obrządek prawosławny - terminy

Acheiropity

Wizerunek postaci stworzony nieludzką ręką

Akakia

cylindryczny fioletowy jedwabny zwój

Akatyst

rodzaj hymnu liturgicznego

Apokombion

Torba na przechowywanie pieniedzy

Asteriskos

Parament liturgiczny składający się z dwóch zloconych łuków połączonych krzyżowo

Cherubikon

Hymn rozpoczynający liturgię bizantyjską

Diskos

Naczynie liturgiczne w kształcie talerza, na ktorym umieszka się asteriskos

Enkolpion

relikwiarz noszony na piersiach przez chrześcijan, zawierający relikwie lub cytaty z Pisma Świętego

Epimanikia

szata liturgiczna w obrządku bizantyjskim i wielu obrządkach wschodnich, używana do sprawowania liturgii przez diakonów i prezbiterów

Felonion

Szata liturgiczna uzywana przez prezbiterów, odpowiednik rzymskiego ornatu

Ikona

Obraz sakralny wyobrażający postacie świętych

Ikonostas

Przegroda między ołtarzem, a nawą

Kamelaukion

Nakrycie głowy noszone przez prawosławnych mnichów

Kukulion

Noszone przez prawosławnych mnichów nakrycie głowy, z uszkami

Loros

element ubioru cesarzy bizantyńskich o głębokiej wymowie ideowej; długa purpurowa lub złota szarfa, wysadzana klejnotami, często także haftowana złotą nicią.

Łyżeczka liturgiczna

Łyżeczka używana do udzielania mszy świętej duchownym

Manakion

Menologion

księga liturgiczna zawierająca zbiór krótkich opisów żywotów świętych w układzie kalendarza kościelnego

Nóż liturgiczny

Nóż do krojenia chleba podczas sprawowania eucharystii

Omophorion

Prawosławny odpowiednik paliusza

Paragaudion

tunika haftowana złotem i wyposażona w rękawy, pochodzenia perskiego. Zapinana jest na skórzany pas barwiony na fioletowo.

Polikandylion

wiszący okrągły świecznik

Prosfora

pieczywo wytwarzane z mąki, wody, soli i zakwasu

Proskomidion / żertwiennik

Stół ofiarny w kształcie sześcianu

Proskineza

pokłon, przyklęknięcie bądź pochylenie głowy, będące częścią rytuału oddawania czci władcy lub bóstwu

Prothesis / proskomidia

część Boskiej Liturgii w rycie bizantyjskim, podczas której przygotowywane są Święte Dary eucharystyczne

Riasa

jest to długa, z reguły czarna, opuszczona, nie ściągnięta w pasie szata

Ripidion

Wachlarz liturgiczny

Sakkos

wierzchnia szata liturgiczna noszona przez prawosławnych i greckokatolickich biskupów zamiast kapłańskiego felonionu

Stauroteka

Niewielka puszka relikwiowa do przechowywania drzewa krzyża świętego

Stemma

Nakrycie glowy przypominające koronę

Sticharion

Szata liturgiczna długa

Solea

podwyższenie w cerkwi przed ikonostasem, schody

Synthron

Siedzenia dla kleru umieszczone z tyłu ołtarza

Tablion

Prostokątny trapezowy panel wyhaftowany na ceremonialnym płaszczu dworzan

Templon

Niska barierka oddzielająca ołtarz

Trabea

Trabea to nazwa różnych części rzymskiego ubioru. Cechą charakterystyczną wszystkich trabei była ich barwa – najczęściej czerwona lub fioletowa. Były uformowane jak toga, a być może w niektórych przypadkach jak płaszcz i noszone przez bardziej zasłużonych członków rzymskiego społeczeństwa.

Trapeza, priestoł

stół ołtarzowy, centralne miejsce w prezbiterium

Trishagion

hymn pochwalny na cześć Trójcy Świętej

Typikon

spisane w formie księgi zasady działania monasteru prawosławnego,