🌱🦠 Mikrobiologia - 🔬🌡️ Laby - 🦠♦️ Rodzaje Shigella i Salmonella

Computer-friendly

🧬🔬 Gatunki i podgrupy serologiczne:

• S. dysenteriae (podgrupa A);

• S. flexneri (podgrupa B);

• S. boydii (podgrupa C);

• S. sonnei (podgrupa D).

❓🧬 Jakie są cztery podstawowe gatunki rodzaju Shigella i jakim podgrupom serologicznym odpowiadają? [4]

Sugestia: Wymień nazwy łacińskie gatunków wraz z przypisanymi im literami alfabetu.

🧬🤝 Pokrewieństwo z E. coli:

• Są prawie identyczne genetycznie (ponad 99% homologii);

• Filogenetycznie stanowią patotyp Escherichia coli;

• Wykazują największe podobieństwo do szczepów enteroinwazyjnych (EIEC).

❓🧬 Co mówią badania genetyczne na temat relacji między pałeczkami Shigella a Escherichia coli? [3]

Sugestia: Określ stopień homologii DNA oraz ich pozycję w systematyce filogenetycznej.

🧪🚫 Cechy biochemiczne i ruch:

• Są nieurzęsione (nieruchliwe);

• Nie fermentują laktozy (z wyjątkiem nielicznych szczepów S. sonnei działających z opóźnieniem);

• Nie wykazują aktywności dekarboksylazy lizyny;

• Nie wytwarzają H2​S ani nie wykorzystują cytrynianu.

❓🔬 Jakie są charakterystyczne cechy biochemiczne i morfologiczne rodzaju Shigella, odróżniające go od innych pałeczek jelitowych? [4]

Sugestia: Opisz zdolność do ruchu oraz reakcje w testach na rozkład cukrów i aminokwasów.

🧪🛡 Odporność i dawka zakaźna:

• Potrafią przeżyć przez wiele godzin w pH 2,3 (kwaśne środowisko żołądka);

• Dawka zakaźna jest bardzo mała i wynosi zaledwie od 10 do 100 komórek.

❓⚠ Dlaczego pałeczki Shigella charakteryzują się bardzo wysoką zakaźnością? [2]

Sugestia: Uwzględnij ich odporność na barierę żołądkową oraz minimalną liczbę bakterii potrzebną do wywołania choroby.

🗡🏥 Etapy patogenezy czerwonki:

• Przedostanie się do komórek nabłonka jelita przez makrofagi kępek Peyera;

• Namnażanie się w cytoplazmie komórek nabłonkowych;

• Niszczenie komórek i tworzenie krwawiących owrzodzeń;

• Ograniczenie infekcji do błony śluzowej i tkanek okrężnicy (brak przechodzenia do krwi).

❓🏥 Opisz mechanizm ataku bakterii Shigella na jelito grubre podczas infekcji. [4]

Sugestia: Przedstaw drogę wnikania, miejsce namnażania oraz skutki tkankowe.

🧪🧬 Budowa i receptor toksyny Shiga (Stx):

• Budowa dwuskładnikowa w proporcji A-5B;

• Receptor: glikolipid globotriaozyloceramid (Gb3);

• Receptor obecny na komórkach nabłonka jelita, nerek i mózgu.

❓🧪 Jaka jest struktura toksyny Shiga i z jakim receptorem łączy się ona w organizmie gospodarza? [3]

Sugestia: Podaj skład podjednostek toksyny oraz nazwę i lokalizację jej specyficznego uchwytu komórkowego.

☠🩺 Działanie toksyny i powikłania:

• Podjednostka A ma aktywność N-glikozydazy (hamuje syntezę białek);

• Najcięższe postacie wywołuje S. dysenteriae typu 1;

• Głównym powikłaniem jest zespół mocznicowo-hemolityczny (HUS).

❓🩺 Jakie są skutki działania toksyny Shiga i jakie poważne powikłanie kliniczne może ona wywołać? [3]

Sugestia: Wyjaśnij mechanizm toksyczności na poziomie komórkowym oraz podaj nazwę groźnego zespołu narządowego.

🧬🧪 Salmonella enterica oraz Salmonella bongori.

❓🧬 Wymień dwa gatunki wchodzące w skład rodzaju Salmonella. [2]

🧬🔢 Salmonella enterica.

Składa się on z sześciu podgatunków (podgrup).

❓📈 Który gatunek Salmonella jest bardziej zróżnicowany i z ilu podgatunków się składa? [2]

Podaj nazwę gatunku oraz liczbę jego podgrup.

🏷✍ Wielką literą, prostym drukiem.

Np. Salmonella Typhi lub Salmonella Enteritidis (zapisywane bez kursywy dla nazwy serotypu).

❓📝 Jak zgodnie z aktualną nomenklaturą zapisuje się nazwy odmian serologicznych (serotypów) Salmonella?

Określ wielkość litery oraz styl czcionki nazwy serotypu.

🧍🚫 Tylko człowiek.

W przypadku duru brzusznego nie stwierdza się rezerwuaru zwierzęcego.

