Chương VII: Ung thư đại tràng

Chế độ ăn nhiều chất béo và đạm có vai trò gì đối với ung thư đại trực tràng?

Làm tăng tỉ lệ mắc bệnh

Tiêu thụ nhiều chất xơ có tác dụng gì đối với ung thư đại trực tràng?

Làm giảm khả năng mắc bệnh

Cơ chế thứ nhất của chất xơ trong phòng ngừa ung thư là gì?

Làm loãng chất sinh ung thư (carcinogen)

Cơ chế thứ hai của chất xơ liên quan đến hệ tiêu hóa là gì?

Tác dụng nhuận trường làm giảm thời gian tiếp xúc của đại trực tràng với chất sinh ung thư

Tỉ lệ ung thư đại trực tràng có liên quan đến yếu tố gia đình là bao nhiêu?

Khoảng 15%

Hội chứng FAP là viết tắt của bệnh lý nào?

Hội chứng đa polyp gia đình (familial adenomatous polyposis)

Hội chứng HNPCC là viết tắt của bệnh lý nào?

Hội chứng ung thư đại trực tràng không có bệnh polyp di truyền (hereditary nonpolyposis colorectal cancer)

Số lượng polyp thường gặp ở bệnh nhân FAP là bao nhiêu?

Hàng trăm polyp khắp đại trực tràng

Độ tuổi mắc ung thư ở bệnh nhân có yếu tố gia đình thường là bao nhiêu?

Thường dưới 40 tuổi

Yếu tố nào trong viêm loét đại tràng được dùng để tiên đoán khả năng xuất hiện ung thư?

Thời gian mắc bệnh

Tỉ lệ ung thư ở người viêm loét đại tràng sau 10 năm mắc bệnh là bao nhiêu?

Khoảng 3% trường hợp

Sau 10 năm đầu, tỉ lệ ung thư ở bệnh nhân viêm loét đại tràng tăng thêm bao nhiêu sau mỗi 20 năm?

Tăng lên 20%

Mức độ nguy cơ gây ung thư của bệnh Crohn so với viêm loét đại tràng như thế nào?

Ít hơn bệnh viêm loét đại tràng

Khả năng ung thư của đa polyp so với một polyp đơn lẻ là bao nhiêu?

Gấp 2 lần

Kích thước polyp bao nhiêu thì bắt đầu có nguy cơ ung thư khoảng 3%?

Polyp có kích thước ≥ 10mm

Độ tuổi bắt đầu ghi nhận tỉ lệ ung thư đại trực tràng tăng dần là bao nhiêu?

Tuổi trên 40

Đa số các trường hợp ung thư đại trực tràng nằm trong lứa tuổi nào?

Từ 60 đến 70 tuổi

Giới tính nào thường gặp ung thư đại tràng phải nhiều hơn?

Nữ giới

Nguy cơ mắc ung thư của bệnh nhân từng xạ trị ung thư phụ khoa cao gấp mấy lần bình thường?

Gấp 2 đến 3 lần

Tiền căn cắt đại trực tràng do ung thư làm tăng nguy cơ mắc bệnh lần hai lên bao nhiêu lần?

Gấp 3 lần

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí manh tràng là bao nhiêu?

14%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí đại tràng lên là bao nhiêu?

8%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí góc gan là bao nhiêu?

3%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí đại tràng ngang là bao nhiêu?

5%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí chỗ nối đại tràng - trực tràng là bao nhiêu?

7%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí góc lách là bao nhiêu?

2%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí đại tràng xuống là bao nhiêu?

3%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí đại tràng chậu hông là bao nhiêu?

20%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí trực tràng là bao nhiêu?

27%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí ruột thừa là bao nhiêu?

1%

Tỉ lệ thương tổn ung thư tại vị trí hậu môn là bao nhiêu?

2%

Tỉ lệ thương tổn tại các vị trí khác không đặc hiệu là bao nhiêu?

8%

Vị trí thường gặp nhất của ung thư thể chồi sùi là ở đâu?

Đại tràng phải

Mô tả đặc điểm đại thể của ung thư thể chồi sùi?

U to, sùi lỗn nhổn như bông cải, bề mặt có chỗ loét, hoại tử và dễ chảy máu

Thể loét đại thể thường kết hợp với thể nào?

Thường kết hợp giữa thể sùi và thể loét

Vị trí thường gặp nhất của ung thư thể thâm nhiễm cứng là ở đâu?

Đại tràng trái

Mô tả đặc điểm đại thể của ung thư thể thâm nhiễm cứng?

