Osmanlı Kültür 1

Osmanlı Devleti'nde veraset sisteminde ilk değişikliği yaparak "Ülke padişah ve oğullarının ortak malıdır" anlayışını getiren hükümdar kimdir?

I. Murat

Fatih Kanunnâmesi ile "Ülke sadece padişahın malıdır" anlayışını getiren ve kardeş katlini yasallaştıran hükümdar kimdir?

II. Mehmet (Fatih)

Osmanlı'da veraset sistemini kesin bir kurala bağlayarak Ekber ve Erşed (en büyük ve en akıllı) sistemini getiren hükümdar kimdir?

I. Ahmet

Padişahın haksız kazanç sağlayan devlet görevlilerinin mallarına el koyması usulüne ne ad verilir?

Müsadere Sistemi

Müsadere sistemini ilk kez kimin mal varlığına el koyarak başlatan ve yasallaştıran hükümdardır?

Çandarlı Halil Paşa — Fatih Sultan Mehmet

Müsadere sistemini kaldırarak özel mülkiyetin önünü açan ve Tanzimat Fermanı ile bunu resmîleştiren gelişmeler nelerdir?

II. Mahmut (Fiilen kaldırdı) — Tanzimat Fermanı (Resmîleşti)

Devşirme kökenli devlet adamları üzerinde padişahın sahip olduğu öldürme yetkisine ne ad verilir?

Kulluk Sistemi

Sancağa çıkma usulünü yasallaştıran ve sancağa çıkarak tahta geçen ilk padişah kimdir?

Fatih Sultan Mehmet

Sancağa çıkma usulünü kaldırarak Kafes Sistemi'ni (Şimşirlik) getiren padişah kimdir?

III. Mehmet

Sancağa çıkmadan tahta geçen ilk Osmanlı padişahı kimdir?

I. Ahmet

Osmanlı Devleti'nin ilk sarayı nerededir ve kimin zamanında yapılmıştır?

Bursa Bey Sarayı — Orhan Bey

Topkapı Sarayı'nda devlet işlerinin görüşüldüğü dış saray bölümü ile idari/askeri yöneticilerin yetiştirildiği iç saray bölümü sırasıyla hangileridir?

Birûn — Enderun

Topkapı Sarayı'nda Enderun ile Birûn'u birbirine bağlayan, elçilerin kabul edildiği kapı hangisidir?

Bâbüssaâde (Ak Ağalar Kapısı)

Anadolu'daki geç dönem saray mimarisinin en güzel örneği olan ve ısıtma sistemi kullanılan saray hangisidir?

İshak Paşa Sarayı (Ağrı / Doğubeyazıt)

Batı tarzında/Avrupa sarayları örnek alınarak yapılan ilk geleneksel dışı Osmanlı sarayı hangisidir?

Dolmabahçe Sarayı

Atatürk tarafından "milletin sarayı" olarak nitelendirilen ve son yönetim merkezi olan saraylar hangileridir?

Dolmabahçe Sarayı — Yıldız Sarayı

Divân-ı Hümâyun'u ilk kez oluşturan ve kaldırılarak yerine bakanlıkları (Nazırlık) kuran padişahlar sırasıyla kimlerdir?

Orhan Bey (Kurdu) — II. Mahmut (Kaldırdı)

Fatih'ten itibaren Divan toplantılarına kim başkanlık etmeye başlamıştır ve padişahlar toplantıları nereden izlemiştir?

Sadrazam (Vezir-i Âzam) — Kasr-ı Adl (Kafes arkası)

Divân-ı Hümâyun kararlarının kaydedildiği defterlere ne ad verilir?

Mühimme Defteleri

Divân-ı Hümâyun'da Seyfiye (Askeri/Yönetim) sınıfının temsilcileri kimlerdir?

Sadrazam, Kubbealtı Vezirleri, Yeniçeri Ağası, Kaptan-ı Derya

Divân-ı Hümâyun'da İlmiye (Din/Hukuk/Eğitim) sınıfının temsilcileri kimlerdir?

Şeyhülislam, Kazasker

Divân-ı Hümâyun'da Kalemiye (Maliye/Bürokrasi) sınıfının temsilcileri kimlerdir?

Defterdar, Nişancı, Reisülküttap

Padişahın mutlak vekili olan ve padişahın mührünü taşıyan görevli kimdir?

Sadrazam (Vezir-i Âzam)

Osmanlı'da adalet, eğitim ve yargı işlerinden sorumlu, kadı ve müderris atamalarını yapan Divan üyesi kimdir?

Kazasker

Divan kararlarını Mühimme'ye, fethedilen toprakları ise Tahrir Defteri'ne kaydeden, fermanlara tuğra çeken görevli kimdir?

Nişancı

XVII. yüzyıldan itibaren Nişancı'dan ayrılarak dış işlerden (dış diplomasiden) sorumlu hale gelen görevli kimdir?

Reisülküttap

Divan kararlarının dinî uygunluğu hakkında fetva veren ve protokolde sadrazama denk sayılan ilmiye başı kimdir?

Şeyhülislam

İlk kaptan-ı derya ve Divan üyesi olan ilk kaptan-ı derya sırasıyla kimlerdir?

Karamürsel Alp (İlk) — Barbaros Hayrettin Paşa (İlk Divan Üyesi)

İstanbul'un mülki/adalet işlerinden sorumlu Taht Kadısı ile belediye/zabtayı denetleyen görevli sırasıyla hangileridir?

