Anatomia kolos 4 teoria Głowa - ratuj się kto może | Quizlet

spoidłowe

Co to za włókna?

(warstwy I-III, łączą ośrodki korowe w różnych półkulach)

asocjacyjne

Co to za włókna?

(warstwy I-III, łączą ośrodki korowe w tej samej półkuli)

projekcyjne

Co to za włókna?

(warstwy IV-VI, łączą ośrodki korowe z innymi ośrodkami OUN np.

wzgórzem / prążkowiem / pniem mózgowia / rdzeniem kręgowym

a

1

12.KORA PROJEKCYJNA

Somatotopia - różne części ciała są reprezentowane w konkretnych, uporządkowanych

obszarach kory (Homunkulus)

Tonotopia - różne częstotliwości dźwięku aktywują określone, uporządkowane miejsca kory

Retinotopia - sąsiednie punkty na siatkówce oka są reprezentowane przez sąsiednie neurony

w korze wzrokowej

a) Pierwszorzędowa kora ruchowa (somatomotoryczna)

- zakręt przedśrodkowy i przednia część płacika okołośrodkowego

- pole 4 Brodmana

- wysyła info do przeciwległej połowy ciała

b) Pierwszorzędowa kora czuciowa

(somatosensoryczna)

- zakręt zaśrodkowy i tylna część płacika

okołośrodkowego

- pola 1, 2, 3 Brodmana

- odbiera info od przeciwległej połowy ciała

c) Pierwszorzędowa kora słuchowa

- zakręty skroniowe poprzeczne

- pole 41 Brodmana

- odbiera info z obu uszu

d) Pierwszorzędowa kora wzrokowa

- po obu stronach bruzdy ostrogowej

- pole 17 Brodmana

- odbiera info z lewych lub prawych „połówek”

pola widzenia obu oczu

e) Obszar ruchowy mowy (Broca) i czuciowy

mowy (Wernicke)

- w półkuli dominującej

b

2

Oto lista gałęzi tętnicy szyjnej wewnętrznej wraz z informacją, od której jej części odchodzą:

1. Część szyjna

🔸 Nie oddaje żadnych gałęzi

2. Część skalista

🔸 Tętnica kanału skrzydłowego

🔸 Gałąź szyjno-bębenkowa

3. Część jamista

🔸 Gałęzie przysadkowe dolne

🔸 Gałęzie zatokowe

🔸 Gałęzie splotu jamistego

🔸 Gałęzie nerwu bloczkowego

4. Część mózgowa

🔸 Tętnica oczna

🔸 Tętnica łącząca tylna

🔸 Tętnica naczyniówkowa przednia

🔸 Tętnica środkowa mózgu

🔸 Tętnica przednia mózgu

🔸 Gałęzie przysadkowe górne

e

3

a) droga sznurów tylnych (rdzeniowo-opuszkowa, czucie epikrytyczne: ułożenie, ruch,

wibracja, dotyk różnicujący)

b) droga sznurów przednich i bocznych (rdzeniowo-wzgórzowa, czucie protopatyczne: ból,

temperatura, dotyk niezróżnicowany)

! uszkodzenie sznurów tylnych daje objawy po tej samej stronie (skrzyżowanie jest za

sznurami)

! uszkodzenie sznurów przednich i bocznych daje objawy po stronie przeciwnej (skrzyżowanie

jest przed sznurami), możliwe 1-2 segmenty poniżej uszkodzenia przez obecność bocznic

! uszkodzenie istoty szarej rogu tylnego powoduje całkowity dermatomalny ubytek czucia

e

4

Rdzeń przedłużony powstaje z tyłomózgowia wtórnego (wcześniej embriologicznie tyłomózgowie).

Śródmózgowie złożone jest z pokrywy śródmózgowia i konarów mózgu

Dół międzykonarowy leży między konarami mózgu, z przodu od mostu, w obrębie śródmózgowia.

Blaszka pokrywy leży na tylnej powierzchni śródmózgowia, nad wodociągiem mózgu.

Rdzeń przedłużony łączy się z móżdżkiem przez konary dolne.

Rdzeń przedłużony przechodzi w rdzeń kręgowy na wysokości otworu wielkiego czaszki.

Lista dróg przechodzących przez rdzeń przedłużony wraz z ich lokalizacją:

Drogi czuciowe — nakrywka

Drogi piramidowe (ruchowe) — piramidy

Drogi korowo-opuszkowe (ruchowe) — piramidy i okolice wokół nich

Drogi autonomiczne — różne części nakrywki i okolice jądra nerwu błędnego

Drogi szlaków współczulnych — boczna część rdzenia przedłużonego

e

5

Fornix – funkcja i połączenia

✅ Funkcje (rola):

Przewodzenie impulsów nerwowych w obrębie układu limbicznego – głównie między Hipokampem a innymi strukturami limbicznymi.

Uczestniczy w procesach pamięciowych, zwłaszcza konsolidacji pamięci długotrwałej.

Tworzy część kręgu Papeza – strukturalnej pętli odpowiedzialnej za integrację emocji i pamięci.

Struktury połączone przez sklepienie:

Hipokamp → wysyła wypustki aksonalne, które biegną przez sklepienie.

Ciała suteczkowate – główny cel włókien eferentnych z hipokampa.

Jądra przegrody – część włókien odgałęzia się wcześniej i biegnie do przegrody przezroczystej i pola przegrody.