U nhỏ phát triển theo chu vi đại tràng dạng vòng nhẫn

Biến chứng thường gặp của ung thư thể thâm nhiễm cứng là gì?

Dễ gây hẹp lòng đại tràng và gây tắc ruột

Loại ung thư vi thể nào chiếm đa số 90-95% trường hợp?

Ung thư tế bào tuyến

Kể tên ba độ biệt hóa của ung thư tế bào tuyến đại tràng?

Biệt hóa cao, vừa và kém

Tỉ lệ gặp của ung thư thể keo là bao nhiêu?

5%

Kể tên ba loại ung thư vi thể hiếm gặp ở đại tràng?

Sarcoma, lymphoma và carcinoid (ung thư biểu mô tuyến tế bào nhẫn, ung thư biểu mô tủy và ung thư biểu mô dạng vảy)

Hướng lan tại chỗ theo chu vi có đặc điểm gì?

U phát triển lan rộng quanh lòng đại tràng

Hướng lan tại chỗ theo chiều cao thường không quá bao nhiêu từ bờ thương tổn?

Thường không quá 4 cm

Phân loại nào đánh giá hướng lan theo chiều sâu của khối u?

Phân loại A và B của Dukes

Liệt kê các nhóm hạch di căn của ung thư đại tràng?

Hạch thành đại tràng, cạnh đại tràng, hạch trung gian, hạch chính và hạch dọc động mạch chủ bụng

Kể tên sáu cơ quan di căn xa thường gặp của ung thư đại tràng?

Phúc mạc, gan, xương, phổi, não, buồng trứng

Đặc điểm của giai đoạn Dukes A là gì?

U còn nằm trong lớp niêm mạc

Đặc điểm của giai đoạn Dukes B1 là gì?

U xâm lấn đến lớp cơ và hạch âm tính

Đặc điểm của giai đoạn Dukes B2 là gì?

U xâm lấn đến thanh mạc và hạch âm tính

Đặc điểm của giai đoạn Dukes B3 là gì?

U xâm lấn cơ quan lân cận và hạch âm tính

Đặc điểm của giai đoạn Dukes C1 là gì?

U xâm lấn đến lớp cơ và hạch dương tính

Đặc điểm của giai đoạn Dukes C2 là gì?

U xâm lấn đến thanh mạc và hạch dương tính

Đặc điểm của giai đoạn Dukes C3 là gì?

U xâm lấn cơ quan lân cận và hạch dương tính

Đặc điểm của giai đoạn Dukes D là gì?

Đã có di căn xa

Triệu chứng lâm sàng của ung thư đại tràng phụ thuộc vào các yếu tố nào?

Vị trí của u và mức độ gây hẹp lòng đại tràng của u

Triệu chứng đi cầu đặc trưng của ung thư đại tràng phải là gì?

Tiêu phân đen

Tại sao bệnh nhân ung thư đại tràng phải thường có biểu hiện thiếu máu không rõ nguyên nhân?

Do chảy máu âm thầm không biểu hiện đại thể

Đối tượng nào có biểu hiện thiếu máu thiếu sắc cần phải tìm nguyên nhân trên đường tiêu hóa?

Nam giới hoặc nữ giới đã mãn kinh

Tỉ lệ trường hợp chảy máu từ khối u được ghi nhận trong ung thư đại tràng phải là bao nhiêu?

Hai phần ba trường hợp

Bao nhiêu phần trăm ung thư đại tràng không có thiếu máu và xét nghiệm máu ẩn trong phân âm tính?

Một phần ba trường hợp

Liệt kê ba triệu chứng toàn thân thường gặp ở ung thư đại tràng phải?

Mệt mỏi, sụt cân, chán ăn

Đặc điểm đau bụng trong ung thư đại tràng phải là gì?

Đau từng cơn ở quanh rốn hoặc hố chậu phải

Hệ quả thường thấy sau cơn đau bụng ở bệnh nhân ung thư đại tràng phải là gì?

Thường có tiêu chảy

Tính chất sờ thấy của khối u trong ung thư đại tràng phải như thế nào?

Khối u đôi khi sờ thấy được khi tiến triển

So sánh triệu chứng bán tắc ruột giữa ung thư đại tràng phải và trái?

Ít gặp ở đại tràng phải hơn đại tràng trái

Triệu chứng rối loạn đi cầu thường gặp ở ung thư đại tràng trái là gì?

Thay đổi thói quen đi cầu, thường là táo bón

Mô tả tính chất đi cầu xen kẽ trong ung thư đại tràng trái?

