IS-LM

IS-LM

IS-LM = model jednoczesnej równowagi na rynku dóbr i usług oraz na rynku pieniężnym.

Założenia

Krótki okres (P = const), niepełne zatrudnienie (Y < Ȳ), gospodarka zamknięta.

IS

IS pokazuje wszystkie kombinacje r i Y zapewniające równowagę na rynku dóbr i usług, czyli Y = AE.

Równanie IS

Y = α(Ā - br)

IS — postać względem r

r = Ā/b - Y/(αb)

Nachylenie IS

-1/(αb)

Dlaczego IS maleje?

r↓ → I↑ → AE↑ → Y↑

Wydatki autonomiczne

Ā = C̄ - cT̄ + cB̄ + Ī + Ḡ

Ā↑

Ā↑ → IS przesuwa się w prawo.

Ā↓

Ā↓ → IS przesuwa się w lewo.

G↑

G↑ → IS w prawo.

G↓

G↓ → IS w lewo.

T↑

T↑ → IS w lewo.

T↓

T↓ → IS w prawo.

B↑

B↑ → IS w prawo.

B↓

B↓ → IS w lewo.

Ī↑

Ī↑ → IS w prawo.

Ī↓

Ī↓ → IS w lewo.

Mnożnik keynesowski

α = 1/[1 - c(1-t)] > 1

Mnożnik keynesowski — interpretacja

α = ΔY/ΔĀ

t↓

t↓ → α↑ → IS bardziej płaska.

t↑

t↑ → α↓ → IS bardziej stroma.

LM

LM pokazuje wszystkie kombinacje r i Y zapewniające równowagę na rynku pieniężnym.

Realna podaż pieniądza

M/P

Realny popyt na pieniądz

M^D/P = kY - hr

Równowaga na rynku pieniężnym

M/P = kY - hr

LM — postać względem r

r = (k/h)Y - (1/h)(M/P)

Nachylenie LM

k/h

Dlaczego LM rośnie?

Y↑ → popyt transakcyjny na pieniądz↑ → przy stałej podaży pieniądza r↑, aby zmniejszyć popyt spekulacyjny.

k

k = wrażliwość popytu na pieniądz na dochód Y.

h

h = wrażliwość popytu na pieniądz na realną stopę procentową r.

k↑

k↑ → LM bardziej stroma.

h↑

h↑ → LM bardziej płaska.

M/P↑

M/P↑ → LM w prawo.

M/P↓

M/P↓ → LM w lewo.

Równowaga IS-LM

Punkt przecięcia IS i LM wyznacza Y* i r*, czyli jednoczesną równowagę na obu rynkach.

Polityka fiskalna

Polityka fiskalna = zmiana G, T, B lub t przez rząd, aby wpływać na Y lub r.

Ekspansywna polityka fiskalna

Przykład: G↑ → Ā↑ → IS w prawo → Y↑ i r↑.

Crowding out

G↑ → r↑ → I↓, czyli wypychanie inwestycji prywatnych.

Pełne wypychanie

Przy h→0 (pionowa LM): ΔI = -ΔG.

Brak wypychania

Przy h→∞ (pozioma LM): ΔI = 0.

Polityka monetarna

Polityka monetarna = zmiana podaży pieniądza M przez bank centralny, aby wpływać na Y lub r.

Ekspansywna polityka monetarna

M↑ → M/P↑ → LM w prawo → Y↑ i r↓.

Efekt r↓

r↓ → I↑, więc ekspansja monetarna pobudza inwestycje prywatne.

Pułapka płynności

h→∞ oraz k→0 → LM pozioma.

Przypadek klasyczny

h→0 oraz k→∞ → LM pionowa.

Skrajny przypadek IS: pozioma

b→∞ → IS pozioma.

Skrajny przypadek IS: pionowa

b→0 → IS pionowa.

Łańcuch fiskalny

G↑ → IS→ → Y↑ → r↑ → I↓.

Łańcuch monetarny

M↑ → LM→ → Y↑ → r↓ → I↑.

Najważniejsza zasada

Rząd (polityka fiskalna) → głównie rynek dóbr → IS.

Najważniejsza zasada

Bank centralny (polityka monetarna) → głównie rynek pieniądza → LM.

Ruch po IS

Zmiana r przy niezmienionych czynnikach przesuwających IS.

Przesunięcie IS

Zmiana wydatków autonomicznych lub parametrów zmieniających położenie/nachylenie IS.

Ruch po LM

Zmiana Y/r przy niezmienionej podaży realnego pieniądza.

Przesunięcie LM

Zmiana M/P lub parametrów wpływających na położenie/nachylenie LM.