Gerechtelijk Recht Samenvatting

Deze flashcards behandelen de basisbegrippen van het Belgische gerechtelijk privaatrecht, inclusief de structuur van het wetboek, alternatieve geschillenbeslechting en grondwettelijke principes.

Gerechtelijk recht

Een verzameling van rechtsregels over geschillenbeslechting en conflictoplossing, fungerend als een koepel waar burgerlijk procesrecht onder valt.

Burgerlijk procesrecht

Een tak van het gerechtelijk recht die de formele regels bevat voor geschillenbeslechting door de rechterlijke macht op basis van rechtsregels.

Eigenrichting

Het proces waarbij men zichzelf recht verschaft; dit is verboden, men moet naar de rechter stappen of het conflict wettelijk oplossen.

Verbod van rechtsweigering (art. 5 Ger. W.)

De regel dat een rechter niet mag weigeren een zaak te berechten, zelfs wanneer de wet onduidelijk is.

Lites finiri oportet

Een beginsel in het algemeen belang gericht op het herstel van de maatschappelijke rust door processen tot een einde te brengen.

Gesloten systeem van sanctionering (art. 860 Ger.W.)

De regel die stelt dat een proceshandeling enkel nietig kan worden verklaard indien daar een specifieke wettelijke regel voor bestaat.

Formulisme

Het toepassen van procesvoorschriften naar hun finaliteit en proportionaliteit met het oog op rechtszekerheid en legaliteit.

Aanvullend recht (art. 624 Ger.W.)

Rechtsregels waarvan partijen onderling mogen afwijken.

Dwingend recht (art. 627 Ger.W.)

Rechtsregels ter bescherming van een partij (zoals personen met een geestesstoornis), waarbij de beschermde partij eventueel van de bescherming kan afwijken.

Openbare orde (art. 633 Ger.W.)

Strikte rechtsregels waarvan niemand mag afwijken.

ADR / MARC

Afkortingen voor Alternative Dispute Resolution of Modes alternatifs de règlement de conflits; alternatieve methoden voor conflictoplossing buiten de klassieke rechtspraak.

Arbitrage (art. 1677, § 2 Ger.W.)

Een vorm van private rechtsspraak waarbij geschillen worden beslecht door niet-overheidsrechters.

Bemiddeling (art. 1723/1 Ger.W.)

Een proces waarbij een onafhankelijke partij de partijen helpt een conflict op te lossen zonder zelf een standpunt in te nemen of te adviseren.

Collaboratieve onderhandelingen (art. 1738 Ger.W.)

Een methode sinds 2018 waarbij partijen en hun speciaal opgeleide advocaten samen tot een oplossing of akkoord proberen te komen.

Kamer voor minnelijke schikking (KMS)

Een kamer binnen een rechtscollege waar een speciaal opgeleide rechter vertrouwelijk en niet-openbaar tracht te verzoenen (verplicht vanaf 2025 voor elk rechtscollege, behalve politie- en vrederechter).

Art. 149 van de Grondwet

Het artikel dat de motiveringsplicht voor rechters vastlegt.

Verslag Van Reepinghen

Het document dat aan de basis lag van de hercodificatie van het Gerechtelijk Wetboek in 1967, met als doel een snellere en minder kostbare rechtspleging.