Jądro przednie wzgórza – pośrednio poprzez ciała suteczkowate i drogę suteczkowo-wzgórzową (w kręgu Papeza).

Przeciwległy hipokamp (w drugiej półkuli) – przez spoidło sklepienia następuje wymiana informacji między obiema półkulami.

d

6

🟦 Dół przedni czaszki

🔹 Podstawa:

Części oczodołowe kości czołowej

Blaszka sitowa kości sitowej

Skrzydła mniejsze kości klinowej

Trzon kości klinowej (przednia część)

🔹 Ograniczenia:

Od tyłu: brzegi tylne skrzydeł mniejszych kości klinowej i brzeg przedni bruzdy skrzyżowania

Bocznie i z przodu: łuska kości czołowej

Od dołu: strop oczodołów, blaszka sitowa i trzon kości klinowej

🟨 Dół środkowy czaszki

🔹 Podstawa:

Trzon kości klinowej

Skrzydła większe kości klinowej

Części łuskowe i skaliste kości skroniowych

🔹 Ograniczenia:

Od przodu: brzegi tylne skrzydeł mniejszych kości klinowej i bruzda skrzyżowania wzrokowego

Od tyłu: górne brzegi części skalistych kości skroniowych i grzbiet siodła

Bocznie: ściany boczne czaszki, czyli kość skroniowa i ciemieniowa

🟥 Dół tylny czaszki

🔹 Podstawa:

Grzbiet siodła kości klinowej

Kość potyliczna

Części skaliste i sutkowe kości skroniowych

🔹 Ograniczenia:

Od przodu: grzbiet siodła i górne brzegi części skalistych kości skroniowych

Od tyłu i dołu: łuska kości potylicznej

Bocznie: kości skroniowe – części skaliste i sutkowe

e

7

c) Droga korowo-jądrowa (dla mięśni zaopatrywanych przez nerwy czaszkowe, po przeciwnej stronie lub z dwóch stron)

- neuron I: komórka warstwy V (piramidowej wewnętrznej): ciało w korze ruchowej → akson

→ wieniec promienisty → kolano torebki wewnętrznej → odnoga mózgu → pęczki podłużne

mostu → jądro ruchowe nerwu czaszkowego

- neuron II: nerw czaszkowy

!!! jądra ruchowe pobudzane z:

- obu półkul: górna część jądra n. VII, jądro dwuznaczne (n. IX, X, XI), jądro ruchowe n. V,

- z przeciwległej półkuli: dolna część jądra n. VII, jądro n. XII

!!! impulsy do jąder ruchowych nn. III, IV i VI są wysyłane z obydwóch stron aby skorelować

ruchy obu gałek ocznych, z ośrodków pnia mózgowia (ośrodek mostowy skojarzonego

spojrzenia do boku i jądro pęczka podłużnego przyśrodkowego, które są pod wpływem

korowego ośrodka skojarzonego spojrzenia do boku w płacie czołowym)

e

8

Dół przedni czaszki

🔸 Otwory blaszki sitowej

➡️ Nerwy węchowe (I)

🔸 Otwór sitowy przedni

➡️ Tętnica, żyła i nerw sitowy przedni

Dół środkowy czaszki

🔸 Kanał nerwu wzrokowego

➡️ Nerw wzrokowy (II)

➡️ Tętnica oczna

🔸 Szczelina oczodołowa górna

➡️ Nerw okoruchowy (III)

➡️ Nerw bloczkowy (IV)

➡️ Nerw oczny (V1 - gałąź nerwu trójdzielnego)

➡️ Nerw odwodzący (VI)

➡️ Żyła oczna górna

➡️ Włókna współczulne ze splotu jamistego

🔸 Otwór okrągły

➡️ Nerw szczękowy (V2)

🔸 Otwór owalny

➡️ Nerw żuchwowy (V3)

➡️ Gałąź oponowa tętnicy szczękowej

➡️ Nerw skalisty mniejszy

🔸 Otwór kolcowy

➡️ Tętnica i żyła oponowa środkowa

➡️ Gałąź oponowa nerwu żuchwowego

🔸 Otwór poszarpany

➡️ Nerw skalisty większy

➡️ Nerw skalisty głęboki

➡️ Tętnica szyjna wewnętrzna leży nad, ale nie przechodzi przez otwór!

b

9

8. Układ pozapiramidowy / jąder podstawnych

a) zawiera struktury:

- kresomózgowia: gałka blada i prążkowie (jądro ogoniaste i skorupa),

- międzymózgowia: jądro niskowzgórzowe

- śródmózgowia: istota czarna

b) Prążkowie: 90% neurony projekcyjne GABA-ergiczne z enkefaliną lub substancją P; aksony

neuronów GABA/Enk osiągają gałkę bladą zewnętrzną, a GABA/P gałkę bladą wewnętrzną)

c) Klasyczna pętla neuronalna (na obrazku):

kora mózgu → prążkowie → gałka blada → wzgórze → kora mózgu

! źródłem dopaminy dla prążkowia jest część zbita istoty czarnej

b

10

c

11

Układ limbiczny, układy pamięciowe, strach i emocje

1. Zasadnicze części (nie ma jednoznacznej, zamkniętej listy struktur)

- kresomózgowie: ciało migdałowate, hipokamp, przegroda, jądro półleżące, sklepienie, kora

przedczołowa, płat limbiczny (zakręt przykrańcowy, pole podspoidłowe, zakręt obręczy,

zakręt przyhipokampowy)

