Pojęcia polski - marzec 2023

**incipit**

początkowe wyrazy utworu literackiego, piosenki, przytaczane, gdy utwór nie ma tytułu

**fatalizm**

założenie, że każda decyzja jest narzucona ,,z góry”

**modernistyczna dekadencja**

młodopolska apatia, pesymizm, przekonanie, że nic nie ma sensu

**konceptyzm**

nurt literacki, oparty na śmiałym pomyślę, ponieważ nadawca chce prowadzić grę z odbiorcą, aby go rozbawić/zaskoczyć; doprowadza do katastrofy

**pauperyzm**

stan zubożenia ludności

**epigramaty**

krótkie, lekkie i dowcipne utwory poetyckie zakończone wyrazistą puentą

**arkadia**

raj, mityczna kraina, gdzie panuje spokój, ład i szczęście

**sielanka**

utwór, eksponujący wyidealizowane uroki, czyli miłosne perypetie i uroki życia wiejskiego

**dezawuować**

odbierać komuś/czemuś wartość

**manipulacja odbiorcy**

zadawanie pytań, które manipulują; odpowiedź jest już w nich zawarta

**kałamarz**

szklany słoik na atrament

**groteska**

rodzaj komizmu, polega na przejaskrawieniu świata przedstawionego i zestawieniu kontrastów

**forma**

reguły, maski, gęby, to co powstaje w relacjach międzyludzkich

**surrealizm**

;sen, rzeczy nierealne, niepasujące do siebie

**skubany**

cwany, sprytny, budzi podziw

**kostium historyczny**

wykorzystanie sytuacji i rekwizytów z przeszłości, które pozwalają mówi nie wprost o sytuacji współczesnej

**kafkowska**

(np.: sytuacja) nic nie wiemy, próbujemy osiągnąć wyznaczony cel, aby się o czymś dowiedzieć

**everyman**

brak miejsca, nazwiska; każda osoba może nim być

**prezentyzm**

życie chwilą; tu i teraz

**hedonista**

żyję przyjemnie, dostatnie, uważa, że należy mu się dobre życie

**gombrowiczowska kupa**

wypadanie z formy

**gwałt przez uszy**

przekazanie informacji tak, aby ktoś już nie był niewinny

**poetyka absurdu**

wykroczenie przeciw logice, chwyt wyjątkowo abstrakcyjny, wzbudzający różne emocje

**poetyka groteskowa**

wyolbrzymienie, przejaskrawienie, zestawienie kontrastu, niejednorodność języka

**dramat wartości**

wiem co dzieje się wokół mnie, lecz nie rozumiem poczynań innych 

**peryfraza**

poetyckie zagadki, których rozszyfrowanie doprowadzi do sensu wiersza

**ekwiwalentyzacja uczuć**

wyrażanie emocji nie wprost, lecz za pośrednictwem obrazów poetyckich

**układ rozkwitania**

określenie przedmiotów sytuacji lirycznych całym szeregiem, nowych rozbudowanych zdań