Địa Lí 12 - Bài 1: Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ

Các thẻ học từ vựng về vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ và ý nghĩa tự nhiên của Việt Nam dựa trên nội dung bài giảng.

Vị trí địa lí Việt Nam

Nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á, thuộc khu vực Đông Nam Á lục địa.

Toạ độ địa lí

Việt Nam nằm hoàn toàn ở nửa cầu Bắc và bán cầu Đông.

Kinh tuyến $105^{\circ}$ Đông

Kinh tuyến đi qua lãnh thổ Việt Nam, quy định đại bộ phận lãnh thổ nằm trong múi giờ số 7.

Công thức tính giờ địa phương ($T_m$)

$T_m = T_o + M$, trong đó $T_o$ là thời gian ở múi giờ số 0 và $M$ là khoảng cách chênh lệch múi giờ.

Khí hậu nhiệt đới

Do nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến nên có cán cân bức xạ dương quanh năm, nhiệt độ cao và có gió Tín Phong (Mậu dịch) hoạt động.

Diện tích vùng đất

Tổng diện tích là $331.212\,km^2$, bao gồm toàn bộ phần đất liền và các hải đảo.

Đường biên giới trên đất liền

Dài hơn $4600\,km$, giáp Trung Quốc (hơn $1400\,km$), Lào (gần $2100\,km$) và Campuchia (hơn $1100\,km$).

Đường bờ biển

Dài $3260\,km$, chạy từ Móng Cái (Quảng Ninh) đến Hà Tiên (Kiên Giang), đi qua 28 tỉnh và thành phố.

Diện tích vùng biển

Khoảng $1\text{ triệu }km^2$ trên Biển Đông.

Đường cơ sở

Đường tính từ các mũi đất xa nhất nhô cao trên đất liền, dùng làm căn cứ để đo chiều rộng của các vùng biển và phân tách nội thủy với lãnh hải.

Nội thủy

Vùng nước tiếp giáp với đất liền, ở phía trong đường cơ sở, được xem như một bộ phận trên đất liền.

Lãnh hải

Vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia trên biển, cách đều đường cơ sở là $12\,hải\,lí$ ($22,224\,km$).

1 hải lí

Đơn vị đo khoảng cách trên biển, tương đương $1852\,m$ hoặc $1,852\,km$.

Vùng tiếp giáp lãnh hải

Vùng biển cách đường cơ sở $24\,hải\,lí$, nơi quốc gia thực hiện quyền tài phán để kiểm soát hải quan, tài chính, y tế và môi trường.

Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ)

Vùng biển rộng $200\,hải\,lí$ tính từ đường cơ sở, Nhà nước có chủ quyền hoàn toàn về mặt kinh tế nhưng vẫn cho phép đặt ống dẫn dầu và tàu thuyền đi lại theo Công ước quốc tế.

Thềm lục địa

Phần ngầm dưới đáy biển và trong lòng đất dưới đáy biển kéo dài đến bờ ngoài của lục địa, có độ sâu khoảng $200\,m$ hoặc hơn nữa.

Vùng trời

Khoảng không gian giới hạn bao trùm trên lãnh thổ Việt Nam; trên đất liền xác định bởi đường biên giới, trên biển là ranh giới bên ngoài lãnh hải.

Ý nghĩa của vành đai sinh khoáng

Do nằm liền kề vành đai Thái Bình Dương và Địa Trung Hải nên Việt Nam có nguồn tài nguyên khoáng sản vô cùng phong phú.

Đặc điểm mùa bão

Bão chịu ảnh hưởng mạnh nhất ở miền Trung (Bắc Trung Bộ); mùa bão chậm dần từ Bắc vào Nam theo sự dịch chuyển của dải hội tụ nội chí tuyến.

Tác dụng của Biển Đông

Điều hòa khí hậu, làm cho mùa hè bớt nóng và mùa đông bớt lạnh, đồng thời cung cấp độ ẩm lớn cho đất liền.