- międzymózgowie: wzgórze, podwzgórze, uzdeczki

- pień mózgowia: pole brzuszne nakrywki, miejsce sinawe, jądra szwu, jądro

międzykonarowe, istota szara okołowodociągowa

2. Funkcje

- percepcja węchu (najstarsza filogenetycznie)

- inicjowanie i koordynacja procesów związanych z pamięcią

- kształtowanie emocji, motywacji i poczucia nagrody

- inicjowanie działań złożonych, opartych na funkcjach uświadomionych w powiązaniu z

emocjami, popędami i funkcjami wegetatywnymi

e

12

🔊 Droga słuchowa – przebieg od ucha wewnętrznego:

Ślimak (cochlea)

– Receptory słuchu: komórki rzęsate (hair cells) w narządzie spiralnym (Cortiego)

– Generują impulsy nerwowe

Zwój spiralny ślimaka (spiral ganglion)

– Ciała komórek nerwowych I rzędu (neuronów czuciowych)

Nerw ślimakowy (cochlear nerve)

– Część nerwu przedsionkowo-ślimakowego (vestibulocochlear nerve, VIII)

Jądra ślimakowe brzuszne i grzbietowe (ventral and dorsal cochlear nuclei)

– W rdzeniu przedłużonym (medulla oblongata)

– Tu zaczynają się neurony II rzędu

Ciało czworoboczne (trapezoid body)

– Miejsce skrzyżowania części włókien (skrzyżowanie słuchowe)

Jądra oliwki górnej (superior olivary nuclei)

– Integracja informacji z obu uszu (istotna dla lokalizacji dźwięku)

Wstęga boczna (lateral lemniscus)

– Pasmo włókien biegnących ku górze przez most (pons)

– Część z synapsami w jądrze wstęgi bocznej (nucleus of lateral lemniscus)

Wzgórek dolny pokrywy śródmózgowia (inferior colliculus of the midbrain)

– Ośrodek integrujący bodźce słuchowe

Ciało kolankowate przyśrodkowe (medial geniculate body)

– Wzgórze (thalamus)

– ostatnia stacja przekaźnikowa przed korą

– Neurony III rzędu

Promienistość słuchowa (auditory radiation)

– Włókna biegnące z ciała kolankowatego przyśrodkowego do kory

Kora słuchowa pierwszorzędowa (primary auditory cortex)

– Zakret skroniowy górny (superior temporal gyrus), pole Brodmanna 41 i 42

– Znajduje się w zakręcie Heschla (Heschl’s gyrus)

e

13

🧠 3 strefy czynnościowe móżdżku:

Strefa przedsionkowa (móżdżek przedsionkowy) – Obejmuje płat kłaczkowo-grudkowy (flocculonodular lobe)– Odpowiada za utrzymanie równowagi i kontrolę ruchów gałek ocznych (koordynacja układu przedsionkowego i okoruchowego)

Strefa rdzeniowa (móżdżek rdzeniowy) – Obejmuje robaka (vermis) i strefę przyrobaczkową półkul– Reguluje napięcie mięśniowe i koordynuje ruchy tułowia i kończyn

Strefa mózgowa (móżdżek półkulowy) – Obejmuje boczne części półkul móżdżku– Uczestniczy w planowaniu, precyzji i timing’u ruchów dowolnych

🧠 3 warstwy kory móżdżku:

Warstwa drobinowa – Zawiera wypustki neuronów i interneurony (komórki gwiaździste i koszyczkowe), miejsce licznych synaps

Warstwa zwojowa (komórek Purkinjego) – Zawiera duże komórki Purkinjego – jedyne komórki wysyłające sygnał z kory móżdżku (do jąder móżdżku)

Warstwa ziarnista – Zawiera liczne małe komórki ziarniste i komórki Golgiego, otrzymuje informacje z dróg aferentnych

🧠 3 jądra móżdżku:

Jądro zębate (dentate nucleus)– Największe; odpowiada za precyzję i planowanie ruchów dowolnych (związane z móżdżkiem półkulowym)

Jądro czopowate – Bierze udział w regulacji ruchów kończyn (związane z przyrobaczkową strefą)

Jądro wierzchu– Odpowiada za równowagę i postawę ciała (związane z robakiem i móżdżkiem przedsionkowym)

🧠 3 konary móżdżku:

Konar dolny móżdżku – Łączy móżdżek z rdzeniem przedłużonym, przewodzi informacje z jąder przedsionkowych i rdzenia kręgowego

Konar środkowy móżdżku – Największy konar; przewodzi informacje z mostu (droga mostowo-móżdżkowa)

Konar górny móżdżku – Główna droga wyjściowa z móżdżku (do wzgórza i jądra czerwiennego); łączy móżdżek ze śródmózgowiem

- reguła 7*3 (móżdżek ma 3 strefy czynnościowe kory, 3 warstwy kory, 3 jądra, 3 tętnice, 3

płaty, 3 konary i 3 powierzchnie)

c

14

🧠 Płat czołowy półkuli dominującej – najważniejsze struktury i funkcje

(dominująca = najczęściej lewa u osób praworęcznych)

🔹 1. Kora ruchowa (pole 4 Brodmanna)

– Zakret przedśrodkowy (precentral gyrus)

