BCA

Wat is het verschil tussen een verzekeringsmakelaar en een verzekeringsagent?

De eerste is niet gebonden, de ander wel

Beide verzekeringstussenpersonen hebben een verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Wat is er belangrijk aan het Stookoliearrest

HvC maakt dus onderscheid tussen:

• het gebruik vd verzekerde zaak die onrechtmatig kan zijn en

een misdrijf kan opleveren en strijdig kan zijn met de OO

• en het voorwerp vd verzekeringsovk zelf die daardoor niet

noodzakelijk wordt aangetast

Wat zijn de sancties voor het schenden van de mededelingsplicht van de verzekeringnemer?

art. 58

Verzekeringsrecht: HvB Antwerpen 22 juni 2011

Verzekeringsrecht: HvB Luik 1 februari 2010

Wat zijn de toepassingsvoorwaarden voor een verval van recht van de verzekeringsnemer? Wat is het verschil met uitsluiting?

art. 65 verzekeringswet

1. De niet nakoming van een contractueel opgelegde plicht

2. Een causaal verband tussen de tekortkoming en het schadegeval

Bij een uitsluiting is het risico nooit gedekt. Er moet dan ook geen causaal verband worden getoond tussen het gedrag en het schadegeval.

In welke gevallen zal een verzekeraar toch een opzettelijke of zware fout moeten dekken?

Bespreek de verschillende soorten dekkingen in de tijd van verzekeringsovereenkomsten

1. Loss-occurance

2. Fact-occurance

3. Claims made

   1. zuiver is verboten, sunset-clausule van 36 maanden (art. 142 Verzekeringswet)

Wat voor verzekering is een rechtsbijstandsverzekering?

Een schadeverzekering

Bespreek de werking van de objectiviteitsclausule in een verzekeringsovereenkomst

Verplicht

Bespreek de verschillende verjaringstermijn van het verzekeringsrecht:

art. 88 Verzekeringswet

1. algemene verjaringstermijn van 3 jaar, begint te lopen vanaf het voorval dat het vorderingsrecht doet ontstaan

2. rechtstreekse vordering van de benadeelde verjaart na 5 jaar, vanaf het schadeverwekkend feit, of in voorkomend geval vanaf ontdekking van de schade. Absolute verjaringstermijn van 10j

Wat zijn de verschillende stuitings- en schorsingsgronden van het verzekeringsrecht?

Gemeen recht (dagvaarding, minderjaardigheid) en art. 89 Verzekeringsrecht

Bespreek de schadevergoedingsvoorwaarden voor 29bis van de WAM

1. Motorrijtuig

   1. verzekeringsplichtig motorrijtuig

   2. Spoorrijtuigen

2. Bij verkeersongeval betrokken motorrijtuig

   1. bv. stenen gooien op de autosnelweg

3. in een voor het publiek toegankelijke plaats

4. geen vrijwillige fout van een minstens 14-jarige

5. vergoeding van lichamelijke schade

Bespreek het arrest van Cassatie van 29 maart 2024

• Welke controverses? Er waren 2 strekkingen, restrictief en functioneel want de ene zei dat enkel het verlies van een kans om een voordeel te verkijgen vergoedbaar is; andere strekking zegt dat alle verliezen van een kans vergoedbaar zijn

• Zeer lang was deze verdeling er in rechtspraak en rechtsleer en dat veroorzaakte veel problemen in de praktijk want en verkreeg zo nooit hetzelfde resultaat voor eenzelfde zaken

• MAAR vanaf cass 29 maart 2024 zei men dat alle verlies van een kans vergoedbaar is

Bespreek Cass. 5 maart 2026

Bij verlies van een kans zou er sprake kunnen zijn van zowel een dubbele compensatie of

• een afwezigheid van compensatie (bij publieke instellingen die handicap, ongeschiktheid en ziekte bijstand voorzien)

  • deze instellingen zouden kunnen subrogeren in de rechten van het slachtoffer, maar kan dat ook bij verlies van een kans (om een van deze drie te vermijden?)

  • HvC zegt NEEN

  • teruggefloten (2x) door grondwettelijk hof

  • ondertussen in 6.22 BW

Wat zijn de voorwaarden bij verlies van een kans

• geen zekerheid of fout een noodzakelijke voorwaarde is van de schade

• een reële waarschijnlijkheid (bewijs door waarschijnlijkheid 8.6)

Speelt verlies van een kans bij de aansprakelijkheid voor zaken?

