Set 1 - 100

"Trăm năm trong cõi người ta,

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau."

Ở đời, tài năng và số phận thường hay mâu thuẫn, ghen ghét nhau.

"Trải qua một cuộc bể dâu,

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng."

Trải qua những biến cố châu bể của cuộc đời, nhìn thấy những xót xa mà đau đớn lòng.

"Lạ gì bỉ sắc tư phong,

Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen."

Được cái này thì mất cái kia là lẽ thường, người phụ nữ tài sắc thường hay gặp số phận trớ trêu.

"Cảo thơm lần giở trước đèn,

Phong tình cổ lục còn truyền sử xanh."

Mở sách quý dưới đèn, thấy câu chuyện tình duyên xưa vẫn còn ghi chép lại.

"Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh,

Bốn phương phẳng lặng, hai kinh vững vàng."

Chuyện xảy ra vào năm Gia Tĩnh thời nhà Minh, thiên hạ thái bình, yên ổn.

"Có nhà viên ngoại họ Vương,

Gia tư nghĩ cũng thường thường bực trung."

Có gia đình viên ngoại họ Vương thuộc tầng lớp trung lưu khá giả.

"Một trai con thứ rốt lòng,

Vương Quan là chữ, nối dòng nho gia."

Có một con trai út tên là Vương Quan, học hành theo nghiệp nho gia.

"Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân."

Hai cô con gái đầu lòng xinh đẹp: chị là Thúy Kiều, em là Thúy Vân.

"Mai cốt cách, tuyết tinh thần,

Một người một vẻ, mười phân vẹn mười."

Cả hai đều có vẻ đẹp thanh cao, tinh khiết, mỗi người một vẻ đẹp hoàn hảo.

"Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang."

Thúy Vân có vẻ đẹp trang trọng, khuôn mặt tròn trịa như mặt trăng, lông mày nở nang.

"Hoa cười ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da."

Nụ cười như hoa, lời nói như ngọc, tóc mượt hơn mây, da trắng hơn tuyết.

"Kiều càng sắc sảo, mặn mà,

So bề tài, sắc, lại là phần hơn."

Thúy Kiều lại càng mặn mà, sắc sảo; về cả tài lẫn sắc đều vượt trội hơn.

"Làn thu thủy, nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh."

Mắt trong như nước mùa thu, lông mày đẹp như núi mùa xuân; vẻ đẹp khiến hoa ghen liễu hờn.

"Một, hai nghiêng nước nghiêng thành,

Sắc đành đòi một, tài đành họa hai."

Nhan sắc tuyệt trần nghiêng nước nghiêng thành; nhan sắc đứng nhất, tài năng đứng thứ hai.

"Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm."

Bản tính thông minh bẩm sinh, giỏi cả làm thơ, vẽ tranh và đàn ca.

"Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trương."

Am hiểu tường tận âm nhạc, đặc biệt tài chơi đàn hồ cầm vượt trội mọi người.

"Khúc nhà tay lựa nên chương,

Một thiên bạc mệnh, lại càng não nhân."

Tự sáng tác bản đàn "Bạc mệnh" nghe vô cùng u sầu, đau đớn lòng người.

"Phong lưu rất mực hồng quần,

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê"

Cả hai sống trong cảnh êm đềm, phong lưu và đã đến tuổi búi tóc cài trâm (tuổi trưởng thành).

"Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm đi về mặc ai."

Sống kín đáo, êm đềm nơi trướng rủ màn che, không màng đến chuyện đùa giỡn bên ngoài.

"Ngày xuân con én đưa thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi."

Ngày xuân trôi qua rất nhanh, ánh sáng mùa xuân chín mươi ngày thì nay đã qua hơn sáu mươi ngày.

"Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa."

Cỏ non xanh mướt trải dài tận chân trời, trên cành lê trắng điểm vài bông hoa.

"Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ, hội là đạp Thanh."

Vào tiết Thanh minh tháng ba, người dân đi lễ tảo mộ và tham gia hội đạp thanh.

"Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân."

Mọi người gần xa đông đúc nô nức đi hội, chị em Kiều cũng sửa soạn đi chơi xuân.

"Dập dìu tài tử, giai nhân,

Ngựa xe như nước áo quần như nêm."

Trai tài gái đẹp nhộn nhịp ngược xuôi, xe ngựa đông như nước, áo quần đông đúc chen chúc.

"Ngổn ngang gò đống kéo lên,

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay."

Mọi người kéo nhau lên các gò đống tảo mộ, rắc thỏi vàng vó và đốt tiền vàng mã.

"Tà tà bóng ngả về tây,

Chị em thơ thẩn dan tay ra về."

Mặt trời đã ngả về tây, chị em thong thả dắt tay nhau bước về.

"Bước dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh."

