Maliit na matandang espiritu na naninirahan sa lupa o punso.

Nuno sa Punso

Nagbibigay ng swerte at proteksyon kapag iginagalang ("tabi- tabi po").

Anito ng mga Ninuno

Espiritu ng mga yumao na patuloy na gumagabay at nagbabantay sa kanilang pamilya.

Aswang

Manananggal

Kapre

Masasamang Espiritu (mga halimbawa)

Aswang

Nilalang na nananakit o sumisipsip ng lakas at dugo; kinatatakutan lalo na sa gabi.

Manananggal

Nilalang na humihiwalay ang katawan at umaatake sa buntis o may sakit.

Kapre

Higanteng espiritu na naninirahan sa malalaking puno; nananakot at naliligaw ng tao.

ritwal

Upang maiwasan ang galit ng espiritu, nagsasagawa ng — ang mga tao.

Pag-aalay

Panalangin

Ritwal sa pangunguna ng babaylan

Ang mga sinaunang Pilipino ay nagsasagawa ng:

Paggalang sa kapaligiran

Pag-iingat sa kalikasan

Pagkakaroon ng espiritwal na disiplina

Ang paniniwala sa kalikasan ay nagdulot ng:

kalikasan

Naniniwala ang sinaunang Pilipino na ang — ay may espiritu kaya ito ay kanilang iginagalang. Ang paniniwalang ito ay nakaapekto sa kanilang pamumuhay at pag- uugali.

"Look deep into nature, and then you will understand everything better."

Ano ang sabi ni Albert Einstein?

ANIMISMO

ito ay pagsamba sa kalikasan, lahat ng bagay ay may kaluluwa

Anito

Ang tawag sa sinaunang Espiritu ng mga ninuno o Espiritu ng kalikasan na sinasamba nila

bathala

idyanale

sidapa

mandarangan

agni

magwayen

mga anito sa luzon

bathala

pinakamataas na anito

idyanale

anito ng pagsasaka

sidapa

anito ng kamatayan

mandarangan

anito ng digmaan

agni

anito ng apoy

magwayen

anito ng kabilang daigdig

laon

sidapa

magwayen

imaginid

makaptan

pandaki

mga anito sa visayas

laon

pinakamakapangyarihang diwata

sidapa

nagtakda ng bilang ng taon na ilalagi ng tao sa mundo

magwayen

nagdadala sa kaluluwa ng tao sa lugar katumbas ng impiyerno

imaginid

diwata ng pananagumpay sa digmaan

makaptan

nagbibigay ng karamdaman

pandaki

nagliligtas ng mga kaluluwang dala ni Magwayen upang bigyan ng mas maayos na kalagayan sa kabilang buhay

Babaylan

tawag sa mga sinaunang pinunong espirituwal, manggagamot, at tagapagtago ng kultura sa lipunang Pilipino bago pa dumating ang mga Kastila

anting-anting

isang bagay na pinaniniwalaang may mahiwagang kapangyarihan na nagbibigay ng proteksyon, lakas, o swerte sa taong may dala nito.

Bato

Kwintas

Agimat

Mga Halimbawa ng Anting-anting:

Bato

pinaniniwalaang may natural na kapangyarihan

Kwintas

isinusuot bilang proteksyon sa katawan

Agimat

gamit na may ukit o dasal para sa lakas at kaligtasan

hiyas

Ang — ay mga alahas o mahalagang bato na may simbolikong kahulugan at ginagamit bilang palamuti o tanda ng pagkakakilanlan.