triarchiczna teoria Sternberga

Składniki nabywania wiedzy (procesy)

Procesy wykorzystywane podczas uczenia się i zdobywania nowych informacji

Selektywne kodowanie

Wybieranie z otoczenia informacji istotnych dla procesu uczenia się i odrzucanie tych niepotrzebnych

Selektywne łączenie

Scalanie wybranych informacji w spójną i logiczną całość

Selektywne porównywanie

Odnoszenie nowych informacji do wiedzy już posiadanej w pamięci (szukanie powiązań)

Składniki wykonawcze (procesy)

Procesy niższego rzędu, które biorą udział w samym procesie rozwiązywania konkretnego zadania

(składniki wykonawcze) Etap 1 - Kodowanie bodźców

Przekształcenie docierającego bodźca w jego wewnętrzną reprezentację umysłową

(składniki wykonawcze) Etap 2 - Strukturalizacja i porównywanie

Najbardziej złożony etap wykonawczy; obejmuje wnioskowanie, przekształcanie (transformację), zastosowanie oraz wyjaśnianie informacji

(składniki wykonawcze) Etap 3 - Reakcja

Wykonanie konkretnego działania lub sformułowanie odpowiedzi końcowej

Metaskładniki (funkcja)

Procesy wyższego rzędu służące do planowania, monitorowania i oceniania działań; to w nich najsilniej przejawia się inteligencja ogólna (g)

7 funkcji metaskładników

1. Decyzja o problemie, 2. Wybór składników niższego rzędu, 3. Organizacja informacji, 4. Strategia porządkowania, 5. Alokacja zasobów uwagi, 6. Kontrola rozwiązania, 7. Wrażliwość na feedback

Subteoria doświadczenia (kryteria)

Zakłada, że inteligencja najlepiej przejawia się w dwóch sytuacjach: radzenia sobie z nowością oraz automatyzacji procesów informacyjnych

Relacja nowość – automatyzacja

To dwa bieguny wymiaru doświadczenia; im sprawniejsza automatyzacja zadań znanych, tym więcej zasobów pozostaje na radzenie sobie z nowością

Subteoria kontekstu (możliwości)

Definiuje inteligencję jako zdolność do: 1. Adaptacji (dopasowania się), 2. Kształtowania (zmiany otoczenia), 3. Selekcji (wyboru nowego środowiska)

Inwestycyjna teoria twórczości (metafora)

Strategia „kupowania tanio i sprzedawania drogo” idei – inwestowanie w niepopularne pomysły, by po ich uznaniu „sprzedać” je z zyskiem i przejść do nowych

Zasoby twórczego stylu życia

Intelektualne, osobowościowe, motywacyjne i społeczne

Główne zarzuty wobec teorii

Brak ekonomiczności (zbyt skomplikowana), charakter „omnibusowy” (tylko porządkuje wiedzę) oraz ignorowanie biologii i genetyki