NEEN, wel personen 6.22, tweede lid

Bespreek het Blieck-arrest

Brandstichting door persoon in instelling.

Hoe moet lid 1 van art. 1384 worden geïnterpreteerd?

Franse HvC stelt de instelling aansprakelijk op grond van een foutloze aansprakelijkheid die wordt geput uit dit lid. Hierdoor geeft het Hof ondanks het ontbreken van de wil van de wetgever een functionele interpretatie aan dit lid, dat eigen bedoeld werd als inleidende bepaling en geen rechtsgrond an sich.

In België is dit ook geprobeerd, maar Belgische HvC is veel conservatiever: “het is nooit de bedoeling geweest vd wetgever om een zelfstandige betekenis te geven aan art. 1384, lid 1 dus art. 1384, lid 1 bevat geen algemeen beginsel van aansprakelijkheid voor andermans daad”

Uiteindelijk besloot de Expertencommissie om deze dubbelzinnigheid te verhelpen en een nieuw artikel 6.13 BW in te voeren. Deze aansprakelijkheid is itt tot het Blieck-arrest niet foutloos maar legt op de toezichthouder een weerlegbaar vermoeden van fout.

Bespreek de evolutie van de aansprakelijkheid van de ouders.

Art. 1384, lid 2

Op de ouders ligt een weerlegbaar dubbel foutvermoeden: van gebrekkige opvoeding en gebrekkig toezicht. Vermoeden wordt weerlegd door tegenbewijs te leveren van beiden.

Veel kritiek: Deze regeling is moeilijk toepasbaar want elke rechter ziet dat anders vanuit een subjectieve invalshoek (bv. verjaardagsfuifarrest)

Nieuw Art. 6.12 BW

Van foutvermoeden naar objectieve aansprakelijkheid. Hoedanigheid van aangesprokene wordt ook uitgebreid. Nieuw onderscheid voor kinderen jonger dan en ouder dan 16j. Voor kinderen tussen 16 en 18 geldt het foutvermoeden van het oude recht nog steeds/terug.

Daarnaast zijn de excepties van de familiale verzekeraar, die normaal wel tegenwerpelijk zijn t.a.v. de benadeelde, niet tegenwerpelijk wat betreft opzet en de zware fout.

Bespreek de evolutie van de aansprakelijkheid van de onderwijzers

Art. 1384, tweede lid

Weerlegbaar foutvermoeden ligt bij de onderwijzer. Dit is ten eerste omslachtig en leidde tot onbillijke resultaten (werknemers/ambtenaren)

art. 6.13, lid 2

Weerlegbaar foutvermoeden ligt bij de onderwijsinstelling

Dit begrip wordt ruim geïnterpreteerd: “het begrip onderwijs mag niet worden beperkt tot de enkele overdracht van technische of intellectuele kennis in lesverband MAAR het omvat elke vorm van onderricht, zowel van wetenschappelijke, artistieke, professionele als van morele of maatschappelijke aard.”

Bespreek de samenloop van de aansprakelijkheid van de titularissen van het gezag over de persoon vd minderjarige en de onderwijsinstellingen:

Tot 1979 een samenloopverbod (kritiek RL). Nu kan er een in solidum aansprakelijkheid bestaan voor de ouders (gebrekkige opvoeding) en de onderwijsinstelling (gebrekkig toezicht).

Bespreek (de evolutie van) de aansprakelijkheid van de aanstellers:

Weinig veranderd. Objectieve aansprakelijkheid is nu uitdrukkelijk opgenomen in boek 6, maar die gelde al in de rechtspraak.

Wanneer is er sprake van een aansteller?

• vereiste van een band van ondergeschiktheid (itt. aanneming of vrijwilligerswerk)

• mogelijkheid tot (=/ effectief) gezag is voldoende

  • geen vereiste van loon (bv. kind werkt in familiekrantenwinkel)

Het schadeverwekkend feit gebeurt tijdens en naar aanleiding vd uitoefening vd functie vd aangestelde

• band tussen fout van de aangestelde en de fout volstaat als die onrechtstreeks en occasioneel is

Vriendendienst is normaal gezien geen aanstelling

aanstellers kunnen verhaal instellen bij hun aangestelden

Wat met gelegenheidsaanstellers?

Kan in solidum aansrpakelijkheid zijn. Moet in concreto bekeken worden.

