Politie en Recht - Kennisexamen PidR Flashcards

Zeventig vocabulary flashcards gebaseerd op de lecture notes over inleiding recht, staatsrecht, strafrecht en politieorganisatie.

Juridisch recht

Regels opgelegd door de overheid die volgens een voorgeschreven procedure tot stand zijn gekomen.

Moreel recht

Regels opgelegd door burgers zelf waarbij de inhoudelijke eerlijkheid en belangenafweging centraal staan.

Rechtsbronnen

Vindplaatsen van het recht, zoals de wet, jurisprudentie, internationaal recht en gewoonte.

Jurisprudentie

De verzameling van alle rechterlijke uitspraken die uitleggen hoe de wet in de loop der jaren is toegepast.

Staatsrecht

Regelt de organisatie van en verhoudingen tussen overheidsorganen en bepaalt de positie van de burger.

Bestuursrecht

Beschrijft de bestuurlijke taak van de overheid en bevat regels voor de uitoefening van die taak.

Burgerlijk recht

Ook wel privaatrecht genoemd; regelt de rechtsrelaties tussen burgers onderling.

Strafrecht

Geeft de overheid het recht om straf op te leggen aan personen die bepaalde gedragingen verrichten.

Publiekrecht

Rechtsgebieden waarin de overheid vanuit een gezagspositie handelt ten opzichte van burgers.

Materieel recht

Beschrijft de inhoudelijke normen, zoals welke gedragingen strafbaar zijn.

Formeel recht

Beschrijft de procedures voor de handhaving van het materiële recht; ook wel procesrecht genoemd.

Wet in formele zin

Ieder besluit dat afkomstig is van de regering en Kamers samen volgens de grondwettelijke procedure.

Wet in materiële zin

Iedere overheidsregel met algemene werking, zoals een APV of het Wetboek van Strafrecht.

Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB)

Een overheidsregel met algemene werking die uitsluitend door de regering is vastgesteld.

Ministeriële regeling

Een besluit met algemene werking dat afkomstig is van een specifieke minister.

Artikel $120$ Grondwet

Verbiedt de rechter om wetten in formele zin te toetsen aan de Grondwet.

Huisrecht

Een klassiek grondrecht dat de onschendbaarheid van de woning beschermt.

Legaliteitsbeginsel

Beginsel dat bepaalt dat geen feit strafbaar is dan uit kracht van een daaraan voorafgaande wettelijke bepaling.

Trias Politica

De leer van de machtenscheiding tussen de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht.

Checks and balances

Systeem van toezicht en machtsevenwicht tussen staatsorganen om machtsmisbruik te voorkomen.

Evenredige vertegenwoordiging

Kiesstelsel waarbij het aantal zetels gelijk is aan de verhouding van het aantal uitgebrachte stemmen.

Constitutionele monarchie

Staatsbestel waarin de positie van de Koning is vastgelegd en begrensd door de Grondwet.

Speciale preventie

Strafdoel dat moet voorkomen dat de specifiek gestrafte persoon wederom de fout in gaat.

Generale preventie

Strafdoel waarbij de straf als voorbeeld dient om potentiële wetsovertreders af te schrikken.

Commune strafrecht

Het strafrecht dat is opgenomen in de algemene wetboeken zoals het Wetboek van Strafrecht.

Delictsomschrijving

Geeft aan welke specifieke gedraging door de wetgever strafbaar is gesteld.

Wederrechtelijkheid

Het element van een strafbaar feit dat inhoudt dat de gedraging in strijd met het recht moet zijn.

Verwijtbaarheid

Het element van een strafbaar feit dat inhoudt dat de dader redelijkerwijs anders had kunnen handelen.

Schulduitsluitingsgronden

Redenen die de verwijtbaarheid wegnemen, ook al is de delictsomschrijving vervuld en wederrechtelijk.

Teleologische interpretatie

Interpretatiemethode waarbij gekeken wordt naar het doel van de wet of de wetgever.

Equality of arms

De processuele gelijkheid tussen de verdachte en de vervolgende instantie.

Onmiddellijkheidsbeginsel

Beginsel dat voorschrijft dat de rechter de meest authentieke bron moet raadplegen voor het bewijs.

Dagvaarding

Schriftelijke mededeling aan de verdachte dat hij voor de rechter moet verschijnen inclusief de beschuldiging.

Tenlastelegging

Onderdeel van de dagvaarding dat de specifieke beschuldiging door de officier van justitie omschrijft.

Requisitoir

De voordracht van de officier van justitie op de zitting bevattende de visie op de zaak en de strafeis.

