Phân loại các kiểu cấp máu cho cơ theo Mathes và Nahai (1981)

Danh sách các thuật ngữ và khái niệm quan trọng về 5 kiểu cấp máu cho cơ và ứng dụng lâm sàng trong phẫu thuật tạo hình theo phân loại Mathes và Nahai (1981).

Stephen J. Mathes (1943-2007)

Bác sĩ phẫu thuật người Mỹ, người tìm ra vạt cơ da và đưa ra phân loại các kiểu cấp máu cho cơ cùng với bác sĩ Foad Nahai.

Foad Nahai (1943)

Bác sĩ phẫu thuật người Mỹ, cùng với Stephen J. Mathes đưa ra phân loại các kiểu cấp máu cho cơ.

Phân loại của Mathes và Nahai (1981)

Hệ thống phân loại sự cấp máu của cơ thành 5 loại, chủ yếu dựa vào số lượng cuống mạch đi vào cơ và tính trội tương đối của chúng bên trong cơ khi đánh giá mẫu chụp mạch trong cơ.

Cấp máu cơ Loại I

Kiểu cấp máu bao gồm những cơ chỉ có một cuống mạch duy nhất và phân các nhánh nhỏ đi vào trong cơ, cấp máu chủ yếu cho bụng cơ.

Cấp máu cơ Loại II

Kiểu cấp máu bao gồm các cơ có một cuống mạch trội và nhiều cuống mạch nhỏ phân nhánh đi vào trong cơ, cấp máu nhiều hơn ở đầu gần hay nguyên ủy của cơ.

Cấp máu cơ Loại III

Kiểu cấp máu bao gồm những loại cơ có hai cuống trội riêng biệt từ hai động mạch khu vực khác nhau.

Cấp máu cơ Loại IV

Kiểu cấp máu bao gồm các cơ có nhiều cuống mạch tương tự nhau (đường kính như nhau) đi vào cơ tại những điểm dọc theo bụng cơ giữa nguyên ủy và bám tận.

Cấp máu cơ Loại V

Kiểu cấp máu bao gồm các cơ có một cuống mạch trội và nhiều cuống mạch phụ theo tiết đoạn.

Các cơ thuộc Cấp máu Loại I

Bao gồm các cơ: cơ bụng chân, cơ căng mạc đùi, cơ khuỷu, cơ rộng giữa…

Các cơ thuộc Cấp máu Loại II

Bao gồm các cơ: cơ nhị đầu đùi, cơ dạng ngón chân cái, cơ thon, cơ cánh tay quay, cơ bám da cổ, cơ thẳng đùi, cơ ức đòn chũm, cơ rộng ngoài…

Các cơ thuộc Cấp máu Loại III

Bao gồm các cơ: cơ bán mạc, cơ răng trước, cơ thẳng bụng, cơ mông lớn…

Các cơ thuộc Cấp máu Loại IV

Bao gồm các cơ: cơ chéo bụng ngoài, cơ may, cơ chày trước và các cơ nhỏ khác như cơ gấp các ngón chân dài, cơ duỗi các ngón chân dài, cơ duỗi ngón chân cái dài…

Các cơ thuộc Cấp máu Loại V

Bao gồm các cơ rộng dẹt như: cơ lưng rộng, cơ ngực lớn (cơ ngực to)…

Đặc điểm nuôi dưỡng vạt da ở cơ Loại II

Khả năng nuôi dưỡng đảo da nằm trên cơ lớn nhất khi nó nằm trên phần cơ do cuống mạch trội nuôi dưỡng, ngược lại đảo da càng ít có khả năng sống khi nằm trên vùng cơ do cuống mạch nhỏ cấp máu.

Đặc điểm ứng dụng phẫu thuật của cơ Loại III

Vạt da - cơ dựa trên loại cơ này rất cơ động, có thể sử dụng theo từng phần của cơ, đặc biệt cơ thẳng bụng có thể sử dụng một đảo da lấy cuống ở phía trên hay phía dưới.

Hạn chế phẫu thuật của cơ Loại IV

Ít được sử dụng trong phẫu thuật tạo hình hơn vì các cuống mạch ngắn, một cuống đơn lẻ quá nhỏ để cấp máu cho toàn bộ cơ, và da phủ phần lớn được cấp máu bởi nhánh xuyên mạc da nên không thể dùng làm nền cho vạt cơ da.

Đặc điểm ứng dụng phẫu thuật của cơ Loại V

Là cơ sở cho vạt cơ - da hữu dụng nhất trong phẫu thuật phục hồi, có thể dựa trên bất kỳ cuống mạch nào, nhưng không thích hợp với chuyển vạt tự do dựa trên các cuống mạch phụ vì mỗi cuống mạch quá bé.