4) Destek ve Hareket Sistemi FULL TEKRAR | 11. Sınıf Biyoloji | AYT Biyoloji Konu Anlatımı 4

Destek ve Hareket Sistemi

Destek ve hareket sistemi temel olarak hangi iki ana bölümden oluşur?

İskelet sistemi ve kas sistemi

İskelet sistemini oluşturan üç temel eleman nedir?

Kemik doku, kıkırdak doku ve eklemlerdir.

Kas sistemini oluşturan üç kas çeşidi nedir?

Düz kas, çizgili kas ve kalp kasıdır.

İskelet sisteminin kaslara tutunma yüzeyi oluşturması ne anlam taşır?

Kasların kemiklere bağlanarak hareketi gerçekleştirmesini sağlar.

İskelet sisteminin mineral depolama görevinde en çok bulunan mineral hangisidir?

Kalsiyum

İskelet sisteminde kan yapımından sorumlu olan yapı.

Kırmızı kemik iliğidir.

Kemik doku hücresine ne ad verilir?

Osteosit

Kemik dokunun ara maddesine ne ad verilir?

Osein

Kemik doku hücrelerinin (osteositlerin) bulunduğu boşluklara ne denir?

Lakün

Kemik yapımından sorumlu hücrelere ne denir?

Osteoblast

Kemik yıkımından sorumlu hücrelere ne denir?

Osteoklast

Kemik hücreleri (osteositler) nerede bulunur?

Lakünlerde

Kıkırdak doku hücresine ne ad verilir?

Kondrosit

Kıkırdak doku hücrelerinin bulunduğu boşluklara ne denir?

Lakün

Kıkırdak dokunun ara maddesinde bulunan temel proteinler nedir?

Kollajen ve Elastik lifler

Kıkırdak dokunun kemik dokudan en önemli farkı nedir?

Damar ve Sinir YOK

Kıkırdak dokunun beslenmesi nasıl gerçekleşir?

BAĞ DOKUDAN DİFÜZYONLA

Kıkırdak doku nerelerde bulunur?

Kulak kepçesi, burun ucu, soluk borusu, eklem yüzeyleri vb.

Eklem nedir?

Kemiklerin birbiriyle bağlantı yaptığı yerdir.

Eklemler işlevlerine göre kaça ayrılır?

Oynamaz, yarı oynar, oynar

Oynamaz ekleme örnek veriniz.

Kafatası kemikleri arasındaki eklemler.

Yarı oynar ekleme örnek veriniz.

BOYUN, GÖĞÜS VE BEL OMURLARI ARASI EKLEMLER

Oynar ekleme örnek veriniz.

Diz, dirsek, omuz eklemleri.

Oynar eklemlerde kemik uçları hangi doku ile kaplıdır?

Kıkırdak doku ile kaplıdır.

Oynar eklemlerde eklem boşluğunda bulunan sıvı nedir?

Eklem sıvısı (sinovyal sıvı).

Eklem sıvısının görevi nedir?

Sürtünmeyi azaltır, eklemin rahat hareket etmesini sağlar.

Ligament nedir?

KEMİK - KEMİK BAĞLANTISI

Tendon nedir?

KAS - KEMİK BAĞLANTISI

Kasların kemiklere bağlanmasını sağlayan yapı nedir?

Tendon.

Kasların çalışma şekline göre sınıflandırılması nasıldır?

İstemli ve istemsiz kaslar.

İstemli kaslara örnek veriniz.

Çizgili kaslar (iskelet kasları).

İstemsiz kaslara örnek veriniz.

Düz kas ve kalp kası.

Düz kaslar nerelerde bulunur?

Mide, bağırsak, damar, bronş, iç organlarda (kalp hariç) .

Kalp kası nerede bulunur?

Yalnızca kalpte bulunur.

Çizgili kasların temel görevi nedir?

İskeletin hareketini sağlamak.

Kas dokunun temel birimi nedir?

Kas lifi

Kasın kasılmasını sağlayan temel proteinler hangileridir?

Aktin - Miyozin

Kasın kasılabilmesi için gerekli mineral hangisidir?

Kalsiyum

Kasların enerji kaynağı olan molekül nedir?

ATP

Kaslarda oksijensiz solunum sonucu biriken madde nedir?

Laktik asit

Laktik asit birikimi neye neden olur?

Kas yorgunluğu ve Ağrı

İskelet sistemi vücudun hangi ihtiyacını karşılar?

Destek ve Koruma

İskelet sistemi hangi organları korur?

Beyin, kalp, akciğerler gibi hayati organları.

Kemikler vücutta kaç çeşittir?

