7. Początki psychologii naukowej i inne

Inne: elementy psychiatrii, ewolucjonizm, różnice indywidualne i zoopsychologia

Kim był Wilhelm Wundt?

Niemiecki profesor, fizjolog, filozof, wreszcie psycholog. Żył między 1832 a 1920 rokiem. Świadome całe życie pracował nad utworzeniem nowej dziedziny nauki – psychologii – i odniósł sukces. Nie miał tak wybitnych osiągnięć naukowych jak np. Fechner, ale (inaczej niż Fechner) stworzył wokół siebie szkołę gromadząc uczniów, których mentalnie uformował. Założył też pierwsze czasopismo psychologiczne.

Czym był wundtyzm?

Dawny kierunek w psychologii i filozofii. Uznaje on pomiary oraz obserwacje eksperymentalne za jedyne pewne i naukowe metody badania ludzkiego umysłu.

Znani uczniowie Wundta?

Czym jest i kto wprowadził pojęcie introspekcji?

Wilhelm Wundt. Relacjonowanie na bieżąco własnych procesów psychicznych przez badanego - wgląd nieskażony interpretacjami (potem to krytykowano za brak obiektywizmu).

Czym jest i kto stworzył woluntaryzm?

Wilhelm Wundt. Pogląd, że psychika ma zdolność samoregulacji, jest twórcza. (Negacja idei biernego kojarzenia. Psychika jest twórcza - jak młodszy Mill)

Czym jest i kto stworzył pojęcie apercepcji?

Wilhelm Wundt. Organizacja elementów psychicznych umożliwiająca postrzeganie świata całościowo.

Mimo rozróżniania elementów świadomości zakładał iż świat postrzegamy jednak całościowo dzięki apercepcji, czyli organizacji elementów psychicznych.

Wundt a pojęcie świadomości

-Zgadzał się z empirykami i asocjonistami, że świadomość można badać za pomocą analizy i redukcji, nie zgadzał się jednak, że elementy świadomości są stałe i niezmienne a raczej, że kreuje ona siebie samą, poznanie struktury świadomości jest zatem jedynie wstępem do poznania jej samej.

Jakie funkcje psychiczne badał Wundt?

Tylko proste, bo takie można wg niego badać eksperymentalnie (co nijak się miało do problemów praktycznych). Złożone to kultura (etnopsychologia).

Doświadczenie bezpośrednie wg Wundta

Bezpośredni przedmiot psychologii. Obejmuje ono świadome zjawiska psychiczne – doznania, uczucia, obrazy – dokładnie tak, jak są one przeżywane przez daną osobę w danym momencie.

Doświadczenie pośrednie wg Wundta

Jest to przedmiot nauk przyrodniczych. Pośredniczy w poznaniu, ponieważ skupia się na obiekcie, a nie na samym procesie doznawania. Na przykład, jeśli ktoś mówi „widzę zielone drzewo”, analizuje obiekt (drzewo), a nie wrażenie barwy i kształtu w świadomości.

Trójwymiarowa teoria uczuć Wundta

Przyjemność/nieprzyjemność, napięcie/odprężenie, pobudzenie/przygnębienie

Jakie podstawowe formy doświadczenia wyróżniał Wundt?

• Wrażenia - powstają za każdym razem, gdy narząd zmysłu zostanie pobudzony a impulsy przekazane do mózgu

• Uczucia - subiektywne dopełnienie wrażeń (uczucia mają 3 wymiary)

(próba redukcji świadomego doświadczenia do wrażeń zmysłowych i wyobrażeń)

Czym była etnopsychologia?

Wundt autorem. To psychologia społeczna (po podziale psychologii na eksperymentalną i społeczną) - interesuje się zagadnieniami historyczno-kulturowymi, nie ma miejsca na eksperymenty.

Herman Ebbinghaus

Pierwsze eksperymentalne badania nad uczeniem się i pamięcią (sylaby bezsensowne)

Krzywa zapominania Ebbinghausa

Gwałtowny spadek w pierwszych godzinach, potem wypłaszczenie

Franz Brentano

Twórca psychologii aktów - nacisk na czynności psychiczne, nie treści; nauczyciel Freuda

Carl Stumpf - fenomenologia

Badanie doświadczenia takim, jakim jest dane, bez redukcji do elementów

Oswald Külpe - myślenie nieobrazowe

Myśli nie musi towarzyszyć żadna treść zmysłowa ani wyobrażeniowa

Edward Titchener

Twórca strukturalizmu, wprowadził pojęcie empatii

Błąd bodźca (Titchener)

Mylenie codziennych doświadczeń z obiektywnymi obserwacjami introspekcyjnymi

Trzy elementarne elementy świadomości wg Titchenera

Wrażenia, wyobrażenia, stany afektywne

Cechy elementów psychicznych wg Titchenera

Jakość, natężenie, czas trwania, klarowność (i rozciągłość)

Jak nazywało się pierwotnie czasopismo Wundta?

"Philosophische Studien", potem "Psychologische Studien"

Dlaczego Brentano zrezygnował z kapłaństwa?

W proteście przeciw dogmatowi o nieomylności papieża

Kto był uczniem Stumpfa i stworzył fenomenologię jako kierunek filozofii?

Edmund Husserl

Skąd pochodzi słowo "empatia" wprowadzone przez Titchenera?

Z niemieckiego Einfühlungsvermögen

Naczelna teza Kraepelina

Istotę zaburzeń psychicznych lepiej ukazuje ich przebieg niż objawy obserwowane w danej chwili

Hippolyte Bernheim

Francuski internista wierzący w terapeutyczną wartość hipnozy (w przeciwieństwie do Charcota)

Gdzie po raz pierwszy użyto słowa "psychoterapia" w dzisiejszym sensie?

W amsterdamskiej klinice Frederika van Eedena, leczącej wyłącznie hipnozą