Chương 2: Xơ gan

Xơ gan được xác định như thế nào?

Xơ gan được xác định như một quá trình xơ hóa lan tỏa và vì sự hình thành các khối tăng sinh với cấu trúc bất thường

Khối tăng sinh trong xơ gan được gọi là gì?

Khối tăng sinh được gọi là nodules

Xơ gan là kết quả cuối cùng của quá trình nào?

Xơ gan là kết quả cuối cùng của quá trình tăng sinh xơ xuất hiện cùng với các tổn thương gan mạn tính

Bệnh xơ gan được biết đến từ khi nào?

Bệnh được biết từ thế kỷ thứ 5 trước công nguyên

Ai là người đầu tiên đưa ra các mô tả về bệnh xơ gan?

Hypocrates

Thuật ngữ "cirrhosis" được đề xuất vào năm nào?

Năm 1819

Nhà lâm sàng nào đã đề xuất thuật ngữ "cirrhosis"?

Nhà lâm sàng người Pháp R. Laennec

Gốc nghĩa của thuật ngữ "cirrhosis" bắt nguồn từ tiếng nào?

Tiếng Hy Lạp

Ý nghĩa gốc của từ "cirrhosis" là gì?

Gan màu vàng cam

Tại sao bệnh xơ gan có khuynh hướng tăng lên trong những năm gần đây?

Do việc nhiễm các virus viêm gan B, C và tình trạng sử dụng bia rượu tăng

Mỗi năm trên thế giới có bao nhiêu trường hợp tử vong vì xơ gan?

Ước tính có khoảng 800.000 trường hợp

Căn cứ về mặt hình thái của các khối tăng sinh, xơ gan được chia làm mấy loại?

Chia làm 3 loại

Đặc điểm của xơ gan khối tăng sinh nhỏ (Micronodular) là gì?

Các cục thường có kích thước < 3mm với các vách ngăn mỏng và đều

Loại xơ gan hình thái nào là điển hình cho xơ gan do rượu?

Xơ gan với các khối tăng sinh nhỏ (Micronodular)

Đặc điểm của xơ gan khối tăng sinh to (Macronodular) là gì?

Các khối có kích thước khác nhau

Thành phần mạch máu nào có thể nằm trong các khối tăng sinh lớn của thể Macronodular?

Một phần mạch của hệ thống cửa

Đặc điểm của xơ gan thể hỗn hợp (Mixed) là gì?

Có cả khối tăng sinh nhỏ và loại khối tăng sinh to

Theo thời gian, các cục nhỏ trong thể hỗn hợp có thể biến đổi như thế nào?

Một số cục nhỏ có thể thành các cục to hơn

Kể tên các loại virus viêm gan chính gây xơ gan?

Viêm gan virus B, C và D

Hai nguyên nhân nào chiếm trên 90% các trường hợp xơ gan?

Viêm gan virus và rượu

Sán máng (Schistosomiasis) thuộc nhóm nguyên nhân nào gây xơ gan?

Nhóm nhiễm khuẩn

Giang mai gây xơ gan thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Nhóm nhiễm khuẩn

HIV gây ra tình trạng gì ở gan dẫn đến xơ gan?

HIV gây viêm đường mật xơ hóa

Viêm gan do thoái hóa mô không do rượu thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Các bệnh chuyển hóa, bệnh di truyền

Bệnh Wilson gây xơ gan thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Các bệnh chuyển hóa, bệnh di truyền

Bệnh Haemochromatosis gây xơ gan thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Các bệnh chuyển hóa, bệnh di truyền

Thiếu hụt chất nào gây xơ gan trong nhóm bệnh di truyền?

Thiếu hụt alpha 1 - antitripsin

Bệnh gan ứ đọng chất gì dẫn đến xơ gan?

Ứ đọng glycogen

Bệnh gan xơ hóa dạng gì thuộc nhóm bệnh di truyền?

Dạng nang

Tình trạng tăng các chất nào trong máu thuộc nhóm bệnh chuyển hóa gây xơ gan?

Tăng tyrosin, tăng glactose máu

Tình trạng không dung nạp chất nào có thể dẫn đến xơ gan?

Không dung nạp Fructose

Tăng abetalipoprotein máu thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Các bệnh chuyển hóa, bệnh di truyền

Mucopolysaccharidosis thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Các bệnh chuyển hóa, bệnh di truyền

Sự xuất hiện chất nào trong nước tiểu liên quan đến xơ gan do bệnh chuyển hóa?

