geschiedenis hoofdstuk 2 havo 4

adel

machtige groep in de samenleving, bestaande uit militaire leiders en/of lokale bestuurders en hun familie. Adel in in veel samenlevingen eerlijk.

calvinisme

stromingen binnen het christendom die is gebaseerd op de ideeën van de hervormer Johannes Calvijn

centralisatie

het streven van heersers om hun gebied vanuit één punt te besturen en in de gehele grondgebied gelijke wetten en belastingen in te voeren

christendom

monotheïstische godsdienst die het geheel van christelijke waarde, voorschriften en gebruiken omvat en die gebaseerd is op de Bijbel

contrareformatie

de reactie van de katholieke kerk op de reformatie, die enerzijds hervomingen binnen de katholieke kerk inhield en anderzijds een harder optreden tegen protestanten.

expansie

het uitbreiden van grondgebied

hiërachieô

een rangorde binnen de samenleving of een onderdeel daarvan, op basis van aanzien en macht.

humanisme

de cultuur van geleerden uit de tijd van de renaissance. Humanisten oriënteerden zich sterk op de literatuur en geschiedenis uit de oudheid.

inquisitie

een kerkelijke rechtbank die ketters opspoorde en berechtte

ketter

gelovige met ideeën die afweken van de officiële kerkleer

klassieke cultuur

Grieks-Romeinse cultuur

lutheralisme

strominh binnen het christendom die is gebaseerd op de ideeën van de hervormer Maarten Luther

mensbeeld

de ideeën die mensen hebben over zichzelf en de mensen om hen heen

privilege

voorrecht. Een recht dat alleen is toegekend aan een specifieke groep mensen

Reformatie

kerkhervormingen die uiteindelijk leidde tot een scheuring in de kerk en het ontstaan van het protestantisme.

renaissance

periode tussen 1300 en 1600, waarin niet langer het leven na de dood centraal stond, maar de mens in het hier en nu.

republiek

staat die door ( een deel van ) de burgers zelf wordt bestuurd en niet door een koning of keizer.

staat

een afgebakend gebied met een gecentraliseerd bestuur en een overkoepelende rechtssysteem waarin de overheid als enige geweld mag gebruiken en verantwoordelijk is voor de ordehandhaving en de verdediging van de landsgrezen.

tolerantie

verdraagzaamheid tegenover andersdenken, met name tegenover mensen met een ander geloof.

wereldbeeld

de ideeën die mensen hebben over de hun bekende wereld.