– Odpowiada za wykonywanie ruchów dowolnych

– somatotopia

🔹 2. Kora przedruchowa i dodatkowa (pola 6 i 8)

– Planowanie ruchów, koordynacja, przygotowanie sekwencji

– Pole 8: ruchy gałek ocznych (korowy ośrodek skojarzonego spojrzenia w bok)

🔹 3. Ośrodek Broki (pole 44 i 45)

– Zakret czołowy dolny (inferior frontal gyrus)

– Produkcja mowy

– artykulacja, składnia, planowanie wypowiedzi

– Uszkodzenie: afazja ruchowa (Broki)

🔹 4. Kora przedczołowa (pola 9–12, 46, 47)

– Funkcje wykonawcze: planowanie, przewidywanie, kontrola impulsów, osobowość

– Część grzbietowo-boczna: funkcje poznawcze

– Część oczodołowa: kontrola emocji i zachowań społecznych

📝 Hasła kluczowe:

Zakręt przedśrodkowy – ruch

Pole Broki – mowa

Kora przedczołowa – decyzje, planowanie, osobowość

Ruchy dowolne i skojarzone spojrzenie

Lateralizacja funkcji językowych

b

15

📍 Lokalizacja

Znajduje się w dole skrzydłowo-podniebiennym, między trzonem szczęki a wyrostkiem skrzydłowatym kości klinowej.Leży tuż poniżej nerwu szczękowego (V2), z którym jest anatomicznie i funkcjonalnie związany.

🔌 Korzenie zwoju (co do niego wchodzi):

1. Korzeń przywspółczulny

– Nerw skalisty większy (nervus petrosus major, gałąź nerwu twarzowego – CN VII)

– Zawiera włókna przywspółczulne przedzwojowe

– Synapsa: tak, w zwoju

– Funkcja: unerwienie gruczołów łzowych, nosowych, podniebiennych

2. Korzeń współczulny

– Nerw skalisty głęboki (nervus petrosus profundus, z splotu szyjno-tętniczego wewnętrznego)

– Włókna współczulne pozazwojowe (zwoju szyjnego górnego pnia współczulnego)

– Synapsa: nie, już przebyta w zwoju szyjnym górnym– Funkcja: modulacja przepływu krwi, wpływ na gruczoły

🔁 Oba nerwy (skalisty większy i głęboki) tworzą razem nerw kanału skrzydłowego (nervus canalis pterygoidei, n. Vidii), który doprowadza włókna do zwoju.

3. Korzeń czuciowy

– Gałęzie nerwu szczękowego (V2), głównie n. jarzmowy

– Przechodzą bez synapsy

– zwój jedynie jako przekaźnik czucia

🔄 Nerwy wychodzące z zwoju (i rodzaje włókien):

Zazwyczaj mieszane: czuciowe, przywspółczulne zazwojowe, współczulne pozazwojowe.

1. Nerwy nosowe tylne górne (nn. nasales posteriores superiores)

– Do jamy nosowej– Unerwienie błony śluzowej małżowin i przegrody

2. Nerwy podniebienne większy i mniejsze

– Przez kanały podniebienne– Unerwienie czuciowe i autonomiczne (gruczoły, ALE NIE ŚLINIANKA PODŻUCHWOWA) podniebienia twardego i miękkiego

3. Nerw gardłowy

– Do błony śluzowej części nosowej gardła

4. Nerwy oczodołowe

– Do okostnej oczodołu i zatoki klinowej

5. Gałąź do nerwu jarzmowego i dalej do łzowego

– Włókna przywspółczulne zazwojowe

→ przez n. jarzmowy (od V2) i n. łzowy (od V1)

– Ostatecznie dochodzą do gruczołu łzowego

d

16

🟫 1. Ściana górna – pokrywowa

(ściana stropowa)

→ oddziela jamę bębenkową od jamy czaszki (dół środkowy czaszki)

🟫 2. Ściana dolna – szyjno-żylna

(ściana dno jamy bębenkowej)

→ przylega do opuszki żyły szyjnej wewnętrznej

🟫 3. Ściana boczna – błoniasta

→ utworzona głównie przez błonę bębenkową

🟫 4. Ściana przyśrodkowa – błędnikowa

→ graniczy z uchem wewnętrznym

→ zawiera:

wzgórek (wypukłość kanału ślimaka)

okienko przedsionka (zawiera strzemiączko)

okienko ślimaka (zamknięte błoną wtórną)

🟫 5. Ściana przednia – szyjno-tętnicza

→ przylega do tętnicy szyjnej wewnętrznej

→ zawiera ujścia trąbki słuchowej i kanału mięśnia napinacza błony bębenkowej

🟫 6. Ściana tylna – sutkowa

→ prowadzi do jamy sutkowej przez wejście do jamy sutkowej

→ zawiera wyniosłość kanału nerwu twarzowego i wyniosłość piramidową (z mięśniem strzemiączkowym)

b

17

Mięśnie zewnętrzne gałki ocznej

M.proste

- Otaczają gałkę oczną ze wszystkich stron

- Rozpoczynają się w pierścieniu ścięgnistym wspólnym

^Zbudowane z tkanki łącznej zbitej

^Obejmują kanał wzrokowy i szczelinę oczodołową górną

^Struktury początkowo w niej przebiegające biegną w stożku mięśni prostych w wierzchołku oczodołu