Pleidooi

De visie van de verdediging op de zaak, gehouden door de advocaat of de verdachte.

Artikelen $348$ en $350$ Sv

De wetsartikelen die de dwingende volgorde van het rechterlijk beslissingsmodel bepalen.

Absolute competentie

Legt uit welk soort rechter (bijv. rechtbank) bevoegd is om kennis te nemen van de zaak.

Ne bis in idem

Beginsel dat bepaald dat iemand niet tweemaal voor hetzelfde feit kan worden vervolgd.

OVAR

Ontslag van alle rechtsvervolging; einduitspraak wanneer het feit bewezen is maar niet strafbaar.

Incorporeersysteem (monisme)

Opvatting dat internationaal recht rechtstreeks tot het nationaal recht behoort zonder extra handeling.

Intergouvernementeel

Organisaties die samenwerking stimuleren tussen staten zonder dat de soevereiniteit wordt overgedragen.

Supranationaal

Organisaties die handelen op basis van afgestane soevereiniteit van lidstaten, zoals de Europese Unie.

Internationaal Gerechtshof (ICJ)

Hoogste rechterlijk orgaan van de VN dat geschillen tussen staten beslecht.

Internationaal Strafhof (ICC)

Onafhankelijke organisatie die individuen vervolgt voor genocide, oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid.

Soevereiniteitsbeginsel

Inhoudende dat iedere staat de hoogste autoriteit is op zijn eigen grondgebied.

Vlagbeginsel

Inhoudende dat het Nederlandse strafrecht geldt op een Nederlands vaar- of vliegtuig, ongeacht de locatie.

Beschermingsbeginsel

Rechtsmacht over misdrijven die gericht zijn tegen de Nederlandse staat of economische belangen in het buitenland.

Universaliteitsbeginsel

Vastgelegde rechtsmacht ten aanzien van misdrijven die zo ernstig zijn dat iedere staat ze mag vervolgen.

Europees onderzoeksbevel (EOB)

Bevel van een rechterlijke autoriteit aan een andere lidstaat om bewijsmateriaal te verkrijgen.

Specialiteitsbeginsel

Stelt dat internationale rechtshulp uitsluitend gebruikt mag worden voor het doel waarvoor het is gevraagd.

Schengen Informatiesysteem (SIS)

Databank met signaleringen van personen en voorwerpen voor het gehele Schengengebied.

Res interpretata-werking

De invloed van EHRM-uitspraken op de uitleg van verdragsrechten in alle aangesloten staten.

Kernwaarden Politie

Integer, Betrouwbaar, Moedig en Verbindend.

Gezag over de politie

De beslissingsbevoegdheid over de inzet van de politie, liggend bij de (hoofd)officier van justitie en burgemeester.

Beheer van de politie

De bedrijfsvoering van de politie onder verantwoordelijkheid van de korpschef en de Minister van J&V.

SGBO

Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden; bevelstructuur bij crises of grote onderzoeken.

GGP (Gebiedsgebonden Politie)

Nederlandse politiefilosofie gericht op verbinding met de samenleving en proactieve wijkaanpak.

Wet BOB

Wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden die risicovolle handelingen zoals infiltratie en observatie normeert.

PVOV

Programma Versterking Opsporing en Vervolging, ontstaan na de Schiedammer parkmoord.

Big Data

Digitale informatie gekenmerkt door de drie V's: Volume, Velocity (snelheid) en Variety (variatie).

Predictive policing

Technologie die big data gebruikt om te voorspellen waar en wanneer de kans op criminaliteit het grootst is.

Nodale oriëntatie

Focus van de politie op stromen van mensen en goederen die samenkomen op infrastructuur-knooppunten.

Glocalisering

Het proces waarbij internationale gebeurtenissen een directe doorwerking hebben op lokaal niveau.

Upstream disruption

Het aanpakken van criminaliteit bij de bron, bijvoorbeeld drugs productie in het land van herkomst.

Etnisch profileren

Het gebruik van ras of etniciteit als criterium bij selectiebeslissingen zonder objectieve rechtvaardiging.

Zelfversterkende feedback-loop

Proces waarbij statische houdingen leiden tot gedrag dat de oorspronkelijke vooroordelen bevestigt.

Integraal Veiligheidsplan (IVP)

Plan waarin de gemeente en ketenpartners elke vier jaar de lokale veiligheidsdoelen vastleggen.

Driehoeksoverleg

Overleg tussen burgemeester, officier van justitie en politiechef over lokaal veiligheidsbeleid.

LMS

Landelijke Meldkamer Samenwerking, beheert de gemeenschappelijke meldkamer voor alle hulpdiensten.