An Ghaeilge - Studyclix Sample aiste/newspaper

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
Locked
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/4

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

Last updated 11:22 AM on 5/29/26
Name
Mastery
Learn
Test
Matching
Spaced
Call with Kai
Chat

No analytics yet

Send a link to your students to track their progress

5 Terms

1
New cards

Introduction

Bíonn an Ghaeilge pléite agus athphléite (discussed and discussed again) ag polaiteoirí, ag iriseoirí agus ag saineolaithe (by politicians, journalists and experts).

Is annamh a théann lá tharainn (hardly a day passes us by) nach mbíonn ceannlíne (where there isn’t a headline) faoi chĂșrsaĂ­ Gaeilge (about Irish language matters) ar an nuacht (on the news).

TĂĄ fadhbanna bainteach leis an teanga freisin, ĂĄfach (there are problems regarding the language, however). Deir go leor daoine (plenty of people say) go bhfuil an teanga i mbaol a bhĂĄis (in danger of dying out).

San aiste seo, plĂ©ifidh mĂ© (I will discuss) na rudaĂ­ suntasacha (the notable bits) a bhaineann lĂ©i: stair na Gaeilge (the history of the Irish language), staid na Gaeilge faoi lĂĄthair (the state of the Irish language at the moment) agus todhchaĂ­ na Gaeilge (and the future of Irish), chomh maith leis an gcultĂșr Gaelach (as well as the Irish culture).


2
New cards

Stair na Gaeilge

Ar an gcĂ©ad dul sĂ­os (firstly), chun na Gaeilge a thuiscint mar atĂĄ sĂ­ anois (to understand Irish as it is now), caithfimid breathnĂș siar (we have to look back) ar an nGaeilge san am a chuaigh thart (in times gone by).

Labhraíodh an Ghaeilge amháin in Éirinn (only Irish was spoken in Ireland) sula rabhamar faoi riail na Breataine  (before we were under British rule).

Thåinig meath ollmhór (huge decline) ar an teanga ó shin i léith (ever since).

Formhór an ama (most of the time), chun airgead a thuilleadh (to earn money) agus post a bheith agat (to have a job), bhí an Béarla riachtanach, in ionad na Gaeilge (English was necessary, instead of Irish).

Cuireadh an Ghaeilge ar leataobh mar sin (the Irish language was therefore put to one side).

I ndiaidh an Ghorta MhĂłir ach go hĂĄirithe (in particular after the Great Famine), nĂ­ raibh mĂłrĂĄn cainteoirĂ­ dĂșchasacha fĂĄgtha (there weren’t many native speakers left) mar gheall ar an eisimirce go tĂ­ortha eile (because of emigration to other countries).

Scaipeadh an Béarla ar fud na håite sa tír seo (English became widespread all over the country) mar bhí nasc (link) idir an mBéarla agus saibhreas (wealth).

Ar an lĂĄmh eile, bhain an Ghaeilge amhĂĄin leis an mbochtanas (poverty) agus caighdeĂĄn Ă­seal maireachtĂĄla (a low standard of living).

Is léir go bhfuil stair chorraitheach chasta (eventful and complicated) ag an nGaeilge.


3
New cards

An Ghaeilge Anois

An cheist is tĂĄbhachtaĂ­ (most important question) anois nĂĄ, conas atĂĄ ag Ă©irĂ­ le teanga na Gaeilge san 21Ăș aois (how is the Irish language in the twenty-first century)?

Is ceist achrannach (difficult) Ă­ seo, gan amhras (without a doubt).

I mo thuairim (in my opinion), tĂĄ an Ghaeilge ag dul Ăł neart go neart (going from strength to strength) lĂĄ i ndiaidh lae (day after day).

Sa daonĂĄireamh (the census) a rinneadh sa tĂ­r seo (that was done in this country) in dhĂĄ mhĂ­le, fiche a dĂł , dĂșirt daichead faoin gcĂ©ad (forty percent) den daonra Éireannach (of the Irish population) go raibh Gaeilge acu.