Przyczep końcowy mają na powierzchni gałki ocznej -> do przodu od równika

Sprawdzanie uszkodzeń nerwów w czasie badania fizykalnego

-> pacjent wodzi wzrokiem za ruszającym się palcem lekarza, lekarz obserwuje które

ruchy nie są wykonywane i określa które nerwy nie są sprawne

c

18

Reszta w fiszcze nr 11

🟥 Dół tylny czaszki (posterior cranial fossa)

🔸 Otwór wielki (foramen magnum)

➡️ Rdzeń przedłużony (medulla oblongata)

➡️ Opony (meninges)

➡️ Tętnice kręgowe (vertebral arteries)

➡️ Tętnica rdzeniowa przednia i tylne (anterior and posterior spinal arteries)

➡️ Korzenie rdzeniowe nerwów dodatkowych (spinal roots of accessory nerves, XI)

🔸 Otwór szyjny (jugular foramen)

➡️ Żyła szyjna wewnętrzna (internal jugular vein)

➡️ Nerw językowo-gardłowy (glossopharyngeal nerve, IX)

➡️ Nerw błędny (vagus nerve, X)

➡️ Nerw dodatkowy (accessory nerve, XI)

➡️ Tętnica oponowa tylna (posterior meningeal artery)

🔸 Kanał nerwu podjęzykowego (hypoglossal canal)

➡️ Nerw podjęzykowy (hypoglossal nerve, XII)

🔸 Przewód słuchowy wewnętrzny (internal acoustic meatus)

➡️ Nerw twarzowy (facial nerve, VII)

➡️ Nerw przedsionkowo-ślimakowy (vestibulocochlear nerve, VIII)

➡️ Tętnica błędnikowa (labyrinthine artery)

🔹 Inne otwory czaszki (poza dołami)

🔸 Otwór sutkowy (mastoid foramen)

➡️ Żyła wypustowa sutkowa (mastoid emissary vein)

➡️ Tętnica oponowa tylna (posterior meningeal artery)

🔸 Otwór ciemieniowy (parietal foramen)

➡️ Żyła wypustowa ciemieniowa (parietal emissary vein)

🔸 Kanał tętnicy szyjnej (carotid canal)

➡️ Tętnica szyjna wewnętrzna (internal carotid artery)

➡️ Splot szyjno-tętniczy wewnętrzny (internal carotid sympathetic plexus)

🔸 Kanał mięśniowo-trąbkowy (musculotubal canal)

➡️ Mięsień napinacz błony bębenkowej (tensor tympani muscle)

➡️ Trąbka słuchowa (auditory tube)

c

19

Przewód słuchowy wewnętrzny (internal acustic maestus)

-Rozpoczyna się otworem słuchowym wewnętrznym w tylnym dole czaszki

-Kończy się dnem przewodu (będącym przyśrodkową ścianą przedsionka i

podstawą ślimaka)

-Przewód słuchowy jest podzielony przez grzebień poprzeczny i grzebień

pionowy

Struktury przechodzące przez przewód

Nerw twarzowy - biegnie w polu nerwu twarzowego (górnoprzednie)

Nerw ślimakowy - pole ślimakowe (dolno-przednia)

Nerw przedsionkowy - pole przedsionkowe (tylne-górne i tylnodolne)

Naczynia ucha wewnętrznego (t.błędnikowa)

e

20

b

21

🔹 Nerw okoruchowy (n. okoruchowy – III):

Mięsień dźwigacz powieki górnej

Mięsień prosty górny

Mięsień prosty dolny

Mięsień prosty przyśrodkowy

Mięsień skośny dolny

Mięsień zwieracz źrenicy (część przywspółczulna)

Mięsień rzęskowy (część przywspółczulna)

🔹 Nerw bloczkowy (n. bloczkowy – IV):

Mięsień skośny górny

🔹 Nerw odwodzący (n. odwodzący – VI):

Mięsień prosty boczny

c

22

c) Układ serotoninergiczny

- serotonina (5-HT) = przekaźnik antynocyceptywny

- lokalizacja: śródmózgowie, most i rdzeń przedłużony: jądra szwu

- funkcje: poznawcze i emocjonalne (kontrola zachowań agresywnych, działanie

przeciwdepresyjne i przeciwlękowe), regulacja rytmów dobowych, snu i czuwania, modulacja bólu

b

23

🔹 1. Mięśnie (ruchowo):

Mięśnie wyrazowe twarzy

Mięsień strzemiączkowy

Mięsień rylcowo-gnykowy

Brzusiec tylny mięśnia dwubrzuścowego

🔹 2. Gruczoły (przywspółczulnie):

Gruczoł łzowy

Gruczoły nosowe i podniebienne

Gruczoł podżuchwowy i podjęzykowy

🔹 3. Czucie smakowe (włókna czuciowe specjalne):

Przednie 2/3 języka (poprzez strunę bębenkową)

🔹 4. Czucie ogólne (niewielkie):

Mały fragment skóry małżowiny usznej i przewodu słuchowego zewnętrznego

a

24

Detekcja, czyli n. wzrokowy (i guess)

b

25

Inne nerwy do gruczołów wydzielniczych:

Ślinianka przyuszna - n. uszno-skroniowy (gałąź żuchwowego)

Ślinianka podżuchwowa i podjęzykowa - struna bębenkowa (gałąź n. twarzowego, która dociera do n. językowego (V3)

d

26

b

27

a

28

a

29

Naczynia wchodzące w skład koła tętniczego mózgu (koła Willisa):