Bước đi dọc theo khe nước nhỏ, ngắm nhìn phong cảnh thanh bình, tĩnh lặng.

"Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang."

Dòng nước êm đềm uốn quanh, phía cuối ghềnh có chiếc cầu nho nhỏ bắc qua.

"Sè sè nấm đất bên đàng,

Dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh."

Ngay bên đường có nấm đất nhỏ thấp phẳng, ngọn cỏ héo hắt nửa vàng nửa xanh.

"Rằng: Sao trong tiết thanh minh,

Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?"

Kiều hỏi: Sao đang tiết Thanh minh mà nơi này lại vắng tanh không chút hương khói?

"Vương Quan mới dẫn gần xa:

Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi."

Vương Quan giải thích: Ngôi mộ này của Đạm Tiên, ngày xưa vốn là một ca nhi.

"Nổi danh tài sắc một thời,

Xôn xao ngoài cửa hiếm gì yến anh."

Nàng từng nổi danh tài sắc một thời, dập dìu bao kẻ dập dìu đến tìm.

"Kiếp hồng nhan có mong manh,

Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương."

Số phận người người phụ nữ tài sắc thật mong manh, nàng đã mất khi tuổi đời còn rất trẻ.

"Có người khách ở viễn phương,

Xa nghe cũng nức tiếng nàng tìm chơi."

Có người khách phương xa nghe tiếng tài sắc của nàng nên tìm đến thăm.

"Thuyền tình vừa ghé tới nơi,

Thì đà trâm gẫy bình rơi bao giờ."

Nhưng khi thuyền vừa cập bến thì nàng đã qua đời từ lúc nào.

"Buồng không lạnh ngắt như tờ,

Dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh."

Căn phòng vắng vẻ lạnh lẽo, dấu vết xe ngựa người đến chơi xưa đã mọc rêu xanh.

"Khóc than khôn xiết sự tình,

Khéo vô duyên ấy là mình với ta."

Người khách xót xa khóc than, tự trách mình và nàng không có duyên gặp mặt.

"Đã không duyên trước chẳng mà,

Thì chi chút ước gọi là duyên sau."

Đã không có duyên kiếp này thì sắm sửa lễ vật ước hẹn duyên kiếp sau.

"Sắm xanh nếp tử xe trâu

Vùi nông một nấm mặc dầu cỏ hoa."

Người khách sắm hòm gỗ chôn cất nàng tạm bợ thành một nấm mồ giữa cỏ hoa.

"Trải bao thỏ lặn ác tà,

Thấy mồ vô chủ, ai mà viếng thăm!"

Thời gian trôi qua, mồ không người coi sóc nên chẳng ai ngó ngàng viếng thăm.

"Lòng đâu sẵn mối thương tâm,

Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa."

Sẵn lòng trắc ẩn xót thương, nghe xong Thúy Kiều đã rơi lệ giàn giụa.

"Đau đớn thay phận đàn bà!

Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung."

Kiều than thở cho số phận đau đớn của người phụ nữ, vốn thường chịu cảnh bạc mệnh.

"Phũ phàng chi bấy hoá công,

Ngày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha."

Tạo hóa sao mà phũ phàng, làm cho tuổi trẻ và nhan sắc phôi pha, tàn nhụi.

"Sống làm vợ khắp người ta,

Khéo thay thác xuống làm ma không chồng."

Khi sống làm vợ thiên hạ (ca kỹ), đến khi chết đi lại thành con ma cô đơn không chồng.

"Nào người phượng chạ loan chung,

Nào người tích lục tham hồng là ai?"

Những kẻ từng ân ái, say mê nhan sắc nàng trước kia giờ đâu cả rồi?

"Đã không kẻ đoái người hoài,

Sẵn đây ta kiếm một vài nén hương."

Đã không ai ngó ngàng tới, sẵn đây ta tìm vài nén hương thắp cho nàng.

"Gọi là gặp gỡ giữa đường,

Họa là người dưới suối vàng biết cho."

Coi như cuộc gặp gỡ tình cờ trên đường, mong người dưới suối vàng thấu hiểu lòng thành.

"Lầm rầm khấn khứa nhỏ to,

Sụp ngồi vài gật trước mồ bước ra."

Kiều rì rầm khấn nguyện, sụp lạy vài lạy trước mồ rồi bước ra.

"Một vùng cỏ áy bóng tà,

Gió hiu hiu thổi một vài bông lau."

Chiều tà phủ trên vùng cỏ héo, gió thổi hiu hiu vài bông lau đung đưa.

"Rút trâm sẵn giắt mái đầu,

Vạch da cây vịnh bốn câu ba vần."

Kiều rút chiếc trâm cài trên đầu, vạch lên vỏ cây vịnh một bài thơ bốn câu ba vần để viếng