Porphirin niệu

Nguyên nhân xơ gan do bệnh đường mật bao gồm những gì?

Tắc mật trong và ngoài gan

Kể tên 3 bệnh tự miễn gây xơ gan?

Viêm gan tự miễn, xơ gan mật tiên phát, viêm đường mật xơ hóa tiên phát

Hội chứng Budd – Chiari thuộc nhóm nguyên nhân nào?

Bệnh mạch máu

Bệnh lý tim mạch nào có thể dẫn đến xơ gan?

Suy tim

Kể tên các loại thuốc có thể gây xơ gan?

Isoniazid, Halouracil, Methotrexat, Diclofelac

Độc tố nấm nào gây xơ gan và nhiễm độc gan?

Aflatoxin

Kể tên các nguyên nhân khác ngoài bệnh lý chính gây xơ gan?

Suy dinh dưỡng, Sarcoidosis, thiếu máu

Bệnh cảnh lâm sàng của xơ gan phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, giai đoạn bệnh, tiến triển, diễn biến và biến chứng của bệnh

Về lâm sàng, người ta chia xơ gan làm 2 thể dựa trên căn cứ nào?

Căn cứ vào việc có cổ trướng

Hai thể lâm sàng của xơ gan là gì?

Xơ gan còn bù và xơ gan mất bù

Tại sao triệu chứng lâm sàng của xơ gan còn bù thường không nhiều?

Do người bệnh thường vẫn làm việc được

Kể tên 4 triệu chứng cơ năng thường gặp ở xơ gan còn bù?

Mệt mỏi, giảm cân, chán ăn, đau hạ sườn phải

Người bệnh xơ gan còn bù có thể có các đợt xuất huyết nào?

Chảy máu mũi hay các đám bầm tím dưới da

Khả năng nào của người bệnh bị kém đi trong giai đoạn xơ gan còn bù?

Khả năng làm việc cũng như hoạt động tình dục

Dấu hiệu thực thể về da ở người xơ gan còn bù có thể là gì?

Có thể có vàng da hoặc sạm da

Dấu hiệu giãn mao mạch dưới da thường thấy ở những vị trí nào?

Cổ, mặt, lưng, ngực

Mô tả hình dạng của giãn mao mạch dưới da?

Dạng tĩnh mạch chân chim hoặc sao mạch

Thăm khám gan ở giai đoạn còn bù có thể thấy đặc điểm gì?

Gan có thể to, mật độ chắc hoặc cứng, bờ sắc

Vị trí của lách ở giai đoạn xơ gan còn bù thường như thế nào?

Lách mấp mé bờ sườn

Hai hội chứng lớn xuất hiện trong xơ gan mất bù là gì?

Hội chứng suy tế bào gan và hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Dấu hiệu đầu tiên về sức khỏe trong hội chứng suy tế bào gan là gì?

Sức khỏe sa sút, ăn kém

Các loại xuất huyết trong hội chứng suy tế bào gan là gì?

Xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, chảy máu chân răng

Bệnh nhân xơ gan mất bù có thể có triệu chứng toàn thân nào không liên quan trực tiếp đến gan?

Có thể có sốt

Mức độ vàng da trong hội chứng suy tế bào gan?

Vàng da từ nhẹ đến nặng

Đặc điểm của phù 2 chi trong xơ gan mất bù?

Phù mềm, ấn lõm

Mức độ cổ trướng trong hội chứng suy tế bào gan?

Cổ trướng có thể có từ mức độ vừa đến rất to

Mật độ gan trong giai đoạn mất bù (nếu sờ thấy) như thế nào?

Mật độ cứng

Lách to trong hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa thường giới hạn ở độ mấy?

Phần lớn giới hạn ở độ I và độ II

Dấu hiệu tuần hoàn nào điển hình cho hội chứng tăng áp tĩnh mạch cửa?

Tuần hoàn bàng hệ cửa chủ

Giãn tĩnh mạch thực quản thường được phát hiện bằng cách nào?

Phát hiện qua nội soi hoặc khi bệnh nhân bị nôn nhiều máu

Kể tên các rối loạn về thần kinh và tâm thần trong xơ gan mất bù?

Run tay, chậm chạp, mất ngủ

Chỉ số ALT và AST trong xơ gan thay đổi như thế nào?

Có thể bình thường hoặc cao vừa phải

Chỉ số GGT thường cao trong những trường hợp xơ gan nào?

