ang sinaunang pamayanan: 1000 BCE - 1565 pt. 1 (mod #4)

🍂

kabihasnan

SUSING KONSEPTO:

uri ng pamumuhay na kinabihasaan ng mga maraming pangkat ng tao batay sa pag-angkop nito sa kanilang kapaligiran

pangagayaw (raiding in english)

SUSING KONSEPTO:

isang gawaing pulitikal at pang-ekonomiya ng sinaunang Pilipino na nagpapatunay sa kanilang husay sa paglalayag

neolotiko, metal

SINAUNANG KABIHASNANG PILIPINO (1000 BCE - 900 CE):

• huling bahagi ng _______ sa Pilipinas

• pagpasok ng teknolohiya ng ____ para sa kagamitan

1000-800 BCE, 500-200 BCE

SINAUNANG KABIHASNANG PILIPINO (1000 BCE - 900 CE):

• mula sa mga gamit bato ay ginamit ang tanso, bronse, ginto, pilak noong _____~_____ BCE at bakal noong ____~____ BCE

palay, paninirahan

SINAUNANG KABIHASNANG PILIPINO (1000 BCE - 900 CE):

• paglaganap ng kaalaman sa _____ at irigasyon mula kontinental SE Asia

• pagtatag ng mas pirmihang ______ (sedentary)

Tama

TAMA O MALI:
Maliban sa mga gamit bato noong neolitikong panahon, gumawa rin ng mga gamit mula sa mga shell.

primary, secondary

PAGLILIBING SA TAPAYAN:

1. _______ burial: ang patay ay inilalagay sa loob ng tapayan.

2. ______ burial, matapos naagnas na katawan ng patay ang mga buto ay sinisilid sa tapayan

jar burial practice

UNDER BACONG, NEGROS ORIENTAL MORTUARY VESSELS:
this practice was common in Island Southeast Asia, which began at about 3000 BP, and reached its peak between 2200 and 1500 BP.

estadong-bayan, alyansa

ESTADONG-BAYAN & IBAYONG DAGAT (900-1280):

• pagtatag ng mga _____-____ o estadong etniko (polity) na pamumunuan ng datu, hari o rajah

• pagbuo ng mga ______ ng mga bayan

ibayong-dagat, Hindu-Buddhist

ESTADONG-BAYAN & IBAYONG DAGAT (900-1280):

• kalakan sa _____-_____

• pagpasok ng impluwensiyang ____-_____ sa Pilipinas

maritimo, 1280

ESTADONG-BAYAN SA PAGLAGANAP NG ISLAM (1280-1565):

• patuloy na kalakalang _______

• pagpasok at paglaganap ng Islam sa Pilipinas noong ______

sultanato, Katolisismo

ESTADONG-BAYAN SA PAGLAGANAP NG ISLAM (1280-1565):

• pagtatag sa mga _______ sa Pilipinas

• simula ng maagang ____ sa Pilipinas noong 1521

Ma-i (Mindoro), Santa Ana/Manila, P’u-tuan (Butuan)

3 estadong-bayan (polity) noong 900-1100 CE

Tama

TAMA O MALI:

May mga lipunan na walang malinaw na paghahati ng lipunan.

1. Datu/Rajah/Sultan

2. maginoo / timawa (Tag & Bis), Maharlika

3. alipin

3 ANTAS NG LIPUNAN:

1. naghaharing pamilya: ______

2. malayang antas/uri: ________ o malalayang mamayan: ____

3. di malaya: _________

• magkaiba ang konsepto ng alipin sa slave ng Kanluran

alipin

3 ANTAS NG LIPUNAN:

pag-uuri batay sa antas ng paninilbihan o dahilan ng pagiging alipin;

maaaring mamana o nabenta ang pagkaalipin ngunit may karapatan ding lumaya/makalaya ang alipin

Namamahay (Tag) / Tuhay (Bis)

4 URI NG ALIPIN:

may sariling bahay

Saguiguilid (Tag)/ Hayohay o Ayuey (Bis)

4 URI NG ALIPIN:

nakadepende sa bahay at pagkain ng pinaglilingkuran

Tumataban

4 URI NG ALIPIN:

5 araw bawat buwan dapat magsilbi sa kanyang pinaglilingkuran

Tumarampok

4 URI NG ALIPIN:

4 araw bawat linggo dapat magsilbi

balangay

ASPEKTONG PULITIKAL:

kaayusan ng komunidad;

yunit ng tradisyong Austronesian na naglayag sa mga ____ ang isang angkan o kamag-anakan;

maaaring binubuo ng 20~100 pamilya;

pinamumunuan ang _______ ng isang datu

datu, babaylan, mahanghabi, panday, bagani/mangangayaw

5 mahahalagang kasapi ng balangay/bayan (DBMPB)

bayan / ili / banwa

ASPEKTONG PULITIKAL:

nabuo sa pagsama-sama ng mga balangay;

ang mga datu ng bawat balangay ay maaring pumili ng isang pinuno/ lider para sa bayan

hari

isang datu na hinirang dahil sa kanyang husay sa pamumuno at tapang sa pangangayaw;

siya ay mamumuno sa iba pang datu at sa buong bayan ngunit mananatili pa rin ang kapangyarihan ng bawat datu sa kani-kanilang balangay

rajah / sultan

pinuno ng mga estadong-bayan/ estadong-etniko;

namamana ang posisyon at may saklaw na teritoryo

Tama

TAMA O MALI:

Ang rajah/sultan ay tagapanatili ng kaginhawaan ng mamamayan.

rajah, rajah muda

URI NG TITULO:

titulo na ginamit para sa pinuno na bumuo ng isang sistemang pulitikal ng nagbuklod-buklod na mga balangay para maging estadong-bayan

• _______ - isang titutlo para sa crown prince

sultan

URI NG TITULO:

titulo ng lider ng estadong-bayan ng mga katutubong yumakap sa relihiyong Islam sa Pilipinas

Mali; ito ay para sa sultanato

TAMA O MALI:

Ang rajahnate kumpara sa sultanato ay may:

• mas sentralisadong pamahalaan (estadong-bayan)

• mas masalimuot na burukrasya at hirarkiyang pulitikal

• mas malawak na saklaw na alyansa.

Sayyid Abubakr

MAHALAGANG TAO:

nagtatag ng Sultanato ng Sulu;

Mula sa Palembang, Sumatra na dumating sa Sulu noong 1450, napangasawa ang anak ni Rajah Baguinda ng Sulu;

Itinayo niya ang isang madrasa sa Sulu

Sultan Kabungsuwan

MAHALAGANG TAO:

isang banyagang prinsipe na dumating sa Maguindanao;

Itinatag niya ang Sultanato ng Maguindanao na sumasakop sa Lanao, Zamboanga at Cotabato

Rajah Sulayman

MAHALAGANG TAO:

Muslim na pinuno ng Maynila at kaugnay sa Brunei sa bisa ng kamag-anakan;

may komunidad ng Muslim sa Batangas & Cavite

Laguna Copper Plate Inscription

(circa 900 CE) pinakamatandang nakasulat na batis ng Pilipinas na sinulat ng mga katutubong Pilipino, nahukay noong 1989

Kawi

ang baybayin na laganap sa SE Asia ay nakasulat sa ______

Tama

TAMA O MALI:

Gumamit ng mga titulo ng katayuang panlipunan at pulitikal ng sinaunang

pamayanan: Pamagat (Gat), Dayang (lady).

Tama

TAMA O MALI:

Ang mga sinaunang Pilipino ay gumagamit ng legal na dokumento sa pagbayad ng utang at paglaya sa pagkakaalipin.