Chomh maith leis sin, bĂ­onn Ă©ileamh dochreidte (an unbelievable demand) ar ranganna Gaeilge agus tĂĄ sĂ© ag Ă©irĂ­ nĂ­os deacra (it’s becoming more difficult) iad a chur in ĂĄirithe (to book them) toisc go bhfuil siad dĂ­olta amach go minic (often sold out).

TĂĄ sĂ© mar an gcĂ©anna (it’s the same) sna colĂĄistĂ­ Samhraidh atĂĄ lonnaithe sna ceantair Ghaeltachta (that are located in the Gaeltacht areas): gach Samhradh, tĂ©ann sluaite mĂłra dĂ©agĂłirĂ­ (huge crowds of teenagers) go dtĂ­ an nGaeltacht chun an Ghaeilge a fhoghlaim (to learn).

Beatha teanga Ă­ a labhairt, mar a deir an seanfhocal (as the proverb says).

Lena chois sin (as well as that), bhĂ­ rath (success) ar scannĂĄin Ghaeilge a foilsĂ­odh le dĂ©anaĂ­ (Irish language films released recently had success), ‘An CailĂ­n CiĂșin’ agus ‘Arracht’, gan ach cĂșpla a lua (to mention but a few).

NĂ­ fĂ©idir a shĂ©anadh (you cannot deny) go bhfuil daoine fiosrach (curious) faoinĂĄr dteanga ĂĄlainn (about our beautiful language) agus na nithe cultĂșrtha (the cultural bits) a thagann lĂ©i: rince Gaelach (Irish dancing) agus ceol traidisiĂșnta (trad music) gan ach cĂșpla a lua (to name but a few)!

4
New cards

An Ghaeilge agus Scoil

Níl an Ghaeilge lánsábháilte go fóill (Irish isn’t fully out of the woods yet), áfach (however).

TĂĄ go leor fĂłs le feabhsĂș maidir lĂ©i (much can still be improved in relation to it).

Mar shampla, ceapann daoine uaireanta gur teanga mharbh (dead language) Ă­ an Ghaeilge agus nach bhfuil sĂ­ ĂșsĂĄideach sa saol oibre (useful in the working world).

Caithfimid cur i gcuimhne do na daoine sin (we have to remind those people) go bhfuil an-chuid deiseanna fostaíochta (lots of employment opportunities) ag baint léi.

Mar shampla, roimh an mbliain 2030, tå ar fhiche faoin gcéad (twenty percent) de dhaoine tå earcaithe san earnåil phoiblí (hired in the public sector) a bheith cumasach (proficient) sa Ghaeilge.

TĂĄ go leor eagraĂ­ochtaĂ­ (many organisations) ag fostĂș (employing) daoine le Gaeilge an t-am ar fad, an tAontas Eorpach agus na CĂșirteanna (the Courts) san ĂĄireamh.

TĂĄ fadhb ann sa chĂłras oideachais (education system) freisin.

NĂ­l daltaĂ­ sĂĄsta leis an mbealach seanfhaiseanta (the old-fashioned way) a mhĂșintear an Ghaeilge (Irish is taught) don Teastas SĂłisearach agus don Ardteist araon (for both the Junior Certificate and Leaving Certificate).

Ba mhaith leo fåil réidh leis (they would like to get rid of) an bhfilíocht sheanfhaiseanta (the old-fashioned poetry) mar shampla, mar ceapann siad nach bhfuil sé åbharaíoch don lå atå inniu ann (relevant today).

5
New cards

Conclusion

Mar fhocal scoir (to conclude), tå orainn rud éigin a dhéanamh låithreach bonn (we have to do something right now) sula mbeidh år bport seinnte (before our fate is sealed) maidir leis an nGaeilge.

Is fearr mall nĂĄ go brĂĄch, mar a deirtear (better late than never, as they say).

Tá treoir, spreagadh agus moladh riachtanach (direction, encouragement and advice are necessary) chun feabhas a chur ar staid na Gaeilge (to improve the state of Irish).

Cathain a bheidh an Ghaeilge ina prĂ­omhtheanga arĂ­s (When will Irish be a majority language again)?

Is maith an scéalaí an aimsir (time will tell).

Má thugaimid faoi mar is ceart, ní baol dúinn (if we do what is right, there’s no danger).