def gep

Kinderen met gedrags- en emotionele problemen

Overkoepelende term voor kinderen/jongeren die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal gedragen of emoties vertonen, los van ernst, oorzaak of context.

Probleemgedrag (Van der Ploeg)

Gedrag dat strijdig is met geldende normen en regels en/of door deskundigen als problematisch wordt beoordeeld op basis van psychische (on)gezondheid.

Externaliserend probleemgedrag

Naar buiten gericht probleemgedrag zoals agressie of woede-uitbarstingen.

Internaliserend probleemgedrag

Naar binnen gericht probleemgedrag zoals angst, depressie of terugtrekgedrag.

Handelingsverlegenheid

Niet weten hoe te reageren, waardoor storend gedrag onbedoeld versterkt wordt.

Verontrustende leefsituatie (VLS)

Situatie waarin de ontwikkeling van een kind bedreigd wordt door omgevingsfactoren.

Ontwikkelingsstoornis

Neurobiologisch aangeboren stoornis.

Sociaal construct (kindermishandeling)

Wat als mishandeling wordt gezien is maatschappelijk en historisch bepaald.

Continuümgedachte

Gedrag verschilt kwantitatief, niet kwalitatief, en bevindt zich op een schaal.

Contextgebonden probleemgedrag

Probleemgedrag dat zich slechts in één context voordoet.

Contextoverschrijdend probleemgedrag

Probleemgedrag dat zich in meerdere contexten voordoet en wijst op ernstigere problematiek.

Classificatie

Het indelen van problemen en stoornissen in categorieën.

Klinisch-psychiatrische classificatie

Stoornissen worden gezien als duidelijk afgebakende ziekte-entiteiten met criteria.

Diagnostische criteria

Criteria waaraan voldaan moet zijn om een stoornis vast te stellen.

Differentiaaldiagnostische criteria

Criteria om andere mogelijke oorzaken uit te sluiten.

Categoriaal classificatiesysteem

Men heeft een stoornis of niet (zwart-wit).

DSM-5

Handboek waarin psychische stoornissen gecategoriseerd zijn volgens criteria.

Dimensioneel classificatiesysteem

Gedrag wordt beoordeeld op een continuüm. - Empirisch-statischtische classificatiesystemen 

ASEBA

Achenbach System of Empirically Based Assessment; dimensioneel beoordelingssysteem.

CBCL

Child Behavior Checklist; vragenlijst voor ouders.

TRF

Teacher Report Form; vragenlijst voor leerkrachten.

YSR

Youth Self Report; zelfrapportage door jongeren.

Diagnostiek

Proces van informatieverzameling om problemen te onderkennen en te begrijpen.

Onderkennende diagnose

Vaststellen welke stoornis aanwezig is.

Handelingsgerichte diagnostiek

Diagnostiek gericht op wat helpt in begeleiding en ondersteuning.

Oppositioneel-opstandige stoornis (ODD)

Aanhoudend patroon van negatief, opstandig en vijandig gedrag.

Normoverschrijdend-gedragsstoornis (CD)

Ernstig antisociaal gedrag waarbij rechten van anderen worden geschonden.

Periodiek explosieve stoornis (PES)

Terugkerende impulsieve agressieve uitbarstingen.

Comorbiditeit

Het samen voorkomen van meerdere stoornissen bij één persoon.

Competentie

Het vermogen om ontwikkelingstaken adequaat aan te pakken binnen een context.

Competentiemodel

Model dat focust op het versterken van vaardigheden in plaats van tekorten.

Ontwikkelingstaak

Leeftijdsgebonden uitdaging die iemand moet leren hanteren.

Balansmodel

Ontwikkeling hangt af van de balans tussen draagkracht en draaglast.

Risicofactoren (stressoren)

Factoren die de balans verstoren en ontwikkeling bedreigen.

Multicomplexe problematiek

Onontwarbaar geheel van samenhangende problemen die elkaar beïnvloeden.

Armoedekluwen / crisiscyclus

Opeenvolging van crisissen binnen maatschappelijke achterstelling.

De 4 W’s

Werken, Wonen, Welzijn en Weten; kerngebieden van participatie.

Interpersoonlijk geweld

Ernstig geweld tussen mensen, gekenmerkt door machtsconflict en wantrouwen.

Familiaal geweld

Geweld binnen het gezin of tussen partners, inclusief kindermishandeling.

Kindermishandeling (VK-definitie)

Elke vorm van lichamelijk, emotioneel of seksueel geweld of verwaarlozing die de ontwikkeling schaadt.

Lichamelijke mishandeling/verwaarlozing

Fysiek geweld of onvoldoende lichamelijke zorg.

Emotionele mishandeling/verwaarlozing

Psychisch geweld of gebrek aan emotionele zorg.

Seksueel misbruik

Seksuele activiteiten met een kind voor behoeftebevrediging van een volwassene.

Factitious Disorder Imposed on Another

Volwassene veroorzaakt of verzint ziekte bij kind om aandacht te krijgen.

Shaken Infant Syndrome (SIS)

Hersenletsels bij baby door hardhandig schudden.

Psychogene dwerggroei (failure to thrive)

Lichamelijke ontwikkelingsachterstand door emotionele verwaarlozing.

Siblingmishandeling

Herhaald fysiek, emotioneel of seksueel geweld tussen broers en zussen.

Partnergeweld

Emotioneel, fysiek, seksueel, sociaal of economisch geweld tussen partners.

Oudermishandeling

Geweld van een kind tegenover ouder(s).

(Cyber)pesten

Herhaald, doelbewust kwetsend gedrag online of offline.

Sexting

Verzenden van seksuele beelden; risicovol bij dwang of misbruik.

Grooming

Volwassenen die jongeren online benaderen met seksuele bedoelingen.