Nghiện rượu hoặc vàng da

Sự thay đổi của Albumin và gamaglubulin trong xét nghiệm máu?

Albumin thấp, gamaglubulin tăng

Các loại globulin miễn dịch nào tăng trong xơ gan?

IgG, IgM tăng

Tỷ lệ prothrombin trong xơ gan thay đổi như thế nào?

Tỷ lệ prothrombin giảm

Đặc điểm thiếu máu trong công thức máu của người xơ gan?

Thường có thiếu máu nhược sắc

Số lượng tiểu cầu thay đổi thế nào trong xơ gan?

Tiểu cầu giảm

Nhu mô gan trên siêu âm có đặc điểm gì?

Nhu mô không đồng nhất, gan sáng hơn bình thường

Đặc điểm của thùy gan và bờ gan trên siêu âm?

Phân thùy đuôi to, bờ mấp mô không đều

Các tĩnh mạch nào bị giãn trên hình ảnh siêu âm xơ gan?

Tĩnh mạch cửa, tĩnh mạch lách, tĩnh mạch mạc treo tràng trên

Ngoài gan, siêu âm còn phát hiện được gì ở lách và ổ bụng?

Lách tăng kích thước, có thể có cổ trướng

Siêu âm có thể phát hiện được biến chứng nào ở phổi?

Tràn dịch màng phổi

Giá trị của chụp cắt lớp vi tính (CT) trong bệnh xơ gan là gì?

Vừa có giá trị chẩn đoán vừa giúp phát hiện ung thư gan

Cộng hưởng từ (MRI) được sử dụng nhằm mục đích gì?

Để phân biệt các khối tăng sinh với ung thư gan sớm

Kỹ thuật Elastography dùng để làm gì?

Để đánh giá mức độ xơ hóa của gan

Kết quả Elastography mức nào tương ứng với xơ gan?

Tương ứng với F4

Kỹ thuật đo độ đàn hồi gan chỉ sử dụng trong trường hợp nào?

Trường hợp còn nghi ngờ có xơ gan hay không

Sinh thiết gan được chỉ định trong giai đoạn nào?

Thường được dùng với các trường hợp xơ gan giai đoạn sớm

Hai mục đích chính của sinh thiết gan là gì?

Chẩn đoán xác định hoặc để phân biệt các khối tăng sinh với ung thư gan

Soi ổ bụng hiện nay có còn được sử dụng rộng rãi không?

Hiện ít dùng

Chẩn đoán xác định xơ gan giai đoạn còn bù dựa vào biểu hiện lâm sàng nào?

Gan chắc, cứng

Kể tên các cận lâm sàng hỗ trợ chẩn đoán xơ gan giai đoạn còn bù?

Nội soi, siêu âm, chụp cắt lớp vi tính, đo độ đàn hồi gan

Làm gì nếu các dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng giai đoạn còn bù không rõ ràng?

Sinh thiết gan

Chẩn đoán xác định xơ gan giai đoạn mất bù dựa vào những hội chứng lâm sàng nào?

Hội chứng suy tế bào gan và hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Kể tên các phương tiện cận lâm sàng chẩn đoán xơ gan giai đoạn mất bù?

Siêu âm, chụp cắt lớp vi tính, nội soi

Nội soi trong giai đoạn mất bù giúp phát hiện tổn thương gì?

Giãn tĩnh mạch thực quản, phình vị

Kể tên các bệnh lý gây gan to cần chẩn đoán phân biệt với xơ gan?

Gan to trong suy tim, viêm dày dính màng ngoài tim, ung thư gan

Xơ gan cần chẩn đoán phân biệt với bệnh lý viêm gan nào?

Viêm gan mạn

Trường hợp có cổ trướng cần phân biệt xơ gan với những bệnh nào?

Lao màng bụng, hội chứng thận hư

Tiên lượng xơ gan phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Giai đoạn và các biến chứng của xơ gan

Tên bảng phân loại dùng để tiên lượng xơ gan là gì?

Bảng phân loại Child – Turcotte – Pugh

Kể tên 5 thông số trong bảng phân loại Child – Pugh?

Bilirubin máu, Albumin máu, Cổ trướng, Bệnh lý não gan, Thời gian Prothrombin

Bilirubin máu < 2,0 mg% tương ứng với mấy điểm?

1 điểm

Bilirubin máu từ 2,0 – 3,0 mg% tương ứng với mấy điểm?

2 điểm

Bilirubin máu > 3,0 mg% tương ứng với mấy điểm?

3 điểm