Biodiversiteit van gewervelden

vertebrata

gewervelde dieren

echinodermata

stekelhuidigen

chordata

zorgt voor stevigheid van het lichaam maar is nog altijd soepel (voorloper ruggegraat)

chephalochordata

lancetvisjes

urochordata

zakpijpen

celklievingen

een cel deelt door een mitotische deling in 2 dochtercellen maar er is geen vergroting van het totale volume van de cellen

amniota

vogels, reptielen en zoogdieren

myxini en petromyzontida

rondmondigen, cyclostomata

later agnata

kaaklozen --> filtervoeders

craniata

dieren met schedel

chondrichtyes

kraakbenige vissen (haaien en roggen)

osteichtyes

beenvissen, verbeend endoskelet

actinopterygii

straalvinnigen

sarcopterygii

kwastvinnigen

choanen

inwendige neusopeningen

dipnoi

longvissen

tetrapoda

viervoetigen, borststructuren omgevormd tot poten

gymnophiona

wormsalamanders

urodele

salamanders

anura

kikkers

amniota

extra embryonale vliezen, zorgen voor afleggen van eieren die zonder water konden broeden

sauropsida

reptielachtigen (dino's, reptielen en vogels)

mammalia

zoogdieren

pisces

visachtigen (geen monofyletische groep)

crossopterygii

onderscheiden van kwastvinnige visachtigen met kwastvinnige tetrapoden

anamnia

vormen die geen extra embryonale vliezen produceren

radiaalklieving

3 deelvlakken die allemaal loodrecht staan ten opzichte van elkaar

spiraalklievingen

elke cel zal delen onder een schuin vlak --> volgende cel kwartslag gedraaid, uiteindelijk vorming van spiraal

atrioporus

het water dat via de kieuwspleet in het atrium terecht kwam gaat langs hier naar buiten

homeotische genen

verschillende genen die tot expressie komen afhankelijk langs de lengteas van het lichaam

schedel

skelet dat gehoororgaan, reukorgaan en de hersenen verbind en beschermd

endoskelet

een skelet dat volledig inwendig aanwezig is en neit buiten het lichaam terecht komt

postcraniaal

de wervelkolom en ales wat daar rechtstreeks mee verbonden is

appendiculair skelet

het skelet in de parige ledematen, godel altijd al dan niet rechtstreeks verbonden met de wervelkolom

haikouelle

waarschijnlijk de vroegste vertebrata

crown

clade waaruit recente groepen zijn ontstaan

stem

aftakkingen dei geen aanleiding geven tot recente vormen en uitsterven van andere groepen

mandibulaire boog

eerste kieuwboog

velum

schermt de mond af van de farynx en dient om zich ergens aan vast te zuigen

voorste hersenblaasje

reukorgaan

middelste hersenblaasje

oog orgaan

achterste hersenblaasje

oor orgaan

neurocranium

ligt rond zintuigkapsels met neus en oor volledig ingenomen waardoor ze niet beweeglijk zijn

hyoid boog

tweede kieuwboog

branchiale bogen

vanaf de derde tot de zevende kieuwboog

neuraalbogen

gaan neuraalbuis gaan beschermen die errond ligt

myxini

slijmprikken

faryngocutane opening

komt van de farynx en loopt naar de huid

pericardiale holte

een deel van de coeloomholte die rond het hart komt te liggen

cloaca

verbinding van de coeloomholte en ingewanden naar de buitenwereld

petromyzontida

prikken

osculum

inwendige kieuwspleet

spyraculum

uitwendige kieuwspleet

anadroom

verplaatsen naar het zoetwater om zich voort te planten

catadroom

verplaatsen naar het zeewater om zich voort te planten

gemineraliseerd weefsel

kristallen worden afgezet in weefsel wat zorgt voor het hard worden van dat weefsel

cellulair been

bij het doorsnijden van het been zijn er nog cellen aanwezig

parige extremiteiten

vinnen die uitsteken en parig zijn

tesserae

losse beenplaatjes

hypocercale staart

de omgebogen chorda is naar onder gebogen

clasper

copulatiestructuur bij mannelijke individuen die aanwezig is bij de pelvische vin

holocephali

ratvissen of draakvissen, draadvormige staart en goed ontwikkelde borstvinnen

neoselachii

nieuwe haaiachtigen

batoidea

dorsoventraal afgeplatte kraakbeenvissigen met onder andere de roggen

selachimotpha

niet dorsoventraal afgeplat = echte haaien

undulatoren

golfbeweging die naar achter loop over de vinnen

oscillatoren

beweging van de vinnen op en neer

rostrum

verlenging van de schedel ter hoogte van de snuit

homodont

alle tanden in de kaak hebben dezelfde vorm

heterodont

tanden hebben een verschillende vorm

cookie cutter sharks

kleine haaien met vlezige lippen met plaatvormige tanden

chimaera

1 kieuwspleet net hezelfde als een beenvis

hexanchus

6 kieuwspleten

heptranchus

7 kieuwspleten

interbrachiaal septum

kraakbeenstrookjes die tot de buitenkant van de kaak doorlopen

branchitenia

hoornachtige draadjes aan de voorkant van de kaak die dienen als een zeef voor het water

stenobasale vin

basale elementen van de vin bestaan uit 3 delen

electroperceptie

kunnen elektrische pulsen detecteren

ampulla van lorenzini

kanaaltje gevuld met geleid die elektrisch geleidend is

tapetum lucidum

laagje kristallen in het oog die als een spiegel licht kunnen weerkaatsen

zijlijnsysteem

openingen in huid waar water in kanaal kan stromen met neuromasten erin, laten de delen langs de vis perfect weten waar er water verplaatst wordt

rectaalklier

een klier verbonden met het rectum die de overtollige zouten verwijdert

foetaal kanabilisme

wijfje legt eieren af en gaan naar de uterus. het eerste embryo wat uitkomt begint de broertjes en zusjes op te eten tot ze groot genoeg zijn en geboren worden

durofagen

kraken hard voedsel

crrossopterygii

visachtige kwastvinnigen

ossificatie

vervangen van kraakbeen door been

chondraal been

eerst kraakbenige template waarop of waarin been wordt gevormd

dermaal been

been wordt gevormd zonder dat er kraakbeen aan te paskomt

pterygioforen

structuren die de vinnen dragen

ganoïdschubben

onderaan laag compactbeen, spongiusbeen, verschillende eenheden van dentine met wit randje in glazuurlaag

elasmoïdschubben

recentere organismen verdwijnt glazuur, dentine en spongiusbeen. enkel compactbeen

cosmoïdschubben

holtes van spongiusbeen waarin openingen naar buiten toe worden gevormd

romboïdschubben

ruivormige schubben die allemaal tegen elkaar zitten

cycloïdschubben

allemaal zeer dunne schijfjes die elkaar half overlappen en afgerond zijn, liggen dakpansgewijs

ctenoïdschubben

aan de voorrand van de schub staan nog extra stekeltjes op

zwemblaas

zorgt voor de regeling van het drijfvermogen op een energetisch interessante manier

tetrapodamorpha

alle visachtigen die tetrapoda achtig zijn

crossopterygii

alle visachtigen die geen tetrapoda achtigen zijn

biserieel archipterygium

de radialen zijn basaal ingeplant op het metaphterygium

uniseriaal

alleen aan de voorkant preaxiale radialen, aan de achterkant versmolten met mesomeren