COMPUTER FUNDAMENTALS

Hardware

CPU

bộ xử lý trung tâm

Instruction

lệnh máy

Process

chương trình đang chạy

RAM

Bộ nhớ làm việc tạm thời

Storage

bộ nhớ lưu trữ lâu dài

Register

vùng nhớ cực nhanh bên trong CPU

Cache

Bộ nhớ tốc độ cao gần CPU

ALU (Arithmetic Logic Unit)

Bộ phận thực hiện phép toán và logic

Control Unit

Bộ phận điều khiển việc thực thi lệnh

Logic Operation

phép toán logic

Logic Gate

Cổng Logic

Transistor

Linh kiện bán dẫn dùng để xây dựng mạch xử lý

Boolean

kiểu giá trị có True/False

AND

cả hai điều kiện phải đúng

OR

ít nhất một điều kiện đúng

NOT

đảo giá trị

Comparison

Phép so sánh

Hertz (Hz)

Số chu kỳ mỗi giây

Clock Speed/ Clock Frequency

Tần số hoạt động của CPU

Clock Cycle

một chu kì xung nhịp

GHz (Gigahertz)

Tỷ Hz

Core

nhân xử lý

IPC (Instructions Per Cycle)

Số Instruction có thể xử lý trong mỗi Cycle

RAM (Random Access Memory)

bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên

Volatile Memory

bộ nhớ mất dữ liệu khi mất nguồn

Working Memory

bộ nhớ làm việc

Swap

Vùng Storage được OS dùng tạm như bộ nhớ

Memory Cell

ô nhớ lưu một đơn vị dữ liệu

DRAM (Dynamic RAM)

loại RAM phổ biến

Refresh

quá trình duy trì/khôi phục trạng thái của DRAM

Non-volatile Memory

bộ nhớ vẫn giữ dữ liẹu khi mất điện

Memory Hierarchy

hệ thống phân cấp bộ nhớ

Latency

độ trễ

Bottleneck

điểm nghẽn làm giới hạn hiệu năng

Instructions Execution

quá trình CPU thực thi lệnh

HDD (Hard Disk Drive)

ổ cứng cơ

SSD (Solid-State Drive)

ổ lưu trữ thể rắn

NAND Flash Memory

Công nghệ bộ nhớ flash dùng trong SSD

Magnetic Disk

Đĩa từ

Disk I/O

hoạt động đọc/ghi dữ liệu Storage

Mechanical Movement

chuyển động cơ học

Seek Time

thời gian đầu đọc tìm đén vị trí dữ liệu

Rotational Latency

thời gian đĩa qua đến đúng vị trí

Random I/O

đọc/ghi dữ liệu ở các vị trí không liên tục

SSD Controller

bộ điều khiển quản lý việc đọc/ghi SSD

NIC (Network Interface Card)

Card/bộ điều khiển giao tiếp mạng

Network Interface

giao diện mạng

MAC Address

địa chỉ phần cứng của network interface

Ethernet

công nghệ mạng có dây phổ biến

Wireless NIC

giao diện mạng không dây

Network Stack

tập hợp các thành phần phần mềm xử lý networking

Data link Layer

tầng liên kết dữ liệu, Layer 2

Transmit

gữi dữ liệu

Recevice

nhận dữ liệu

Network Frame

khung dữ liệu ở layer 2

CPU Overload

CPU quá tải

CPU Staturation

CPU không còn đủ năng lực phục vụ workload hiện tại

Workload

khối lượng công việc

Scheduler

bộ lập lịch của OS, quyết định process/thread nào được chạy

Process/ thread

đơn vị thực thi của chương trính

Throughput

lượng công việc xử lý được trong một khoảng thời gian

Response Time

thời gian hệ thống phản hồi

Timeout

quá thời gian chờ cho phép

Bottleneck

điểm nghẽn, thành phần giới hạn hiệu năng toàn hệ thống

Memory Latency

thời gian CPU phải chờ dữ liệu từ memory

Memory Bandwidth

lượng dữ liệu memory có thể truyền trong một giây

Cache Miss

CPU không tìm thấy dữ liệu cần thiết trong cache và phải lấy từ tầng memory thấp hơn

CPU Utilization

mức độ CPU đang được sử dụng