spier: Cel- en weefselleer

Sacromeer

- kleinste eenheid van spierweefsel

- loopt van Z-band tot Z-band

- onderverdelingen van myofibrillen

- bestaan uit myofilamenten

Banden bij dwasrgestreept spierweefsel

- I-banden

- A-banden

- H-band

- M-lijn

- Z-lijn

I-banden

= Isotroop

- delen van sacromeren waarin uitsluitend actinefilamenten voorkomen

- heldere band

A-banden

= Anisotroop

- delen van sacromeren die zowel actine- als myosine-vezels bevatten

- bredere donker gekleurde banden tussen I-banden

H-band

- zone van sacromeren met enkel myosine

- ligt in het midden van A-band

M-lijn

- donkere lijn in het midden van H-band

- hier overlappen staarten van myosinefilamenten

- hier bevindt creatinekinase (belangrijk eiwit)

- staat mee in voor productie ATP voor contractie

Z-lijn

= Zwischenscheiben

- in het midden van I-banden tussen 2 sacromeren

- opgebouwd uit alfa-actine en een aantal intermediaire filamenten (vimentine & desmine)

- verankerd actinefilamenten van opeenvolgende sacromeren

Sliding filament hypothese

- actine- en myosinefilamenten schuiven langs elkaar

- myosinekoppen grijpen zich vast aan actinefilamenten en trekken die naar binnen.

- hierdoor verkort de spier, maar de filamenten zelf blijven even lang.

Endomysium

omringd spiervezel

Perimysium

omringd spierbundels

Epimysium

omringd spier

Skeletspiervezel

- is een syncytium

- ontstaat door fusie van eenkernige myoblasten

Myofibrillen

- vormt samen spiervezel

- samengesteld uit myofilamenten

- opgebouwd uit myosine & actine

Soorten nuclei in spiervezels

- nucleus van spiervezel zelf

- nucleus van satellietcellen

Transversale tubuli

- buisvormige inkepingen van celmembraan

- naauw contact met sacroplasmatisch reticulum

- zorgt ervoor dat alle spiervezels tegelijkertijd samentrekken

Sarcolemma

laat contractiestimuli in volledige spiercel gelijktijdig verlopen

Triade

- bij skeletspieren

- wanneer T-tubulus contact maakt met 2 componenten van sacroplasmatisch reticulum

- op elke overgang van een A-band naar een I-band

Myoneuronale synapsen

= Neuromusculaire juncties

- eindverdikking van het axon met secretievesikels gevuld met acetylcholine

- synaptische spleet

- celmembraan spier

- samen vormen ze een motorische eindplaat

Acetylcholine

neurotransmitter

Acetylcholine-esterase

breekt overtollig acetylcholine af

Tropomyosine

- aanwezig in groeve van actine dubbel helix

- hierop is troponinecomplex gebonden

Eiwitten troponinecomplex

- Troponine I

- Troponine T

- Troponine C

Troponine I

inhibeert de bindinge van myosine en actine

Troponine T

bindt aan tropomyosine

Troponine C

bindt aan calciumionen

Diaden

- bij hartspiercellen

- naast T-tubulus slechts 1 deel van sacroplasmatisch reticulum

Intercalaire schijven

- tussen hartspiercellen

- voor goede werking hart

- bestaan uit trapstructuur

Transversale componenten van intercalaire schijven

- moet weerstaan aan sterke trekkrachten

- desmosomen hechten desmine aan

- fascia adherens hecht actinefilamenten aan

Longitudinale componenten van intercalaire schijven

- hier zijn gap junctions die toelaten om actiepotentialen te genereren op welbepaalde plaats in hart

Spierspoeltje

- levert informatie over huidige staat van spieren aan het zenuwstelsel

- ligt ter hoogte van pezen en spieren

- gaat na of er lengteveranderingen optreden in perimysium

Vormen intrafusale vezels

- kernzakvezels

- kernkettingvezels

Intrafusale vezels

aangepaste spiervezels in spierspoeltje

Kernzakvezels van intrafusale vezels

- in centrale gebied van de vezel

- vormen een zakje gevuld met kernen

Kernkettingvezels van intrafusale vezels

- in centrale gebied van de vezel

- vormen rijtje van kernen

Peeslichaampjes van Golgi

- analoog aan spierspoel, maar geen efferente innervatie

- 50% kleiner

- meten van spanning in collagene vezels

- kniepeesreflex

Glad spierweefsel

- in bijna alle inwendige organen

- spoelvormig

- 1 kern

- bevat mitochondria, ribosomen en sacroplasmatisch reticulum

Caveola

- ondiepe instulpingen in sarcolemma

- beïnvloeden vrijstelling van calciumionen

Myoglobine

- zorgt voor rode kleur

- bij afwezigheid is er een witte kleur

Dense bodies

- ligt aan sarcolemma en cytoplasma

- bevat alfa-actinine