🔵 1. Tętnica szyjna wewnętrzna prawa i lewa

– Dwie główne tętnice doprowadzające krew z przodu

🔵 2. Tętnica przednia mózgu prawa i lewa

– Odchodzą od tętnic szyjnych wewnętrznych

🔵 3. Tętnica łącząca przednia

– Łączy obie tętnice przednie mózgu

🔵 4. Tętnica łącząca tylna prawa i lewa

– Łączą tętnicę szyjną wewnętrzną z tętnicą tylną mózgu

🔵 5. Tętnica tylna mózgu prawa i lewa

– Końcowe gałęzie tętnicy podstawnej (która powstaje z połączenia obu tętnic kręgowych)

d

30

🟦 Dół przedni czaszki

Blaszka sitowa

Otwory sitowe

Grzebień koguci

Otwór ślepy

Bruzdy naczyń oponowych przednich

🟨 Dół środkowy czaszki

Siodło tureckie

Dół przysadki

Guzek siodła

Grzbiet siodła

Wyrostki pochyłe przednie i tylne

Bruzda skrzyżowania wzrokowego

Kanał nerwu wzrokowego

Szczelina oczodołowa górna

Otwór okrągły

Otwór owalny

Otwór kolcowy

Otwór poszarpany

Bruzda tętnicy szyjnej

Wycisk nerwu trójdzielnego

Rozwór kanału nerwu skalistego większego

Rozwór kanału nerwu skalistego mniejszego

🟫 Dół tylny czaszki

Otwór wielki

Kanał nerwu podjęzykowego

Otwór szyjny

Otwór słuchowy wewnętrzny

Bruzda zatoki esowatej

Bruzda zatoki poprzecznej

Bruzda zatoki strzałkowej dolnej

Bruzda zatoki potylicznej

Grzebień potyliczny wewnętrzny

Wyniosłość krzyżowata

Kanał kłykciowy

b

31

🟩 Płat ciemieniowy – elementy

🔸 Kora czuciowa pierwotna

– Zakręt zaśrodkowy

– Odpowiada za odbiór czucia powierzchownego i głębokiego (ból, dotyk, temperatura, propriocepcja)

– Pola 1, 2, 3 (Brodmanna)

🔸 Kora czuciowa asocjacyjna (kojarzeniowa)

– Głównie tylna część płata ciemieniowego

– Integracja bodźców czuciowych (np. rozpoznawanie przedmiotów przez dotyk – stereognozja)

– Pole 5 i 7

🔸 Zakłady i bruzdy

– Zakręt zaśrodkowy (oddzielony bruzdą środkową od zakrętu przedśrodkowego)

– Płacik ciemieniowy górny i dolny

– Bruzda śródciemieniowa

🔸 Ośrodki funkcjonalne

– Ośrodek czucia (pierwotny)

– Ośrodek schematu ciała i orientacji przestrzennej

– Ośrodek pisania (często wspólnie z czołowym, w dominującej półkuli – w płaciku ciemieniowym dolnym, część zakrętu nadbrzeżnego)

– Część ośrodka gnozji (rozpoznawanie złożonych bodźców czuciowych)

a

32

d

33 Fiszka nr 5

Przez światło zatoki jamistej przebiegają tętnica szyjna wewnętrzna i nerw odwodzący (VI).

d

34

Końcowe gałęzie tętnicy szyjnej zewnętrznej to:

🔹 Tętnica skroniowa powierzchowna

→ unaczynia skórę sklepienia czaszki, mięsień skroniowy, ucho zewnętrzne, częściowo twarz

🔹 Tętnica szczękowa

→ główna tętnica unaczyniająca głębokie struktury twarzy i jamy ustnej (m.in. zęby, mięśnie żucia, jamę nosową, oponę twardą)

d

35

S - sensory - czuciowe

M - Motor - ruchowe

B - both - mieszane

Mnemonic (by the numerical order): Some Say Money Matters, But My Brother Says Big Brains Matter Most (na nerwy czaszkowe od I do XII)

b) Nerw błędny wychodzi z rdzenia przedłużonego bocznie od oliwki, biegnie w kierunku otworu szyjnego i przez ten otwór opuszcza czaszkę.

c) Nerw błędny oddaje (n. skalisty mniejszy jest gałęzią n. językowo-gardłowego (IX):

🔹 Gałąź oponową

🔹 Gałąź uszną

🔹 Gałęzie gardłowe

🔹 Nerw krtaniowy górny

🔹 Gałęzie sercowe szyjne górne i dolne

🔹 Nerw krtaniowy wsteczny (który dalej oddaje nerw krtaniowy dolny)

🔹 Gałęzie tchawicze, przełykowe i oskrzelowe

🔹 Gałęzie brzuszne i trzewne (w splotach autonomicznych)

e)nerw błędny nie zaopatruje żadnej ślinianki

c

36

Szczelina oczodołowa dolna:

-Prowadzi z dołu skrzydłowo-podniebiennego i podskroniowego do oczodołu

-Znajduje się między skrzydłem większym kości klinowej, a trzonem kości szczękowej

Zawartość

Nerwy:

Podoczodołowy (od szczękowego)

N.jarzmowy (włókna do gruczołu łzowego)

T.podoczodołowa (od tętnicy szczękowej)

Gałąź dolna żyły ocznej dolnej

d

37

Kanał nerwu wzrokowego

-Prowadzi z dołu środkowego do oczodołu

-Znajduje się w skrzydle mniejszym kości klinowej,

Zawartość

N.wzrokowy (optic n.)

