Układ wewnątrzwydzielniczy / dokrewny, Narządy zmysłów, Powłoka wspólna / skóra i przydatki 4

42. Grasica – omów budowę oraz funkcje.

Narząd w śródpiersiu przednim za mostkiem (kora i rdzeń)

43. Gruczoł tarczowy - omów budowę oraz funkcje.

Dwupłatowy gruczoł z węziną (cieśnią) na szyi przed krtanią, zbudowany z pęcherzyków z koloidem. Funkcje: Komórki pęcherzykowe produkują hormony jodowe T3 i T4 (regulują ogólny metabolizm i rozwój układu nerwowego), a komórki C produkują kalcytoninę (obniża poziom wapnia we krwi).

44. Gruczoły przytarczyczne - omów budowę oraz funkcje.

Zazwyczaj 4 małe gruczoły na tylnej powierzchni płatów bocznych tarczycy schowane pod jej torebką. Funkcje: Produkują paratormon (PTH), który bezwzględnie podwyższa poziom wapnia we krwi (antagonista kalcytoniny) poprzez aktywację osteoklastów niszczących kość.

45. Gruczoł nadnerczowy - omów budowę oraz funkcje.

Parzyste, na górnych biegunach nerek

46. Ciałka przyzwojowe - omów budowę oraz funkcje.

Zgrupowania komórek chromochłonnych wzdłuż pnia współczulnego i aorty (największe: ciałko aortowe / narząd Zuckerkandla)

47. Szyszynka - omów budowę oraz funkcje.

Mały gruczoł w międzymózgowiu nad trzecią komorą mózgu, powiązany ze zmysłem wzroku. Funkcje: Produkuje melatoninę w ścisłym rytmie dobowym (sekrecja wzrasta w ciemności), która koordynuje wewnętrzny zegar biologiczny organizmu i reguluje cykl snu i czuwania.

48. Przysadka mózgowa - omów budowę oraz funkcje.

W dole przysadki w siodle tureckim kości klinowej

49. Podwzgórze - omów budowę oraz funkcje.

Piętro międzymózgowia, centralny łącznik układu nerwowego z dokrewnym

54. Wymień narządy limfatyczne i omów budowę i funkcje śledziony.

Centralne (szpik, grasica) i obwodowe (węzły, migdałki, śledziona). Śledziona leży w lewym podżebrzu (IX-XI żebro), otoczona torebką

72. Skóra – omów budowę oraz funkcje.

Naskórek (nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący

73. Wymień oraz omów budowę gruczołów skóry.

Gruczoły potowe ekrynowe (cewkowe zwinięte w kłębek, rzadki pot) i apokrynowe (wonne, pachy/pachwiny, aktywne od pokwitania) oraz gruczoły łojowe (pęcherzykowe, przy mieszku, sebum). Funkcje: Ekrynowe służą termoregulacji, apokrynowe wydzielają pot wonny pod wpływem emocji, łojowe natłuszczają naskórek (płaszcz lipidowy).

74. Omów budowę oraz funkcje gruczołu sutkowego.

Największy, zmodyfikowany gruczoł apokrynowy

75. Włosy – omów budowę.

Nitkowaty, zrogowaciały twór naskórka

76. Omów budowę paznokcia.

Zrogowaciała płytka naskórkowa z keratyny

77. Wymień narządy zmysłów oraz omów budowę oka.

Ściana oka ma 3 błony: zewnętrzną włóknistą (twardówka – biała ochronna, rogówka – przednia przezroczysta skupiająca światło)

78. Omów budowę ucha zewnętrznego.

Składa się z małżowiny usznej (fałd skóry na chrząstce sprężystej

79. Omów budowę ucha środkowego.

Przestrzeń pneumatyczna w kości skroniowej

80. Omów budowę ucha wewnętrznego.

Błędnik kostny (perylimfa) mieści błędnik błoniasty (endolimfa). Podział: Ślimak (zawiera narząd spiralny Cortiego z komórkami rzęsatymi)

81. Wymień i omów budowę narządów dodatkowych oka.

Aparat ruchowy (6 mięśni poprzecznie prążkowanych: 4 proste, 2 skośne), powieki z tarczkami i rzęsami, spojówka oraz narząd łzowy (gruczoł łzowy w górno-bocznym kącie oczodołu i drogi: punkty -> kanaliki -> woreczek -> przewód nosowo-łzowy). Funkcje: Mięśnie koordynują ruchy gałek, powieki chronią, gruczoł łzowy wydziela łzy z lizozymem. Klinika: nocyceptory skóry dają ból, a złamanie blaszki sitowej i zerwanie nici nerwu I daje utratę węchu (anosmię).