Uzun, kısa, yassı, düzensiz

Uzun kemiğe örnek veriniz.

ÖN KOL, KOL, BACAK, UYLUK

Kısa kemiğe örnek veriniz.

El bilek kemikleri, ayak bilek kemikleri.

Yassı kemiğe örnek veriniz.

Kafatası kemikleri, leğen, kürek kemiği.

Düzensiz kemiğe örnek veriniz.

Omur ve Çene kemikleri.

Kemiklerin büyümesi hangi bölgede gerçekleşir?

Büyüme kıkırdağı (EPİFİZ plağı) bölgesinde.

Kemiklerin onarımı hangi hücrelerle olur?

Osteoblastlar.

Kemiklerin yıkımı hangi hücrelerle olur?

Osteoklastlar.

Kemikte mineral depolanmasının önemi nedir?

Kalsiyum-fosfor dengesini sağlar.

Kırmızı Kemik iliğinin görevleri nelerdir?

Kan hücrelerini üretir.

Kırmızı kemik iliği hangi işlevi görür?

Kan hücrelerinin üretimini sağlar.

Sarı kemik iliği hangi işlevi görür?

Yağ depolar.

İskelet sisteminde hareket nasıl gerçekleşir?

Kasların tendonlarla kemiklere bağlanıp kasılmasıyla.

Kaslar tek başına kemiği hareket ettirebilir mi?

Hayır; kemiklere tendonlarla bağlanıp birlikte çalışır.

Kaslar hangi sistemle birlikte çalışır?

İskelet sistemi.

Kasların karşılıklı çalışmasına ne denir?

Antagonist çalışma.

Antagonist kaslara örnek veriniz.

Biseps ve triseps.

Biseps kasıldığında kol hangi hareketi yapar?

Bükülür.

Triseps kasıldığında kol hangi hareketi yapar?

Açılır.

Kasılma sırasında aktin ve miyozin iplikleri ne yapar?

Birbirinin üzerinden kayar.

Kasılma sırasında kasın boyu uzar mı kısalır mı?

Kısalır.

Kasların yorulması hangi durumlarda artar?

Oksijensiz solunum arttığında.

Kasların yorulmasını azaltan faktör nedir?

Yeterli oksijen ve dinlenme.

Kas kramplarının temel nedeni nedir?

Kalsiyum dengesizliği, aşırı yorgunluk veya sıvı-elektrolit kaybı.

Oynar eklemlerde kemik uçlarının aşınmasını önleyen yapı nedir?

Kıkırdak ve eklem sıvısı.

Eklem rahatsızlıklarında en sık görülen sorun nedir?

Kıkırdak aşınması (kireçlenme vb.).

Kemik kırığı oluştuğunda iyileşme sırası nasıldır?

Pıhtı oluşumu → bağ doku → kıkırdak → kemikleşme.

Kemik dokunun sertliğini sağlayan temel madde nedir?

Kalsiyum fosfat gibi mineraller.

Kemik dokunun esnekliğini sağlayan temel madde nedir?

Osein (kollajen).

Kemiklerin enine büyümesi hangi zarla sağlanır?

Periost (kemik zarı).

Periostun görevi nedir?

Beslenme, onarım ve enine büyüme.

Kıkırdak dokunun onarımı neden yavaştır?

Damar içermediği için.

İskelet sisteminin şekil vermedeki rolü nedir?

Vücuda form verir, duruşu sağlar.

İskelet sisteminin ne depolar?

Kalsiyum ve fosfor depolar.

Kasların temel görevi nedir?

Hareketi sağlamak, postürü korumak, ısı üretmek.

Kaslar vücut ısısına nasıl katkı sağlar?

Kasılma sırasında ısı açığa çıkarır.

Kasların çalışması hangi sinir sistemiyle kontrol edilir?

İstemli: somatik; istemsiz: otonom sinir sistemi.

Kalp kası hangi sinir sistemiyle kontrol edilir?

Otonom sinir sistemi.

İskelet kası lifleri nasıl görünür?

Çizgili görünür.

Düz kas lifleri nasıl görünür?

Çizgisiz görünür.

Kasların birim zamanda yaptığı iş neyle ölçülür?

Güç ile.

Kasların dayanıklılığını artıran faktörler nelerdir?

Antrenman, iyi beslenme, dinlenme.

Kemik erimesi (osteoporoz) nedir?

Kemik yoğunluğunun azalmasıdır.

Osteoporoz riskini artıran faktörler nelerdir?

Kalsiyum/D vitamini eksikliği, hareketsizlik, yaşlılık vb.

D vitamini kemikler için neden önemlidir?

Kalsiyum emilimini artırır.