T.oczna (ophthalamic a.)

e

38

Do jąder podstawnych (inaczej jąder podkorowych) zaliczamy następujące jądra:

🔹 Prążkowie – największy funkcjonalny zespół:

Jądro ogoniaste

Skorupa

(uwaga: prążkowie to struktura funkcjonalna – nie anatomiczna)

🔹 Gałka blada

Część boczna (zewnętrzna)

Część przyśrodkowa (wewnętrzna)

(gałka blada razem ze skorupą tworzy tzw. jądro soczewkowate)

🔹 Jądro niskowzgórzowe (w obrębie niskowzgórza, ale funkcjonalnie należy do jąder podstawnych)

🔹 Istota czarna

Część zbita (neurony dopaminergiczne)

Część siatkowata

🔹 (opcjonalnie w ujęciu funkcjonalnym) Jądro niskie pola przedpokrywkowego – mniej istotne klinicznie, ale czasem uwzględniane

e

39

🔁 Struktury kręgu Papeza (w kolejności obiegu):

1. Hipokamp

2. Strzępek hipokampa (Sklepienie)

3. Ciało suteczkowate

4. Pęczek suteczkowo-wzgórzowy

5. Jądra przednie wzgórza

6. Promienistość wzgórzowo-korowa

7. Zakład obręczy (część zakrętu obręczy)

8. Zakład hipokampa (czyli kora śródwęchowa → z powrotem do hipokampa)

Cały obieg tworzy zamkniętą pętlę – struktury te współpracują głównie w konsolidacji pamięci (szczególnie deklaratywnej) i przetwarzaniu emocji.

a

40

d

41

Wzgórki górne:

Szybkie odruchy zwrotu gałek ocznych i szyi w kierunku bodźca wzrokowego

Wzgórki dolne:

Układ słuchu, analogiczne działanie w odruchach słuchowych co wzgórki górne dla wzroku

a

42

Wstęga boczna to droga słuchowa biegnąca od jąder ślimakowych do wzgórka dolnego pokrywy. Bierze udział w odruchach.

b

43

Bezpośrednio przestrzeń wypełnioną płynem rdzeniowym (przestrzeń podpajęczynówkową) otacza opona pajęcza i opona miękka.

b

44

fiszka 28

a

45

Przewód ślinianki przyusznej przebija mięsień policzkowy

e

46

W przestrzeni przygardłowej leżą: tętnica szyjna wewnętrzna, żyła szyjna wewnętrzna, nerwy: językowo-gardłowy (IX), błędny (X), dodatkowy (XI), podjęzykowy (XII), pień współczulny oraz węzły chłonne.

Przestrzeń przygardłową ograniczają: przyśrodkowo gardło, bocznie torebka ślinianki przyusznej i mięsień skrzydłowy przyśrodkowy, od przodu mięsień skrzydłowy przyśrodkowy, od tyłu blaszka przedkręgowa powięzi szyi, a od góry podstawa czaszki.

c

47

Gałęzie tętnicy szyjnej wewnętrznej to: tętnica oczna, tętnica przysadkowa górna, tętnica łącząca tylna, tętnica naczyniówkowa przednia, tętnica mózgu przednia i tętnica mózgu środkowa.

c

48

Tętnica oponowa środkowa przechodzi przez otwór kolcowy.

Nerw twarzowy – przechodzi przez otwór słuchowy wewnętrzny.

Tętnica kręgowa – przechodzi przez otwór wielki.

Przez otwór szyjny przechodzą: nerw językowo-gardłowy, nerw błędny, nerw dodatkowy, zatoka skalista dolna i zatoka esowata oraz gałąź oponowa tętnicy gardłowej wstępującej.

d

49

b

50

Przez szczelinę oczodołową górną przechodzą: nerw okoruchowy, nerw bloczkowy, nerw oczny (z podziałem na gałęzie: czołową, łzową i nosowo-rzęskową), nerw odwodzący oraz żyła oczna górna.

b

51

Mięsień skroniowy unosi żuchwę i cofa ją (retrakcja).

Mięsień skroniowy przyczepia się do dołu skroniowego i powięzi skroniowej, a kończy na wyrostku dziobiastym żuchwy (ten z przodu).

c

52

Hipokamp leży w rogu dolnym komory bocznej, ciało migdałowate przylega do rogu dolnego komory bocznej, ostroga ptasia jest częścią ściany przyśrodkowej rogu tylnego komory bocznej. W rogu przednim komory bocznej znajduje się jądro ogoniaste oraz sklepienie.

Ostroga ptasia odpowiada anatomicznie polu kory wzrokowej, gdzie kończy się droga wzrokowa – pełni więc ważną rolę w odbieraniu bodźców wzrokowych.

Ostroga ptasia nie jest częścią drogi wzrokowej, ale jest strukturą kory mózgowej, do której ta droga dochodzi i gdzie bodźce wzrokowe są analizowane.

a

53

Szyszynka leży na tylnej ścianie komory trzeciej.

Zasłona rdzeniowa górna leży na dnie komory trzeciej.

W ścianie bocznej komory trzeciej leży wzgórze i podwzgórze.

