Graad 12 Chemie Definisies

Organiese molekules

Molekules wat koolstofatome bevat

Funksionele groep

ń Binding of ń atoom of ń groep atome wat die fisiese en chemiese eienskappe van ń groep organiese verbindings bepaal

Koolwaterstof

Organiese verbindings wat slegs uit waterstof en koolstof bestaan

Homoloë reeks

ń Reeks organiese verbindings wat deur dieselfde algemene formule beskryf kan word of waarin die een lid van die volgende verskil met ń CH2-groep

Versadigde verbinding

Verbindings waarin daar geen meervoudige bindings tussen C-atome in hul koolwaterstofkettings is nie

Onversadigde verbinding

Verbindings waarin een of meer meervoudige bindings tussen C-atome in hul koolwaterstofkettings voorkom

Molekulêre formule

ń Chemiese formule wat die element en die aantal atome van elk in ń molekuul aandui

Struktuurformule

ń Struktuurformule van ń verbinding toon aan watter atome in die molekuul aan mekaar gebind is. Atome word voorgestel deur hul chemiese simbole en lyne word gebruik om alle bindings wat atome bymekaar hou, aan te toon

Gekondenseerde struktuurformule

Hierdie notasie toon die wyse aan waarop atome aan mekaar gebind is in die molekuul, maar toon nie alle bindingslyne nie

Struktuur isomeer

Organiese molekule met dieselfde molekulêre formule, maar verskillende struktuurformules

Ketting isomeer

Dieselfde molekulêre formule, maar verskillende tipes kettings

Posisionele isomeer

Dieselfde molekulêre formule, maar verskillende posisies van die syketting, substituente of funksionele groepe op die stamketting

Kraking

Die chemiese proses waarin langer kettingkoolwaterstof-molekule afgebreek word in korter meer bruikbare molekules.

Kookpunt

Die temperatuur waarby die dampdruk gelyk is aan die atmosferiese druk

Smeltpunt

Die temperatuur waarby die vaste- en vloeistoffases van ń stof in ewewig is

Dampdruk

Die druk uitgeoefen deur ń damp in ewewig met sy vloeistof in ń geslote sisteem

Reaksiewarmte

Die energie geabsorbeer of vrygestel in ń chemiese reaksie.

Eksotermiese reaksie

Reaksie wat energie vrystel.

Endotermiese reaksie

Reaksie wat energie absorbeer.

Aktiveringsenergie

As die minimum energie benodig vir ń reaksie om plaas te vind.

Geaktiveerde kompleks

Die onstabiele oorgangstoestand van reaktante na produkte.

Tempo van reaksie

Die verandering in konsentrasie van reaktante of produkte per eenheid tyd.

Positiewe katalisator

ń Stof wat die tempo van ń chemiese reaksie verhoog sonder om self ń permanente verandering te ondergaan.

Oop sisteem

Een wat voortdurend interaksie met sy omgewing het.

Geslote sisteem

Een wat geïsoleerd is van sy omgewing.

Chemiese ewewig

Dit is ń dinamiese ewewig waar die tempo van die voorwaartse reaksie gelyk is aan die tempo van die terugwaartse reaksie.

Le Chatelier se beginsel

Wanneer die ewewig in ń geslote sisteem versteur word, stel die sisteem ń nuwe ewewig in deur die reaksie wat die versteuring teenwerk, te bevoordeel.

Suur (Arrhenius teorie)

ń Stof wat waterstofione (H+) in water vorm.

Basis (Arrhenius teorie)

ń Stof wat hidroksiedione (OH-) in water vorm.

Suur (Lowry-Brønsted teorie)

ń Proton- (H+ ioon) skenker.

Basis (Lowry-Brønsted teorie)

ń Proton- (H+ ioon) ontvanger.

Sterk suur

Ioniseer volledig in water om ń hoë konsentrasie H3O+-ione te vorm.

Swak suur

Ioniseer onvolledig in water om ń lae konsentrasie H3O+-ione te vorm.

Sterk basis

Dissosieer volledig in water om ń hoë konsentrasie OH--ione te vorm.

Swak basis

Dissosieer/ ioniseer onvolledig in water om ń lae konsentrasie OH--ione te vorm.

Gekonsentreerde suur/ basis

Bevat ń groot hoeveelheid (mol) suur/ basis in verhouding met die volume water.

Verdunde suur/ basis

Bevat ń klein hoeveelheid (mol) suur/ basis in verhouding met die volume water.

Amfoliet (amfiprotiese stof)

ń Stof wat as óf ń suur óf ń basis kan reageer.

Hidroliese

Die reaksie van ń sout met water.

Ekwivalente punt (van ń titrasie)

Die punt waar die suur/ basis volledig met die basis/ suur gereageer het.

Einpunt (van ń titrasie)

Die punt waar die indikator van kleur verander.

Outo-ionisasie van water

Die reaksie van water met homself om H3O+-ione en OH--ione te vorm.

Kw

Die ewewigskonstante vir die ionisasie van water of die ioniese produk van water of die ionisasiekonstante van water [formule] teen 298 K.

Oksidasie

Verlies aan elektrone, oksidasiegetal neem toe

Reduksie

Wins van elektrone, oksidasiegetal neem af

Oksideermiddel

ń Stof wat gereduseer word/ elektrone opneem

Reduksie middel

ń Stof wat geoksideer word/ elektrone verloor

Anode

Die elektrode waar oksidasie plaasvind

Katode

Die elektronde waar reduksie plaasvind

Elektroliet

ń Stof waarvan die oplossing in water ione bevat

Elektrolise

Die chemiese proses waarin elektriese energie omgeskakel word na chemiese energie

Galvaniese sel

ń Sel waarin chemiese energie omgeskakel word na elektriese energie

Elektrolitiese sel

ń Sel waarin elektriese energie omgeskakel word na chemiese energie