Víðáttufælni (agoraphobia)

A

Markverður ótti eða kvíði yfir tveimur (eða fleiri) af eftirfarandi fimm aðstæðum:

1. Notkun almenningssamgangna (t.d. bílar, strætó, lest, skip, flugvélar)

2. Að vera í opnum rýmum (t.d. bílastæði, markaðstorg, brú)

3. Að vera í lokuðum rýmum (t.d. búð, bíó, leikhús)

4. Að standa í línu eða vera í mannmergð

5. Að vera einn fyrir utan heimili

B

Viðkomandi óttast eða forðast þessar aðstæður vegna hugsana sem snúa að því að flótti gæti verið erfiður eða ekki væri hægt að fá hjálp ef einstaklingurinn fengi kvíða-lík einkenni eða önnur hamlandi eða vandræðaleg einkenni (t.d. ótti við að detta hjá eldra fólki; ótti á að missa stjórn á sér)

C

Víðáttu-aðstæðurnar valda nánast alltaf ótta eða kvíða

D

Annaðhvort forðast viðkomandi víðáttu-aðstæður eða þarf að hafa einhvern með sér, eða þolir þær með miklum ótta eða kvíða

E

Kvíðinn eða óttinn er úr samhengi við raunverulega ógn sem steðjar af aðstæðunum og við félags- og menningarlegt samhengi.

F

Óttinn, kvíðinn eða forðunin er viðvarandi, dæmigert er að þau hafi varað í a.m.k. 6 mánuði

G

Óttinn, kvíðinn eða forðunin, veldur klínískt marktækri vanlíðan eða skerðingu í félagslegri, vinnutengdri eða annarri mikilvægri virkni.

H

Ef annar líkamlegur sjúkdómur (t.d. IBS eða Parkinson’s) er til staðar er óttinn, kvíðinn eða forðunin klárlega yfirdrifin.

I

Óttann, kvíðann eða forðunina má ekki betur skýra með annarri geðröskun, einkennin eru t.d. ekki vegna sértækrar fælni við aðstæður, ná ekki bara til félagslegra aðstæðna, tengjast ekki aðeins þráhyggjum eða upplifun af göllum í útliti (bdd), endurupplifunum af áföllum eða aðskilnaðarkvíða.

ATH: Víðáttufælni er greind óháð því hvort panic disorder er til staðar. Ef birtingarmynd einstaklings uppfyllir greiningarskilmerki fyrir panic disorder og víðáttufælni eru bæði greind.

Mismunagreiningar

1. Sértak fælni, situational type

2. Aðskilnaðarkvíði

3. Félagskvíðaröskun

4. Felmtursröskun

5. Acute stress og PTSD

6. MDD

7. Forðun sem tengist öðrum líkamlegum veikindum