AP Exam

Kawalan ng trabaho o unemployment

kawalan ng pagkakakitaan ng isang tao kahit na siya ay may sapat na kakayanan, kasanayan, kaalaman, at kahandang makapagtrabaho

suplay

tumutukoy sa dami o kabuuan ng mga kagamitan at serbisyong magagamit, makukuha, o mabibili ng mga mamamayan.

demand

Pangangailangan na mabili, makuha, o magamit ang mga bagay na nagawa ng mga produsyer

PSA

Philippine Statistics Authority

Mga taong walang pinagkakakitaan o kaya naman ay hindi produkto

sila ay hindi nagkakaroon ng kita upang maipantustos sa kanilang mga pangangailangan

Mga maaaring makapagtrabaho na mga indibidwal na may kakayanan, abilidad, at talento na gumawa ng isang produktibong gawain at trabaho ngunit hindi nagtatrabaho

makes products but doesnt work

Mga taong nakapagtapos at may sapat na kasanayan at talento ngunit patuloy na naghahanap ng trabaho

tumutukoy sa mga bagong nagsipagtapos, nawalang ng trabaho, at mga handang magtrabaho ngunit walang trabahon makita

Mga propesyonal na may teknikal na nais makapagtrabaho ngunit walang makitang trabaho

nawawala ang kanilang kategoryang hindi makahanap ng produktibong gawain

Dahilan ng kawalan ng trabaho

-may trabaho ngunit hindi ito ang tamang gawain para sa kanya
-kakulangan sa kakayanan
-ang kursong tinapos ay hindi angkop sa trabaho

Ang kawalan ng trabaho ay sinusukat sa ibat ibang pamamaraan

-Lakas-Paggawa
-Tasa ng kawalan ng trabaho
-Labor Force participation rate
-Employment-population ratio

Ang mga sukatang nabanggit ay maaring maapektuhan ng ibat ibang salik ng demograpo :

-edad
-kasarian
-antas ng pinag-aralan
-haba ng panahon
-mga naging trabaho

Anyo ng kawalan ng trabaho

-Estruktural
-Marupok na kalagayan ng ekonomiya
-Salik ng demograpo
-Teknolohiya
-Pamanahon

To Find "LFPR"

Labor Force/working age population x 100

To Find Employment Rate/ER

Employed/Labor Force x 100

To Find Unemployment Rate/UNER

Unemployed/Labor Force x 100

To Find Underemployment Rate/ UnderER

Underemployed/Employed x 100

Globalisasyon

pagsamasama at pagtutulungan ng ibat ibang indibidwal, sektor, at mga bansa sa mundo

Pangkultura at panlipunan

makipag-ugnayan at makipagkapuwa

Pampolitika

ang globalisasyon ay mauugat rin sa malalim na ugnayan ng mga bansa sa mundo

Pang Ekonomiya

ekonomiya ng mga bansa gaya ng makikita sa mga multinasyonal na korporasyon na namumuhunan sa ibat ibang mga bansa upang mas mapabilis ang distribusyon ng kanilang produkto at serbisyo sa merkado

AEC

ASEAN Economic Community

EU

European Union

UN

United Nations

ASEAN

Association of Southeast Asian Nations

WTO

World Trade Organization

WHO

World Health Organization

NGO

Nongovernment Organizations

HIV

Human Immunodeficiency Virus

AIDS

Acquired Immunodeficiency Syndrome

COVID

Coronavirus Disease

Trade Liberalization

ang pag-aalis ng mga hadlang sa malayang kalakalan tulad ng pagbabawas ng buwis sa mga iniluluwas na produkto sa bansa

Katangian ng Globalisasyon

-karaniwang iniuugnay sa mga pandaigdigang usapin
-nagbibigay-diin sa usapin ng kalayaan ng mga bansa, lipunan, at ng mga tao
-naghahatid ng monderinsasyon sa ibat ibang pamayanan sa mundo

Epekto ng Globalisasyon

-hatid nitong impluwensiya sa mga polisiya, batas, at alintuntunin ng mga ito
-patuloy bumabago sa lipunan ng mga bansa
-maaaring magdulot ng paglago ng ekonomiya sa pamamagitan ng pagpapalawig ng pagkonsumo at paggawa
-nakaaapekto sa kapaligiran

Mga Organisasyon ng Globalisasyon

-World bank
-UN
-World Trade Organization
-World Health Organization

Mga institusyon ng Globalisasyon

-pamahalaan
-paaralan
-Social Media
-Multinasyonal na Korporasyon
-Samahang Sibiko

Mapanatiling Kaunlaran

tumatalakay sa tungkulin ng tao na tumugon sa hamon ng kaunlaran nang hindi nalalagay sa alanganin ang pangangailangan ng mga susunod na henerasyon

SDGs

Sustainable Development Goals

MDGs

Millenium Development Goals

UNCED

United Nations Conference on Environment and Development

SDC

Sustainable Development Commission

Mapanatiling Kaunalaran

-tumutukoy sa pangangalaga ng likas na yaman
-kumikilala sa kahalagahan ng teknolohiya at makabagong pamamaraan sa pangangalaga ng likas na yaman ng kasalukuyan
-nakabatay sa pagiging produktibo, sa kasanayan, at sa kondisyon nito

Paglalarawan sa Mapananatiling Kaunlaran

-dapat mag simula sa mithiin na matugunan ng tao ang kanyang mga pangangailangan, interes, kagustuhan, at kasiyahan nang hindi naisasakripisyo ang kabuuan ng likas na yaman
-kumikilala sa paglago ng ekonomiya
-nangangailangan ng pagkakaisa ng buong pamayanan
-makamit lamang sa maayos at mabisang pamamahala, mga aksiyon para sa urbanisasyon, modernisasyon, at pagbabago ng isang komunidad

Mithiin at Alintuntunin ng Mapanatiling Kaunlaran

-no poverty
-zero hunger
-good health and well being
-quality education
-gender equality
-clean water and sanitation
-affordable energy
-decent work and economic growth
-industry, innovation and infrastructure
-reduced inequalities
-sustainable communities
-responsible consumptions and productions
-climate action
-life below water
-life on land
-peace, justice, institutions
-partnership for the goals

Hamon ng Mapananatiling Kaunlaran

-ang populasyon ng tao sa mundo ay patuloy na tumataas
-ang gobyerno ay may mahalagang tungkuling upang makatulong sa pagkamit ng layunin ng mapananatiling kaunlaran
-ang mapananatiling kaunlaran ay dapat gawing mas kaugnay at angkop sa kalagayan ng mga komunidad