Zagadnienia Procesowe i Prawne - Postępowanie Karne

Zbiór pojęć i definicji z zakresu postępowania karnego obejmujący kodeksowe postępowania szczególne, etapy i strukturę procesu karnego, postępowanie przygotowawcze oraz postępowanie jurysdykcyjne.

Postępowanie szczególne

Odmiana postępowania karnego cechująca się odrębnościami w stosunku do trybu zwyczajnego, wyodrębniona w celu uproszczenia, przyspieszenia lub dostosowania procedury do specyfiki określonych spraw.

Postępowanie nakazowe

Kodeksowe postępowanie szczególne prowadzone na posiedzeniu bez udziału stron i bez rozprawy głównej, stosowane gdy na podstawie zebranego materiału wina i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości.

Sprzeciw od wyroku nakazowego

Środek zaskarżenia przysługujący oskarżonemu i oskarżycielowi, którego wniesienie w terminie powoduje, że wyrok nakazowy traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego

Kodeksowe postępowanie szczególne dotyczące katalogu przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, w którym rolę oskarżyciela pełni pokrzywdzony jako oskarżyciel prywatny.

Posiedzenie pojednawcze

Etap w postępowaniu z oskarżenia prywatnego, na którym sąd dąży do pojednania stron oraz stwarza możliwość przeprowadzenia mediacji przed skierowaniem sprawy na rozprawę główną.

Oskarżenie wzajemne

Instytucja w sprawach z oskarżenia prywatnego pozwalająca oskarżonemu na wniesienie własnego aktu oskarżenia przeciwko oskarżycielowi prywatnemu o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego, pozostający w związku z zarzucanym mu czynem.

Postępowanie przyspieszone

Kodeksowe postępowanie szczególne stosowane w przypadku ujęcia sprawcy na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem oraz zatrzymania i doprowadzenia go do sądu w ciągu 48 godzin.

Wniosek o rozpoznanie sprawy

Pismo procesowe w postępowaniu przyspieszonym stanowiące zastępnik aktu oskarżenia, składane przez organy prowadzące dochodzenie.

Stadia procesu karnego

Kolejne etapy postępowania karnego, do których należą: postępowanie przygotowawcze, postępowanie główne (jurysdykcyjne), postępowanie odwoławcze (apelacyjne) oraz postępowanie wykonawcze.

Śledztwo

Podstawowa, bardziej formalna forma postępowania przygotowawczego, prowadzona lub nadzorowana przez prokuratora w sprawach o określone, cięższe przestępstwa.

Dochodzenie

Forma postępowania przygotowawczego o zmniejszonym stopniu formalizmu (np. brak postanowienia o przedstawieniu zarzutów lub zamknięciu), prowadzona zazwyczaj przez Policję w sprawach mniejszej wagi.

Umorzenie rejestrowe

Decyzja wydawana w dochodzeniu w przypadku niewykrycia sprawcy przestępstwa, polegająca na umorzeniu postępowania i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw.

Postępowanie w niezbędnym zakresie (art. 308 k.p.k.)

Czynności procesowe i dowodowe przeprowadzane w wypadkach niecierpiących zwłoki jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w celu zabezpieczenia śladów i dowodów.

Postępowanie sprawdzające (art. 307 k.p.k.)

Czynności przed wszczęciem postępowania przygotowawczego podejmowane w celu uzupełnienia danych zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie i podjęcia decyzji o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania.

Postępowanie in rem

Faza postępowania przygotowawczego tocząca się "w sprawie", rozpoczynająca się wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, zanim zarzuty zostaną przedstawione konkretnej osobie.

Postępowanie in personam

Faza postępowania przygotowawczego tocząca się "przeciwko osobie", która rozpoczyna się z chwilą wydania i ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu.

Przedstawienie zarzutów

Czynność procesowa obejmująca sporządzenie postanowienia, jego ogłoszenie podejrzanemu, przesłuchanie go oraz uzasadnienie zarzutów, wyznaczająca granicę przejścia z fazy in rem do in personam.

Wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 k.p.k.)

Sposób zakończenia postępowania przygotowawczego, w którym prokurator kieruje do sądu wniosek o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub środków bez przeprowadzenia rozprawy.

Postępowanie przejściowe (wstępne)

Etap postępowania jurysdykcyjnego obejmujący formalną i merytoryczną kontrolę aktu oskarżenia oraz rozstrzyganie kwestii incydentalnych przed skierowaniem sprawy na rozprawę główną.

Kontrola formalna aktu oskarżenia (art. 337 k.p.k.)

Wstępne badanie aktu oskarżenia pod kątem wymogów formalnych, które w przypadku stwierdzenia braków skutkuje zwrotem aktu oskarżenia w celu ich usunięcia.

Kontrola merytoryczna aktu oskarżenia (art. 339 k.p.k.)

Skierowanie sprawy na posiedzenie sądu w celu zapobieżenia oskarżeniom oczywiście bezzasadnym lub orzekania poza rozprawą (np. w kwestii warunkowego umorzenia czy środków zabezpieczających).

Przewód sądowy

Główny etap rozprawy sądowej rozpoczynający się zwięzłym przedstawieniem zarzutów oskarżenia, obejmujący przesłuchanie oskarżonego i przeprowadzenie postępowania dowodowego.

Policja sesyjna

Uprawnienia i czynności przewodniczącego składu orzekającego służące zapewnieniu spokoju, porządku i powagi podczas rozprawy sądowej, realizowane poprzez zarządzenia przewodniczącego lub postanowienia sądu.

Głosy stron

Końcowy etap rozprawy głównej po zamknięciu przewodu sądowego, w którym wypowiadają się kolejno: oskarżyciel, przedstawiciel społeczny, obrońca oraz oskarżony.