Fen Bilimleri, Geometri, Coğrafya ve Türkçe Ders Notları Kartları

Kimya, geometri, coğrafya, fizik ve Türkçe ders notlarındaki temel kavram ve tanımları içeren kelime bilgi kartları.

Amfoter Metal

Hem baz hem de asitle tepkimeye girerek $H_2(g)$ gazı açığa çıkaran iki yüzlü metallerdir.

Nitrik Asit ($HNO_3$)

Yaygın adı kezzap olan bir asittir.

Sülfürik Asit ($H_2SO_4$)

Yaygın adı zaç yağı veya akü asidi olan bileşiktir.

Asit - Aktif Metal Tepkimesi

Bir asit ile aktif metalin tepkimeye girerek tuz ve $H_2(g)$ gazı oluşturması olayıdır (Örn: $Fe(k) + 2HCl \rightarrow FeCl_2 + H_2(g)$).

Nötrleşme Tepkimesi

Asit ve bazın tepkimeye girerek tuz ve su ($H_2O$) oluşturması olayıdır (Örn: $HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O$).

Küre Hacim Formülü

Yarıçapı $r$ olan bir kürenin hacim formülü $V = \frac{4}{3} \pi r^3$ şeklindedir.

Silindir Hacim Formülü

Taban yarıçapı $r$ ve yüksekliği $h$ olan bir silindirin hacim formülü $V = \pi r^2 h$ şeklindedir.

Trigonometrik Sinüs ($\sin(\alpha)$)

Bir dik üçgende $\sin(\alpha) = \frac{\text{Karşı kenar}}{\text{Hipotenüs}}$ oranıdır.

Trigonometrik Tanjant ($\tan(\alpha)$)

Bir dik üçgende $\tan(\alpha) = \frac{\sin(\alpha)}{\cos(\alpha)} = \frac{\text{Karşı kenar}}{\text{Komşu kenar}}$ oranıdır.

Sanayi Devrimi (İnsan ve Doğa Etkileşimi)

Gelişen teknoloji ile birlikte insanların doğa üzerindeki hakimiyetini artıran dönüm noktasıdır.

Gelişmiş Ülkelerin Doğaya Etkisi

Bilgi birikimi ve teknolojileri daha gelişmiş olduğu için doğa üzerinde etkisi ve olumsuz çevresel etkileri az gelişmiş ülkelere göre çok daha fazla olan durumdur (Örn: Çin, Japonya, ABD, Avrupa).

Fizik

Madde ve enerji arasındaki etkileşimi inceleyen, doğada gerçekleşen olaylarla ilgili mantıklı açıklamalar üretmeye çalışan uygulamalı bir bilim dalıdır.

Mekanik

Kuvvetin madde üzerindeki etkisini, cisimlerin denge ve hareket durumunu inceleyen fiziğin alt dalıdır.

Statik ve Dinamik

Mekanik alt dalında dengede olan cisimleri inceleyen bölüme statik, hareket eden cisimleri inceleyen bölüme dinamik denir.

Elektromanyetizma

Elektrik ve manyetizma alanlarının ilgilendiği bütün konuları kapsayan; pusuladan uydulara ve elektrikli otomobillere kadar geniş çalışma alanı olan fizik alt dalıdır.

Termodinamik

Maddenin ısı, enerji ve sıcaklık ile ilişkisini; ısı alma veya verme durumlarının basınç ve özkütle gibi niceliklerle bağlantısını inceleyen fizik alt dalıdır.

Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu)

Bir kelimenin ilk hecesi kalın ünlü (a, ı, o, u) içeriyorsa diğer hecelerinin de kalın; ilk hecesi ince ünlü (e, i, ö, ü) içeriyorsa diğer hecelerinin de ince ünlü olması kuralıdır.

Zamanla BÜU'na Aykırı Hale Gelen Türkçe Sözcükler

Türkçe kökenli olmalarına rağmen zamanla değişime uğrayarak büyük ünlü uyumuna uymayan anne (< ana), şişman (< şişmen), hangi (< kangı), elma (< alma), inan (< inen), ateş (< ataş) ve kardeş (< karındaş) sözcükleridir.

Büyük Ünlü Uyumunu Bozan Ekler

Eklendiği sözcüğü bazen büyük ünlü uyumuna aykırı hale getiren -yor, -ki, -ken, -leyin, -daş, -gil ve -tırak ekleridir.

Büyük Ünlü Uyumu Aranmayan Durumlar

Tek heceli sözcüklerde, birleşik sözcüklerde (örn. Hanımeli, aslanağzı) ve özel isimlerde (örn. Çanakkale, Ali) büyük ünlü uyumu kuralı aranmaz.