Begrippenlijst geschiedenis

breuk

Een erg grote verandering waarbij de bestudeerde samenleving of object er helemaal of erg anders uitziet.

collectieve geheugen

Een verzameling herinneringen die mensen gemeenschappelijk hebben, beïnvloed door de sociale groep die het gevormd heeft.

collectieve identiteit

Een gemeenschappelijk bewustzijn van een sociale groep of volk, dat invloed heeft op het persoonlijk leven van de leden.

continuïteit

Wanneer een kenmerk of karakter van een samenleving of cultuur ononderbroken blijft bestaan.

discontinuïteit

Wanneer een kenmerk of karakter van een samenleving of cultuur wijzigt of verandert.

eeuw

Een periode van 100 jaar.

gelijktijdig

Wanneer een gebeurtenis op ongeveer hetzelfde moment afspeelt als een andere gebeurtenis.

historicus

Een persoon die onderzoek doet naar het verleden en hierover soms een artikel of boek schrijft.

jaar

De tijdsduur die de aarde nodig heeft om een baan te maken rond de zon, ongeveer 365 dagen.

millennium

Een periode van 1000 jaar.

multiperspectiviteit

Wanneer je een gebeurtenis uit verschillende invalshoeken bekijkt en je inleeft in andere ervaringen.

objectief

Informatie die niet gekleurd is door de mening van een persoon of instantie.

ongelijktijdig

Wanneer twee of meer gebeurtenissen niet op hetzelfde moment plaatsvinden.

periode

Een verzameling van jaren die volgens geschiedkundigen gekenmerkt worden door dezelfde kenmerken.

subjectief

Informatie die gekleurd is door de persoonlijke mening van een individu.

tijdrekening

Een systeem dat gebruikt wordt om de chronologie van gebeurtenissen in een duidelijke structuur weer te geven.

verandering

Wanneer iets anders wordt.

bekeren

Het overgaan naar een andere godsdienst.

centralisatiepolitiek

Een proces waarbij bevoegdheden van lokale of regionale instellingen worden samengevoegd op een centraal niveau.

christianiseren

Het maken van iemand tot christen.

dynastie

Een vorstenhuis of koninklijke familie.

epidemie

Een ongunstig verschijnsel, meestal een ziekte, die in hogere frequentie voorkomt.

erfelijk koningschap

Wanneer de titel van koning geleverd wordt aan een nakomeling bij de dood van de koning.

feodaliteit

Een stelsel dat de verhouding tussen de koning en de hoge adel vastlegde.

gelaagde samenleving

Een samenleving waarin de bevolking in meerdere sociale groepen is opgedeeld.

heiligen

Overleden personen in het christendom die bijzonder gelovig waren en het geloof hebben gediend.

hidjra

De reis van Mohammed en zijn volgers van Mekka naar Medina en het begin van de islamitische jaartelling.

horige

Een boer die zich aan een heer bindt en een deel van zijn vrijheid opgeeft.

huwelijkspolitiek

Een middel waarmee families hun macht en prestige behouden of uitbreiden.

islam

Een monotheïstische godsdienst gebaseerd op de leer van Mohammed.

Kaäba

Een kubusvormig gebouw in Mekka, het belangrijkste heiligdom voor moslims.

kalifaat

Een staat die geregeerd wordt door een kalief.

kalief

De politiek en religieus leader van een kalifaat in het islamitische rijk.

Karolingers

Een dynastie van Frankische koningen die regeerden van de 8ste tot de 1de eeuw.

keizerrijk

Een rijk met een keizer aan het hoofd.

ketter

Iemand die zich anders gedraagt dan de heersende geloofsgemeenschap.

klassenmaatschappij

Een samenleving die bestaat uit verschillende sociale groepen bepaald door socio-economische posities.

Koran

Het heilige boek van de moslims, geopenbaard aan Mohammed.

kruistocht

Een gewapende tocht van christelijke ridders naar Jeruzalem.

landbouwsamenleving

Een samenleving waarvan het grootste deel leeft van de landbouw.

leen

Een stuk grond in het feodale systeem dat aan een vazal werd geschonken.

missionaris

Een geestelijke die mensen probeert te bekeren tot zijn godsdienst.

markgraafschap

Een verzameling van graafschappen aan de rand van het rijk.

Merovingers

Een dynastie van Frankische koningen die regeerden van de 5de tot de 8ste eeuw.

migratie

De verplaatsing van groepen mensen van de ene naar de andere plaats.

monotheïsme

Het geloof in het bestaan van één god.

pandemie

Een epidemie op wereldschaal.

personele unie

Politieke constructie waarbij verschillende gebieden verenigd zijn onder één persoon.

pogrom

Een aanval op een bepaalde etnische of religieuze groep.

polytheïsme

Het geloof in het bestaan van meerdere goden.

reliek

Een overblijfsel van een heilige of een voorwerp met wonderdadige kracht.

ruraal

Landelijk; de middeleeuwse samenleving was voornamelijk rurale.

sjiieten

Een stroming binnen de islam die Ali als rechtmatige opvolger van Mohammed aanvaardt.

sociale mobiliteit

De verandering in sociale positie van een persoon of groep.

soennieten

Een stroming binnen de islam die ook de levenswijze van Mohammed volgt.

standenmaatschappij

Een maatschappij waarin men op basis van geboorte in een sociale groep terechtkomt.

stedelijk

Een gebied met een hoge bevolkingsdichtheid.

vazal

Een leenman die grond in leen kreeg in ruil voor trouw en diensten.

volksverhuizingen

Het verhuizen van hele volkeren naar een andere plek.

zendgraaf

Een persoon aangesteld door de Frankische koningen voor administratieve taken in afgelegen gebieden.