odbudowa i zjednoczenie królestwa polskiego

1290-1296 r.

panowanie Przemysła II, księcia Wielkopolskiego, który zajmuje Kujawy i Pomorze - książę Henryk IV Probus zapisał mu w testamencie Kraków, o który walczył z Władysławem Łokietkiem i Wacławem II (królem Czech). Przegrał, ale wywiózł z Krakowa insygnia koronacyjne Bolesława Śmiałego

1295 r.

koronacja królewska Przemysła II przez arcybiskupa Jakuba Świnkę - rok później zostaje zamordowany przez Brandenburczyków, władzę przejmuje Władysław Łokietek, ale zostaje wypędzony przez Wacława II

1300-1305 r.

panowanie Wacława II, który w 1300 r. koronował się na króla Polski - unia personalna Czech i Polski. Pierwszy cudzoziemiec na tronie, powołał urząd starosty, który nadzorował Polskę pod nieobecność króla. Starostą był zawsze Czech albo Niemiec, co wywołało opór możnych

1304 r.

powrót Władysława łokietka, opanowanie ziemi wiślickiej i sandomierskiej

1305-1306 r.

panowanie Wacława III, ostatniego z Przemyślidów - ogłosił się królem Polski, ale nie zdążył się koronować, bo zabito go po drodze do Gniezna

1306 r.

opanowanie Krakowa i Małopolski przez Władysława Łokietka, podporządkowanie ziemi sieradzkiej i łęczyckiej

1308 r.

zajęcie Pomorza Gdańskiego przez Brandenburgię - protestujący przeciwko wymianie urzędników na krewnych Łokietka pomorski ród Święców złożył hołd Brandenburgii. Zajęcie Gdańska i rzeź jego mieszkańców przez wezwanych na pomoc Krzyżaków

1309 r.

Krzyżacy przejmują Pomorze Gdańskie i odkupują prawa do niego od Brandenburgii

1312 r.

bunt wójta Alberta (przywódca mieszczan krakowskich) przeciwko Łokietkowi

1314 r.

obalenie rządzących Wielkopolską Piastów głogowskich przez Wielkopolan, pokojowe włączenie Wielkopolski do ziem Łokietka

1320 r.

koronacja królewska Władysława Łokietka - Polska: Małopolska, Wielkopolska i ziemie wokół nich, Mazowsze i Pomorze Zachodnie zachowały niezależność, Śląsk został włączony do Czech, Pomorze Gdańskie zajęte przez Krzyżaków

1320 r.

sąd w Inowrocławiu, podczas którego łokietek oskarżył Krzyżaków o bezprawne zajęcie Pomorza Gdańskiego - Krzyżacy mieli zwrócić Pomorze Gd. i wypłacić odszkodowanie, ale nie zastosowali się do wyroku

1327 r.

wyprawa króla Czech Jana Luksemburskiego na Kraków - król rościł sobie prawa do korony polskiej. Wojska nie zaatakowały Krakowa, ale rok później Czesi i Krzyżacy uderzyli na Litwę (sojusznika Polski)

1331 r.

bitwa pod Płowcami, Polacy rozbijają siły Krzyżaków

1332 r.

śmierć Władysława Łokietka, roczny rozejm z Krzyżakami - zachowali ziemię dobrzyńską, Kujawy i Pomorze Gdańskie

1333-1370 r.

panowanie Kazimierza Wielkiego - ożywienie gospodarcze (prawo składu, przymus drożny, przyłączenie bogatej Rusi Czerwonej), osadnictwo ponad 60 nowych miast i 500 wsi, ujednolicenie systemu monetarnego (srebrny i polski grosz) i celnego, stały podatek poradlny (od ziemi), budowa 50 zamków warownych, reformy administracyjne (wzmocnienie urzędu starosty, wprowadzenie nowych urzędów nadwornych i koronnych), reorganizacja sądownictwa (sędziowie królewscy, sądy ziemskie, grodzkie i podkomorskie), kodyfikacja prawa (statut wiślicki i piotrkowski), powiększenie obszaru państwa 2,5-krotnie, wzrost zaludnienia, ukształtowanie się społeczeństwa stanowego, wzrost poziomu gospodarczego i znaczenia na arenie międzynarodowej, rozkwit kultury

1335, 1339 r.

zjazdy w Wyszehradzie - Krzyżacy mieli zwrócić Polsce Kujawy i ziemię dobrzyńską, cesarz Jan Luksemburski zrzekł się pretensji do tronu polskiego za odszkodowaniem, Kazimierz musiał uznać zwierzchnictwo cesarskie nad śląskiem

1339 r.

sąd papieski w Warszawie - Krzyżacy mieli oddać wszystkie ziemie i zapłacić Polakom odszkodowanie, ale zakon sprzeciwił się i poskarżył papieżowi - wyrok zawieszony. Układ dynastyczny z królem węgierskim Karolem Robertem Andegaweńskim po nieudanej próbie usynowienia wnuka, Kaźka Słupskiego z Pomorza Zachodniego

1343 r.

rokowania polsko-krzyżackie, wieczysty pokój w Kaliszu - Polska odzyskała Kujawy i ziemię dobrzyńską, Krzyżacy zatrzymali Pomorze i ziemię chełmińską jako “jałmużnę”, Kazimierz zachował tytuł “pana pomorza”

1345-1348 r.

nieudana wojna o Śląsk (Kazimierz wykorzystał chaos po śmierci Jana Luksemburskiego).

1348 r.

pokój w Namysłowie - Kazimierz oficjalnie zrzeka się Śląska, a Luksemburgowie praw do Mazowsza

1350 r.

układ polsko-węgierski - wspólna polityka wobec Rusi. Ostatecznie do Polski włączono Ruś Halicką i zachodnią część Wołynia (początki tolerancji religijnej)

1351 r.

wcześniej niezależni książęta mazowieccy uznali zwierzchność króla polskiego

1364 r.

uczta u Wierzynka, rajcy krakowskiego - zjazd monarchów w Krakowie (król Polski, Niemiec i Czech, Węgier, Cypru, Danii). Fundacja Akademii Krakowskiej, pierwszej szkoły wyższej w Polsce

prawo składu

kupcy przejeżdżający obok miasta muszą wystawić w nim swój towar

przymus drożny

władca wyznacza trasy, którymi muszą podążać kupcy