Pojęcia z geomorfologii: procesy lodowcowe, eoliczne i morskie

Zbiór fiszek ze słownictwem dotyczącym procesów i form rzeźbotwórczych: lodowcowych, eolicznych oraz morskich na podstawie notatek.

Detersja

Żłobienie i wygładzanie podłoża przez materiał niesiony przez lodowiec.

Egzaracja

Niszczenie i pogłębianie podłoża przez lodowiec.

Żłoby lodowcowe

Szerokie doliny o przekroju U, powstałe w wyniku działalności lodowca.

Kotły lodowcowe (kar)

Zagłębienia w górach wyżłobione przez lodowiec.

Mutony (barańce)

Wygładzone, zaokrąglone skały pozostawione przez lodowiec.

Dolina zawieszona

Dolina boczna położona wyżej od głównej doliny lodowcowej.

Rysy lodowcowe

Zadrapania na skałach powstałe przez przesuwający się lód z okruchami skalnymi.

Wygłady lodowcowe

Gładkie powierzchnie skalne wyszlifowane przez lodowiec.

Morena denna

Materiał skalny pozostawiony pod lodowcem.

Morena czołowa

Wał osadów pozostawiony przed czołem lodowca.

Morena boczna

Osady nagromadzone po bokach lodowca.

Morena środkowa

Osady znajdujące się w środkowej części lodowca, powstałe ze złączenia moren bocznych.

Krajobraz młodoglacjalny

Teren z licznymi jeziorami i wyraźnymi formami polodowcowymi.

Krajobraz staroglacjalny

Starszy, bardziej wyrównany teren, z niewielką liczbą jezior.

Eratyk (głaz narzutowy)

Duży głaz przyniesiony przez lodowiec z odległego miejsca.

Rynna podlodowcowa

Długa, wąska i głęboka forma wyżłobiona przez wody pod lodowcem.

Pradolina

Szeroka dolina utworzona przez wody roztopowe płynące wzdłuż lądolodu.

Sandr

Rozległa równina z piasków i żwirów osadzonych przez wody roztopowe.

Kem

Pagórek z piasków i żwirów osadzonych przez wody lodowcowe.

Oz

Długi, wąski wał z piasku i żwiru powstały w tunelu pod lodowcem.

Drumlin

Wydłużone wzgórze z osadów polodowcowych, uformowane przez lądolód.

Deflacja

Wywiewanie przez wiatr drobnego materiału.

Misa deflacyjna

Zagłębienie powstałe wskutek długotrwałego wywiewania.

Ostaniec deflacyjny

Fragment skały pozostawiony, ponieważ był odporniejszy na wywiewanie.

Bruk deflacyjny

Powierzchnia pokryta większymi kamieniami, których wiatr nie był w stanie wywiać.

Korazja

Niszczenie skał przez piasek niesiony przez wiatr.

Graniak wiatrowy

Kamień o wielu ostrych, wygładzonych przez wiatr krawędziach.

Grzyb skalny

Skała w kształcie grzyba, zwężona u podstawy przez korazję.

Saltacja

Transport piasku przez wiatr poprzez podskakiwanie ziaren.

Suspensja

Unoszenie bardzo drobnych cząstek w powietrzu.

Pełzanie (transport)

Przesuwanie większych ziaren po powierzchni.

Maty piaszczyste

Płaskie nagromadzenia piasku.

Wydma parabólica

Wydma w kształcie litery U, często porośnięta roślinnością.

Wydma gwiaździsta

Wysoka wydma o kilku ramionach, powstająca przy zmiennych kierunkach wiatru.

Wydma poprzeczna

Wydłużona prostopadle do kierunku wiatru.

Wydma podłużna

Wydłużona zgodnie z dominującym kierunkiem wiatru.

Barchan

Wydma w kształcie półksiężyca, z ramionami skierowanymi zgodnie z wiatrem.

Erg

Rozległy obszar pustyni pokryty piaskiem i wydmami.

Hamada

Kamienista lub skalista pustynia.

Serir

Pustynia żwirowa.

Jardang

Podłużne, ostre formy skalne wyrzeźbione przez wiatr.

Bruzdy korazyjne

Podłużne zagłębienia wyżłobione przez piasek niesiony wiatrem.

Ripplemarki

Drobne, regularne zmarszczki na powierzchni piasku.

Abrazja

Niszczenie brzegu morskiego przez fale.