Táo bón và tiêu chảy xen kẽ nhau

Vị trí đau bụng thường gặp của ung thư đại tràng trái ở đâu?

Vùng hạ vị

Hai triệu chứng kèm theo cơn đau bụng ở đại tràng trái là gì?

Chướng bụng và cảm giác muốn đi cầu

Tại sao bệnh nhân ung thư đại tràng trái thường có triệu chứng bán tắc ruột?

Do bản chất u phổ biến là chít hẹp lòng ruột

Hướng lan của cơn đau bụng quặn trong ung thư đại tràng trái như thế nào?

Đau dọc theo khung đại tràng

Hành động nào giúp bệnh nhân ung thư đại tràng trái bớt đau bụng?

Trung tiện được

Ung thư đại tràng chậu hông (sigmoid) có triệu chứng giống bệnh lý nào?

Viêm túi thừa đại tràng

Ba triệu chứng của ung thư vùng sigmoid khi giống viêm túi thừa là gì?

Đau bụng, sốt, tắc ruột

Tính chất phân điển hình của ung thư vùng đại tràng chậu hông là gì?

Đi cầu phân có máu tươi và chất nhày

Tại sao ung thư đại tràng trái ít khi sờ thấy khối u?

Do u có dạng nhiễm cứng

Bản chất của khối u sờ thấy được ở đại tràng trái đôi khi là gì?

U phân do phân ứ đọng bên trên chỗ bán tắc

Biến chứng phổ biến nhất của ung thư đại tràng là gì?

Tắc ruột

Tỉ lệ biến chứng tắc ruột chiếm bao nhiêu phần trăm?

15%

Lý do nhập viện cấp cứu thường gặp nhất của ung thư đại tràng là gì?

Biến chứng tắc ruột

Bốn triệu chứng của hội chứng tắc ruột cơ học do u đại tràng là gì?

Đau quặn bụng từng cơn, nôn ói, chướng bụng, bí trung đại tiện

Hình ảnh X-quang đặc trưng của biến chứng tắc ruột là gì?

Hình ảnh mực nước hơi

Tỉ lệ biến chứng viêm phúc mạc do thủng đại tràng là bao nhiêu?

2 - 7%

Kể tên hai vị trí thủng đại tràng có thể xảy ra?

Thủng tại khối u hoặc thủng dội ở manh tràng

Ba tính chất đau bụng trong viêm phúc mạc do thủng là gì?

Đau khắp bụng, liên tục và tăng khi cử động

Hai dấu hiệu thực thể khi thăm khám bụng trong viêm phúc mạc do thủng là gì?

Co cứng thành bụng hoặc phản ứng phúc mạc

Triệu chứng toàn thân đi kèm trong viêm phúc mạc do thủng là gì?

Sốt cao

Triệu chứng tại chỗ của một khối u nhiễm trùng là gì?

Ấn đau tại vị trí u, da vùng u sưng nề đỏ

Biến chứng nào của u manh tràng dễ nhầm với áp xe ruột thừa?

U manh tràng nhiễm trùng tạo áp xe

Biến chứng rò từ u ra ngoài cơ thể gọi là gì?

Rò ra thành bụng

Liệt kê các tạng lân cận mà u đại tràng có thể rò sang?

Dạ dày, tá tràng, ruột non, bàng quang, âm đạo

Đặc điểm chảy máu trong biến chứng xuất huyết tiêu hóa do ung thư đại tràng là gì?

Thường chảy máu rỉ rả, ít khi chảy máu ồ ạt

Hình ảnh siêu âm của khối u đại tràng giai đoạn muộn được mô tả như thế nào?

Hình ảnh hình bia

Giá trị của siêu âm bụng trong việc đánh giá mức độ lan rộng của bệnh?

Phát hiện tình trạng di căn gan và ổ bụng

Phương tiện nào được coi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán ung thư đại tràng?

Nội soi đại tràng

Nội soi đại tràng có thể phát hiện được các sang thương kích thước nhỏ bao nhiêu?

Kích thước < 5mm

Hai vai trò can thiệp quan trọng nhất của nội soi đại tràng là gì?

Sinh thiết và cắt bỏ các sang thương nhỏ

Nội soi đại tràng giúp phát hiện thêm các bệnh lý kèm theo nào?

Polyp, viêm loét đại tràng và ung thư vị trí khác

Tỉ lệ bệnh nhân có ung thư tại nhiều vị trí đồng thời trên đại tràng là bao nhiêu?

3%