Bespreek het Generale Bank arrest (26 okt. 1989)

Zaakvoerder foetsie met geld

1. Aanstellers zijn aansprakelijk voor opzettelijke fouten

2. Aanstellers kunnen aan aansprakelijkheid ontlopen wegens misbruik van functie, mits drie voorwaarden

   1. geen toestemming

   2. gehandeld met ander doel dan taak

   3. gehandeld buiten bediening/functie

      1. onrechtstreeks en occasioneel verband

3. eigen fout van benadeelden sluit toepassing van aanstellersaansprakelijkheid uit

   1. later op teruggekomen, verdeling van de aansprakelijkheid nu

Bespreek (de evolutie van) de aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door gebrekkige zaken:

Omschrijving van bewaring is geformaliseerd. Van feitelijk naar wettelijk vermoeden bewaarder te zijn eigenaar. Gebreksbegrip

Aansprakelijkheidsvoorwaarden

1. Zaak

   1. Ruim begrip, maar menselijke tussenkomst mag geen constitutief element zijn (interneringsarrest)

   2. Samengestelde zaken wél (waterlooparrest)

2. Gebrekkige zaak

   1. Oude recht

      1. een abnormaal kenmerk vd zaak dat van die aard is dat het aan derden schade kan berokkenen (modelzaak)

   2. Nieuw recht (mosterd bij WPA)

      1. Een zaak is dus gebrekkig wanneer zij door een v haar kenmerken niet de veiligheid biedt die men gerechtigd is te verwachten in gegeven omstandigheden

   3. oorsprong van gebrek is onbelangrijk: Zelfs de onoverkomelijke onwetendheid omtrent het gebrek vd zaak neemt de aansprakelijkheid niet weg (vgl. contractuele aansprakelijkheid)

   4. Nieuw recht vindt ook vaak toepassing waar oud recht dat vond

   5. negatief bewijs

3. Aangesprokene is bewaarder van de zaak

   1. De bewaarder is de persoon die de niet-ondergeschikte macht v leiding en controle heeft over de zaak

      1. Mogelijkheid tot niet-ondergeschikte macht en controle (politie en kippenkraam)

      2. Wettelijk vermoeden dat eigenaar bewaarder is

         1. Pruimenarrest en diefstal

Bespreek (de evolutie van) de aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door dieren:

Weinig veranderd: onweerlegbaar vermoeden naar objectieve aansprakelijkheid. Formalisering begrip bewaarder en wettelijk vermoeden eigenaar.

Aansprakelijkheidsvoorwaarden:

1. Dier

   1. Geen actieve rol van dier vereist (virus)

2. Causaal verband tussen schade en gedrag van het dier

   1. (slepende twijg)

3. Bewaarder van dier

   1. Bewaarder: persoon die niet ondergeschikte macht v leiding en controle heeft over het dier

      1. Wettelijk vermoeden eigenaar

      2. Niet-ondergeschikte macht:

         1. Als iemand zich tijdelijk over een dier ontfermd moet een beoordeling worden gemaakt op basis van tijd, ruimte en finaliteit

Bespreek de wrongful birth-, -life-, en -pregnacy vorderingen:

Wrongful birth en pregnancy zijn algemeen aanvaard. Wrongful life niet, aangezien er geen vergelijking kan worden gemaakt tussen actuele toestand en de toestand waarin het SO zich zou hebben bevonden indien schadegeval niet had plaatsgevonden.

Wat wordt er bedoeld met een juridisch beschermd belang (art. 6.24 BW)

Feitenrechter beoordeelt wanneer we te maken hebben met zo’n belang.

Het moet niet altijd gaan over de schending van een recht om een schadevergoeding te krijgen (kloostergemeenschap verliest wedde door auto-ongeval)

Bespreek zekere schade

Ook toekomstige schade (arbeidsongeschiktheid) en art. 6.37 BW

Rech op integrale schadevergoeding is niet onderworpen aan de voorwaarde dat men moet beseffen dat het bedrag dat men krijgt dient ter vergoeding vd schade

Wat is de schadebeperkingsplicht? Kan een weigering van medische behandeling een fout/schending van de schadebeperkingsplicht?