❓🏠 Co jest jedynym rezerwuarem pałeczek Salmonella Typhi?

🌡🔴 Dur brzuszny (S. Typhi).

Infekcja ta ma charakter swoisty i uogólniony.

❓🌍 Która postać zakażenia Salmonella cechuje się patogenezą o przebiegu uogólnionym?

🧪📈 10^6 – 10^8 komórek (dur brzuszny) oraz 10^3 CFU (salmonelozy).

Zakażenie durem brzuszny wymaga znacznie wyższej dawki bakterii.

❓🔢 Porównaj dawkę zakaźną potrzebną do wywołania duru brzusznego oraz salmonelozy żołądkowo-jelitowej. [2]

Podaj przybliżone wartości lub rzędy wielkości dla obu schorzeń.

⏳🌡 10–14 dni.

Faza wysokiej gorączki wiąże się z występowaniem bakteriemii (bakterii we krwi).

❓⏱ Ile wynosi typowy okres wylęgania duru brzusznego?

🤮🌹 Wysoka gorączka (dur), wymioty, biegunka lub zaparcie oraz różyczka durowa (wysypka).

❓🚑 Wymień główne objawy kliniczne towarzyszące fazie uogólnionej duru brzusznego. [4]

Uwzględnij charakterystyczną zmianę skórną, objawy ogólne oraz gastryczne.

🐔🥚 Zwierzęta hodowlane (drób i jaja, bydło, trzoda) oraz zwierzęta dzikie.

❓🌲 Co stanowi główny rezerwuar dla serotypów wywołujących salmonelozy (np. S. Enteritidis)? [2]

Wskaż grupy zwierząt domowych i dziko żyjących.

⏳🤢 6–48 godzin.

Jest to czas znacznie krótszy niż w przypadku duru brzusznego.

❓⏲ Jaki jest typowy okres wylęgania dla salmoneloz żołądkowo-jelitowych?

🔥🩸 Wysoka gorączka, bolesne skurcze jelit oraz śluzowo-krwawa biegunka.

Choroba zazwyczaj ustępuje samoistnie po 2–6 dniach.

❓🩺 Opisz triadę objawów charakterystyczną dla salmonelozowego zapalenia jelit. [3]

Skup się na bolesności brzucha, gorączce i specyficznym wyglądzie stolca.

🧪🧬 Endotoksyna (LPS).

🌡🛡 Cechy metaboliczne pozwalające na przetrwanie w kwaśnym środowisku żołądka.

🍲🦠 Zdolność do przeżycia wewnątrz fagosomu makrofagów.

❓🧪 Jakie są trzy podstawowe czynniki pozwalające Salmonella na skuteczne zasiedlenie organizmu gospodarza? [3]

Sugestia: Uwzględnij składnik ściany komórkowej, odporność na barierę kwasową oraz mechanizm unikania zniszczenia przez komórki żerne.

🛡🧬 Chronią komórkę przed przeciwbakteryjnym działaniem surowicy.

🛑🧪 Zapewniają oporność na alternatywną aktywację dopełniacza oraz opsonizację (składnik C3b).

💥🌬 Warunkują oporność na wybuch tlenowy wewnątrz fagocytów.

❓🛡 Jakie są trzy kluczowe funkcje antygenu Vi u szczepów Salmonella Typhi? [3]

Sugestia: Skup się na ochronie przed czynnikami osocza, układem dopełniacza oraz mechanizmami bójczymi wewnątrz leukocytów.

🏗⚓ Zakotwiczenie na kosmkach jelita cienkiego.

🗡🚪 Penetracja bakterii do wnętrza komórek nabłonkowych.

💀🦠 Stymulacja apoptozy makrofagów.

🧪🧬 Synteza niektórych aminokwasów.

❓🏝 Jakie zadania pełnią inwazyny i systemy sekrecyjne kodowane na wyspach patogenności (SPI)? [4]

Sugestia: Opisz etapy kolonizacji nabłonka, wpływ na komórki odpornościowe oraz metabolizm bakterii.

🧩🔢 W genomie Salmonella zidentyfikowano 14 wysp patogenności (SPI 1–SPI 14).

🏗🧬 Nadają one genomowi złożoną, mozaikową strukturę.

❓🧬 Ile wysp patogenności (SPI) wyróżnia się w obrębie rodzaju Salmonella i jak wpływają one na strukturę genomu? [2]

🧪🏗 Struktura A₂​B_3​.

🤝🧬 Składowe A są połączone kowalencyjnie, co tworzy tzw. połączenie chimerowe.

❓☢ Jaka jest budowa toksyny durowej wytwarzanej przez szczepy S. Typhi? [2]

🧬✂ Struktura trójskładnikowa AB₂​.

🧪💥 Jest to cyklomodulina (podobnie jak nukleazy), która uszkadza materiał genetyczny komórek eukariotycznych, prowadząc do ich śmierci.

❓☢ Czym charakteryzuje się genotoksyna CDT występująca u Salmonella Typhi? [2]

Sugestia: Podaj budowę podjednostkową oraz mechanizm wpływu na DNA gospodarza.