Türk Hukuk Tarihi: Miras ve Eşya Hukuku Flashcards

Dokuz Eylül Üniversitesi Türk Hukuk Tarihi dersi kapsamında İslam Miras Hukuku, Örfi Miras Hukuku ve Eşya Hukuku konularını içeren kapsamlı kelime ve kavram flashcard seti.

Ashabü'l Feraiz

Kur'an-ı Kerim'de ayetlerle ifade edilen, payları belirli olan ve miras dağılımında öncelikli olan korunması gereken mirasçı grubudur.

Asabe

Ashabü'l feraiz grubuna miras payları dağıtıldıktan sonra arta kalan payı alan, genellikle erkek akrabalardan oluşan mirasçı grubudur.

Zevül Erham

Asabe ve ashabü'l feraizden sayılmayan ancak bu gruplarda kimse bulunmadığında mirasçı olabilen uzak akrabalardır.

Muris

Miras bırakan, vefat eden kişiyi ifade eden terimdir.

Tereke

Vefat eden kişiden geriye kalan ve mirasçılar arasında paylaştırılan mal varlığının tamamıdır.

Baba (İslam Miras Hukuku'ndaki Payı)

Ashabü'l feraiz olarak terekenin $\frac{1}{6}$'sına hak kazanır; ayrıca asabe sıfatıyla mirastan arta kalanı da alabilir.

Avliye

Miras paylarının toplamının, mevcut tereke miktarından (örneğin $240$ birimden) daha fazla çıkması durumudur.

Reddiyye

Miras payları dağıtıldıktan sonra terekenin artması ve bu artan miktarın mirasçılara oranları nispetinde geri verilmesi durumudur.

Halefiyet

Alt gruptaki mirasçının, kendisinden önce ölen anne veya babasının yerine geçerek miras alması durumudur; İslam hukukunda kural olarak mevcut değildir.

Miri Arazi

Rakabe adı verilen kuru mülkiyeti devlete, tasarruf hakkı ise köylüye ait olan arazilerdir.

Mevat Arazi

Tarım yapmaya uygun olmayan, taşlık veya bakımsız durumdaki "ölü" toprakları ifade eder.

İhya

Mevat arazinin tarıma uygun hale getirilmesi ve kazanılması işlemidir.

Rakabe

Miri arazide devlete ait olan kuru mülkiyet hakkıdır.

Metruk Arazi

Yollar ve köprüler gibi halkın kullanımına terk edilmiş kamu mallarını ifade eden arazilerdir.

Mecelle

Osmanlı Devleti'nde Hanefi mezhebi esas alınarak hazırlanan, eşya hukukuna dair hükümleri de içeren temel kanun metnidir.

Mütekavvim Mal

Fiilen elde edilmiş olan ve İslam dininin yararlanmayı mubah kıldığı, iktisadi değeri olan mallardır.

Misli Mal

Birimleri arasında önemli fark bulunmayan ve biri diğerinin yerini alabilen mallardır (Örneğin: buğday, para).

Hukuki Tağyir

Asli iktisap yollarından biri olup, bir eşyanın hukuki niteliğinin veya formunun değiştirilmesi yoluyla mülkiyet kazanılmasıdır.

İhraz

Daha önce kimsenin mülkiyetine girmemiş olan bir malın, malik olma iradesiyle ele geçirilmesi yoluyla mülkiyetinin kazanılmasıdır.

Deyn Mülkiyeti

Zimmette sabit olan bir para veya misli eşya borcu üzerindeki mülkiyet hakkını, yani bir alacak hakkını ifade eder.