Handelen als BPF

Kosten die gepaard gaan met dringende en redelijke maatregelen die genomen zijn om dreigende schade te voorkomen kunnen op aansprakelijke partij worden verhaald (art. 6.28 BW)

Rechtsleer en rechtspraak hebben gepoogd hier criteria voor uit te denken (normaal gezien is weigering ve ingreep geen fout want zelfbeschikkingsrecht)

• “Wanneer aan de ingreep zeer weinig risico’s zijn verbonden, die zeer eenvoudig, niet pijnlijk is en zeer grote kans op succes heeft

Welk wetsartikel is van belang bij het Eierschaalschedel-arrest van Nederland?

A rt. 6.29 BW

• “benadeelde die voorbeschiktheid tot schade vertoond, heeft recht op integrale schadevergoeding voor zijn schade ookal is voorbschiktheid een vd oorzaken daarvan”

Bespreek de equivalentietheorie:

België heeft dit maar niet veel andere landen

• Feitelijke oorzaken vallen samen met juridische oorzaken

• Men vraagt gewoon: is die fout een noodzakelijke voorwaarde voor het schadegeval

voorbeeld trucker HIV transfusie

De equivalentietheorie is niet altijd makkelijk toe te passen dus gaat men soms theorie v rechtmatig alternatief toepassen

• zelfde concrete gegevens (lege vrachtwagen)

• CV tussen fout en schade, niet onderlinge fouten

• concrete fout en schade (rijden zonder rijbewijs)

• fout en concrete schade (leerlingen met vuurwerk)

Er zijn uitzonderingen en temperingen:

art. 6.18 §2:

1. Dermate ver verwijderd causaal verband

   1. tijd (dief die ongeval veroorzaakt met auto die niet op slot was)

   2. plaats

   3. Een persoon verschaft aan een andere persoon de middelen waarmee een schadegeval wordt veroorzaakt en waarbij verschaffen v d middelen de aanleiding is (grindarrest, contactsleutelgevallen)

   4. abnormale schade (ferrariman)

art. 29bis WAM

Bespreek de adequatietheorie:

Is er een adequaat verband tss de fout end e schade? Is de schade het normale of redelijkerwijs te verwachten gevolg vd fout.

Zolderruitarrest

Wat als de benadeelde zelf een (opzettelijke) fout heeft begaan? Wat als zowel benadeelde als aansprakelijke opzettelijke fouten hebben begaan?

Wanneer begint de verjaringstermijn te lopen?

HvC: moet geen normatieve maar een daadwerkelijke kennis zijn

• Je moet kennis hebben v schade maar niet vd gehele omvang vd schade

• volstaat dat je beseft schade te hebben geleden maar de schade moet nog niet vaststaan

• Je moet kennis hebben vd identiteit vd aansprakelijke persoon

  • Aansprakelijke persoon is niet perse de schadeverwekker (aansprakelijkheid voor andermans daad)

Aan welke drie voorwaarden moet een waarschuwing voldoen om aan een aansprakelijkheid te ontkomen?

1. Kennis hebben kunnen nemen ve waarschuwing, de waarschuwing moet opvallen en duidelijk zijn

2. De kennis hebben kunnen aanvaarden

3. De waarschuwing moet effectief zijn

Is electa una via deel van het positieve recht?

neen

Bespreek de evolutie van de samenloop:

1. NMBS paardvervoer: samenloop

2. Stuwadoorarrerst: samenloopverbod - hulppersoon is noch contractant, noch derde (quasi-immuniteit)

   1. verfijnings- en verdwijningstheorie

3. Tiercé Franco-Belge arrest

   1. bevestiging verfijningstheorie

4. vakantieverblijfarrest

   1. strafrechtelijke inbreuk doorbreekt samenloopverbod

Boek 6

1. Geen samenloopverbod

2. uitzondering: contractuele bepalingen en bepalingen in bijzondere overeenkomst

3. uitzondering op de uitzondering: fysieke of psychische integriteit en opzettelijke fout

Wat is de Schutznormtheorie:

de theorie van de relatieve onrechtmatigheid: Irrelevant

electriciteitskabinearrest (wel toegepast) en tramhaltearrest (niet toegepast)

Is voorkennis relevant voor de beoordeling van de fout?

RL en RS zijn verdeeld:

Rijden op berm in slechte staat (niet)

Douaniersarrest - rekking (wel)

corollarium sociaal verweer

op basis van de billijkheid denken wij dat het gerechtvaardigd is om in deze gevallen 1386bis v oud BW toe te passen

maar niet noodzakelijk zelfde toepassingsgebied

geestesstoornis van blijvende aard