Wodociąg mózgu łączy komorę trzecią z komorą czwartą.

c

54

Droga korowo-rdzeniowa zaczyna się w korze ruchowej, biegnie przez wieniec promienisty, następnie przez tylną odnogę torebki wewnętrznej, potem przez nakrywkę konarów mózgu i odnogę mózgu, przechodzi przez most, w rdzeniu przedłużonym w części piramidowej krzyżuje się na przeciwległą stronę i dalej biegnie w rdzeniu kręgowym do mięśni.

a

55

Osłonki oka od zewnątrz do środka to: twardówka, naczyniówka, siatkówka.

Warstwy siatkówki od zewnątrz do środka to: nabłonek barwnikowy, warstwa pręcików i czopków, warstwa ziarnista zewnętrzna, warstwa splotowata zewnętrzna, warstwa ziarnista wewnętrzna, warstwa splotowata wewnętrzna, warstwa komórek zwojowych, warstwa nerwowa, błona graniczna wewnętrzna.

d

56

Zawiasowy, złożony, wieloosiowy

Staw skroniowo-żuchwowy umożliwia ruchy żuchwy takie jak: unoszenie i opuszczanie (żucie), wysuwanie i cofanie oraz ruchy boczne (na boki).

e

57

d

58

Do przewodu nosowego górnego uchodzą zatoka sitowa tylna i komórki sitowe tylne.

Do przewodu nosowego środkowego uchodzą zatoka szczękowa, zatoka czołowa i zatoka sitowa przednia z komórkami sitowymi przednimi.

Do przewodu nosowego dolnego uchodzi przewód nosowo-łzowy.

a

59

b

60

Błona wewnętrzna gałki ocznej nie zawiera komórek barwnikowych, tylko komórki nerwowe odbierające bodźce wzrokowe. Komórki barwnikowe znajdują się w błonie zewnętrznej (nabłonek barwnikowy siatkówki).

a

1

b

2

Zwój uszny (ganglion oticum) znajduje się w dołku podżuchwowym, tuż poniżej otworu owalnego, czyli w dole podskroniowym, przyśrodkowo do nerwu żuchwowego (V3).

🔹 Leży:

pod otworem owalnym, przez który przechodzi nerw żuchwowy,

przyśrodkowo i ku tyłowi od nerwu żuchwowego (V3),

tuż przy dolnej powierzchni podstawy czaszki, blisko mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego (m. pterygoideus medialis).

Zwój ten jest przywspółczulny i związany funkcjonalnie z nerwem językowo-gardłowym (IX), choć anatomicznie „przylega” do nerwu żuchwowego (V3).

d

3

🔹 Droga czucia epikrytycznego (dotyk precyzyjny, wibracja):

Neuron I rzędu – zwój rdzeniowy (ganglion spinale)

Neuron II rzędu – jądro smukłe i klinowate (rdzeń przedłużony)

Neuron III rzędu – jądro brzuszno-tylnoboczne wzgórza (VPL)→ kończy się w korze czuciowej (zakręt zaśrodkowy, pole 3,1,2)

a

4

e

5

🔹 Nerw okoruchowy (III, n. oculomotorius):

Zaopatruje:

m. dźwigacz powieki górnej

m. prosty górny

m. prosty przyśrodkowy

m. prosty dolny

m. skośny dolny

(włókna przywspółczulne → m. zwieracz źrenicy i m. rzęskowy – przez zwój rzęskowy)

🔹 Nerw bloczkowy (IV, n. trochlearis):

Zaopatruje:

m. skośny górny

🔹 Nerw odwodzący (VI, n. abducens):

Zaopatruje:

m. prosty boczny

c

6

c

7

c

8

Pęczek podłużny przyśrodkowy (fasciculus longitudinalis medialis) łączy:

jądra nerwów czaszkowych III, IV, VI (ruchy gałek ocznych)

jądra przedsionkowe (równowaga)

rdzeń kręgowy (m.in. motoneurony mm. karku)

➡️ Koordynuje ruchy głowy i oczu (np. odruchy przedsionkowo-oczno-głowowe).

d

9

✔️ Kanał skrzydłowy:Zawiera nerw kanału skrzydłowego, który powstaje z:

Nerwu skalistego większego → włókna przywspółczulne przedzwojowe

Nerwu skalistego głębokiego → włókna współczulne zazwojowe

b

10

e

11

Bukiet Riolana

Mięsień rylcowo-gnykowy🔹 Unerwienie: nerw twarzowy (VII)

Mięsień rylcowo-gardłowy🔹 Unerwienie: nerw językowo-gardłowy (IX)

Mięsień rylcowo-językowy🔹 Unerwienie: nerw podjęzykowy (XII)

e

12

d

13

e

14

c

15

Jądra przedsionkowe należą głównie do:

🔹 Drogi przedsionkowo-rdzeniowej (tractus vestibulospinalis)

To droga odpowiedzialna za utrzymanie równowagi i napięcia mięśni posturalnych.

Głównie błędnik i równowaga

d

16

e

17

🔄 Krok po kroku: jak krew dociera do błędnika błoniastego:

Tętnica podstawna → oddaje tętnicę przednią dolną móżdżku (AICA)

Z AICA odchodzi tętnica błędnikowa (a. labyrinthi) – to główne naczynie zaopatrujące błędnik

b

18

a

19

a

20

c

21

d

22

b

23

e

24

d

25

a

26

b

27

c

28

e

29

a

30

d

31

d

32

c

33

e

34

a

35

c

36

e

37