Taht Kadısı (İstanbul Kadısı) — Muhtesip

İlk idari birim olan Sancak'ı oluşturan ve ilk Beylerbeyliği olan Rumeli Beylerbeyliği'ni kuran padişahlar kimlerdir?

Orhan Bey (Sancak) — I. Murat (Rumeli Beylerbeyliği)

Tımar sisteminin uygulandığı, vergilerin doğrudan merkeze aktarılmayıp dirlik sahibine bırakıldığı eyaletlere ne ad verilir?

Salyanesiz (Yıllıksız) Eyaletler

İltizam sisteminin uygulandığı, vergilerin ihale usulüyle peşin toplanıp hazineye aktarıldığı merkeze uzak eyaletlere ne ad verilir?

Salyaneli (Yıllıklı) Eyaletler

Vergi ve asker vermeyen, sadece yönetimi iç işlerinde serbest olan imtiyazlı eyaletler hangileridir?

Kırım (Asker verir, vergi vermez), Hicaz (Vergi ve asker vermez)

Osmanlı Devleti'nde ilk düzenli ordu hangi padişah döneminde ve hangi adla kurulmuştur?

Orhan Bey — Yaya ve Müsellem

Osmanlı'da savaş esirlerinin beşte birinin asker olarak yetiştirildiği sistem ve uygulayan ilk padişah hangisidir?

Pençik Sistemi — I. Murat

Devşirme sistemini ilk kez uygulayan padişah kimdir?

I. Mehmet (Çelebi)

Kapıkulu askerlerinin üç ayda bir aldığı maaş ve her padişah değişiminde aldığı bahşiş sırasıyla nedir?

Ulufe — Cülus Bahşişi

Acemi Oğlanlar Ocağı'ndan Yeniçeri Ocağı'na geçiş eylemine ne ad verilir?

Kaprıya Çıkma (Bedergâh)

Kapıkulu Piyadelerinde silahlardan sorumlu ve tünel kazarak kaleleri patlatan sınıflar sırasıyla hangileridir?

Cebeciler — Lağımcılar

Kapıkulu Süvarilerinde (Altı Bölük Halkı) padişahın çadırını (otağını) koruyan grup hangisidir?

Sipahiler ve Silahtarlar

Tımarlı sipahilerin beslemek zorunda olduğu atlı askerlere ne ad verilir?

Cebelü

Tımarlı sipahi birliğinde 10 bölüğün başındaki komutana ne ad verilir?

Alay Beyi

Eyalet askerlerinde ordunun en önünde giden keşif birliği ile sınır kasabalarını koruyan korkusuz süvariler sırasıyla hangileridir?

Akıncılar — Deliler

Osmanlı deniz ordusunun askerlerine ne ad verilir?

Levent

Osmanlı donanmasının tarih boyunca yakıldığı yerler sırasıyla nerelerdir?

İnebahtı — Çeşme — Navarin — Sinop (Şifre: İÇENAS)

Mülkiyeti devlete ait olan, tahrir defterlerine kaydedilen topraklara ne ad verilir?

Mîrî Arazi

Geliri doğrudan devlet hazinesine ayrılan ve vergileri iltizam sistemiyle toplanan mîrî arazi türü nedir?

Mukataa (Havas-ı Hümayun)

Geliri padişahın annesi, kızları ve hanımlarına ayrılan mîrî arazi türü hangisidir?

Paşmaklık

Geliri sınır boylarındaki askerlere ve kale muhafızlarına ayrılan mîrî araziler sırasıyla hangileridir?

Yurtluk — Ocaklık

Mülkiyeti Müslümanlara ve gayrimüslimlere ait araziler sırasıyla hangileridir?

Öşri Arazi (Müslüman) — Haraci Arazi (Gayrimüslim)

Müslüman ve gayrimüslim köylünün ödediği arazi vergileri sırasıyla hangileridir?

Çift Resmi (Müslüman) — İspenç (Gayrimüslim)

Köylünün toprağı sebepsiz yere boş bırakması durumunda alınan ceza vergisi nedir?

Çiftbozan Vergisi

Konar-göçer ailelerden alınan hayvancılık vergisi nedir?

Ağınam Vergisi

Osmanlı toplumunda halkın din ve mezhep esasına göre gruplandırılması sistemine ne ad verilir ve ilk uygulayan kimdir?

Millet Sistemi — Fatih Sultan Mehmet

Savaşta yetim kalan çocukları korumak amacıyla 1914'te kurulan kurum hangisidir?

Dârül-eytam

Kızılay ve Yeşilay'ın Osmanlı Dönemi'ndeki ilk isimleri sırasıyla nedir?

Hilal-i Ahmer (Kızılay) — Hilal-i Ahdar (Yeşilay)

Osmanlı'da yoksullar evi (kimsesizler/yaşlılar) olarak II. Abdülhamit döneminde açılan kurum hangisidir?

Dârülâceze

Osmanlı ekonomisinde piyasada yeterli miktarda ve uygun fiyata mal bulundurma ilkesine ne ad verilir?

İaşecilik

Lonca teşkilatında ürünün tavan/taban fiyatını belirleme sistemine ve dükkan açma belgesine sırasıyla ne denir?

Narh Sistemi — Gedik Belgesi

Lonca teşkilatında mesleğin sırlarını bilen, malın kalitesini ve fiyatını belirleyen uzman bilirkişiye ne ad verilir?

Ehl-i Hibre

Tüccarların konaklaması için anayol kenarında kurulan vakıf yapıları ile şehir merkezindeki değerli malların satıldığı kapalı çarşılara sırasıyla ne denir?

Kervansaray — Bedesten