Chemia - Podstawowe Pojęcia i Właściwości Materii

Zestaw fiszek definiujących kluczowe pojęcia chemiczne, stany skupienia, rodzaje mieszanin oraz metody ich rozdzielania na podstawie notatek z lekcji.

Pierwiastki ciekłe (warunki normalne)

brom ($Br$) oraz rtęć ($Hg$).

Pierwiastki gazowe (warunki normalne)

wodór ($H$), hel ($He$), azot ($N$), tlen ($O$), chlor ($Cl$), argon ($Ar$), neon ($Ne$), krypton ($Kr$), ksenon ($Xe$), radon ($Rn$) oraz fluor ($F$).

Metale

Pierwiastki występujące w stanie stałym (poza rtęcią), dobrze przewodzące ciepło i elektryczność, wykazujące kowalność i ciągliwość.

Grafit

Jedyny niemetal będący dobrym przewodnikiem ciepła i elektryczności.

Reaktywność

Zdolność substancji do reagowania z innymi substancjami chemicznymi.

Mieszaniny homogeniczne (jednorodne)

Mieszaniny, w których nie można gołym okiem odróżnić poszczególnych składników.

Mieszaniny heterogeniczne (niejednorodne)

Mieszaniny, w których składniki można odróżnić gołym okiem lub za pomocą prostych przyrządów optycznych.

Krystalizacja

Metoda rozdzielania mieszanin polegająca na wydzielaniu się substancji w postaci kryształów poprzez odparowanie rozpuszczalnika lub ochłodzenie roztworu.

Destylacja

Metoda rozdzielania mieszanin ciekłych polegająca na wykorzystaniu różnic w temperaturach wrzenia poszczególnych składników.

Sedymentacja

Proces opadania cząstek ciała stałego w cieczy na dno naczynia pod wpływem siły ciężkości.

Dekantacja

Czynność polegająca na zlewaniu cieczy znad osadu.

Sączenie (filtracja)

Metoda oddzielania ciał stałych od cieczy za pomocą przelania mieszaniny przez filtr (sączek).

Stopy

Mieszaniny jednorodne dwóch lub więcej metali (lub metali z niemetalami), posiadające wiązania metaliczne.

Amalgamat

Mieszanina (stop) rtęci ($Hg$) z innym metalem.

Skład procentowy składnika A ($\%A$)

Stosunek masy składnika A ($M_A$) do masy całej mieszaniny ($M$), wyrażony wzorem \text{%A} = \frac{M_A}{M} \times 100\%.

Gęstość ($d$)

Właściwość fizyczna określona jako stosunek masy ($M$) do objętości ($V$) substancji: $d = \frac{M}{V}$. Dla wody wynosi ona około $1\,g/cm^3$.

Warunki normalne

Określone parametry fizyczne otoczenia: temperatura $T = 0^{\circ}C$ oraz ciśnienie $P = 1013\,hPa$.

Sublimacja

Przejście substancji ze stanu stałego bezpośrednio w stan gazowy.

Resublimacja

Przejście substancji ze stanu gazowego bezpośrednio w stan stały.

Materia

Wszystko, co nas otacza, posiada masę i zajmuje określoną objętość.

Substancje proste

Pierwiastki chemiczne, których nie można rozłożyć na prostsze substancje.

Substancje złożone

Związki chemiczne, które można rozłożyć na substancje proste (np. wodę w procesie elektrolizy).

Elektroliza wody

Proces rozkładu wody na wodór ($H_2$) i tlen ($O_2$) pod wpływem przepływu prądu elektrycznego.